Opium

Andrea van Pol spreekt schrijver en journalist Margalith Kleijwegt over haar boek 'Verdriet en boterkoek - hoe de oorlog is verdwenen'.

In ‘Verdriet en boterkoek’ vertelt Margalith Kleijwegt over hoe verschillende generaties binnen haar familie omgaan met de Joodse identiteit. Haar moeder, documentairemaakster Netty Rosenfeld, was Joods opgevoed, had ondergedoken gezeten en worstelde met haar beladen verleden. De oorlog had ze ‘van zich afgevochten’, het Joods-zijn beschouwde zij vooral als een last. Voor Kleijwegt was die gespleten houding ingewikkeld. Ze voelde de zwaarte van dat verleden, haar eeuwige gevecht met het Jodendom en wist niet altijd hoe daarop te reageren. ‘Mam, mag ik mijn keppeltje al op?’ vroeg haar achtjarige zoon lang voordat de seideravond zou beginnen. Zo’n blijmoedige associatie met het Jodendom verraste en ontroerde Kleijwegt. Diezelfde onbekommerde houding zag ze bij de kinderen van haar broer, en bij de kleinkinderen van haar neef Jaap die in de oorlog als klein jongetje ondergedoken had gezeten. Geen ongemak meer, maar trots.

Annemieke Bosman spreekt kunsthistoricus en journalist Dorien Tamis over het boek 'Brueghel en tijdgenoten - Kunst als verborgen verzet?' dat ze samen met Lars Hendrikman schreef.

De woelige zestiende eeuw trok niet alleen diepe voren door de Nederlandse samenleving, maar liet ook duidelijk zijn sporen na in de kunst. De beeldenstorm, de Spaanse bezetting, de opstand, soms zien we er bewijs van. Waarom dragen die Romeinse legionairs op Brueghels Kruisdraging Spaanse helmen? En wat doet die opvallende Habsburgse adelaar op hun vlag? Die staat toch voor het juk dat we willen afwerpen? En die halve maantjes en Turkse hangsnorren op Brueghels Bekering van Saulus? Het kan niet anders dan dat er een diepe betekenis achter zit. Waren de kunstenaars van de Nederlandse renaissance stiekem verzetshelden? Of toch pragmatici die zich voegden naar hun opdrachtgevers? We volgen hun spoor vanaf het einde van de middeleeuwen in luxe getijdenboeken, via vele werken van Pieter Brueghel II (‘de jonge’) tot de grote kunstenaars van de Vlaamse Barok in de zeventiende eeuw. 

Annemieke Bosman spreekt schrijver en interviewer Daan Heerma van Voss over zijn boek 'De bange mens'.

In Nederland hebben inmiddels meer dan een miljoen mensen een angststoornis. Hoe is het zover gekomen? In ‘De bange mens’ gaat Daan Heerma van Voss op zoek naar de bron van onze angsten.

Jan Mom spreekt regisseur, presentator en theatermaker Lucas de Man over zijn serie 'Man en Kunst'.

In Man en Kunst vertelt Lucas De Man bijzondere anekdotes over een kunstwerk uit de Nederlandse musea. Ingezonden persoonlijke verhalen en herinneringen van kijkers vormen hierbij het vertrekpunt.

Jan Mom spreekt schrijver Jeroen Pen over zijn boek 'De meest besproken man van Nederland'.

Otto Spanjer heeft één doel: journalist worden. Maar na zijn studie sociologie wil het voor de voormalig gymnasiast maar niet vlotten. Als webredacteur bij een weekblad en socialemediaredacteur bij de Katholieke Televisie Omroep schrijft hij clickbait-artikelen – die het digitale bereik enorm vergroten–, maar voor het schrijven van goede journalistieke verhalen lijkt geen plaats. De banen die Spanjer ambieert zijn bezet door vijftigers met een vast contract. Vol minachting slaat hij hun eeuwige gelanterfant gade. Met de rug tegen de muur bedenkt hij een plan om het old boys network dat hem tegenhoudt te verslaan. De meest besproken man van Nederland is een verhaal over een land dat zichzelf in korte tijd heruitvond als Europees kampioen flexwerk. Een verhaal over omroeppolitiek, grenzeloze ambitie en media-ambtenaren. Maar bovenal is De meest besproken man van Nederland een verhaal over de eerste naoorlogse generatie die het slechter kreeg dan haar ouders.

Andrea van Pol spreekt conservator Ariane van Suchtelen over de digitale rondleiding Vervlogen - geuren in kleuren van Het Mauritshuis.

Het Mauritshuis heeft vanaf vandaag een primeur: voor de tentoonstelling Vervlogen - geuren in kleuren maakte het museum de allereerste digitale interactieve kijk- en ruik-rondleiding ter wereld. In samenwerking met NN Group is een geurbox ontwikkeld waarmee je vanaf je bank de rondleiding kunt bekijken, en tegelijkertijd kunt ‘ruiken’ aan de kunstwerken. Tijdens de rondleiding interviewt culinair journalist Joël Broekaert de samensteller van de tentoonstelling Vervlogen, Mauritshuis-conservator Ariane van Suchtelen.
Zij vertelt over geuren en kunst in de 17de eeuw, de (vervlogen) geurenwereld van toen. Wat rook je als je je huis uitliep? Wat was de relatie tussen geur, gezondheid en persoonlijke hygiëne? En verschilt de beleving van toen met die van nu? Sommige luchtjes in de geurbox zullen als heel lekker worden ervaren, maar of dat voor alle geuren het geval is …?

Annemieke Bosman spreekt schrijver Helena Hoogenkamp over haar roman 'Het aanbidden van Louis Claus'.

Het is 2003, de zomer dat de dochter haar broek te kort afknipt en Louis Claus naar school komt in een clownspak, de zomer dat haar vader een tumor ontdekt in de borst van haar moeder tijdens het vrijen, haar vriendin Juicy van school wordt gestuurd vanwege coke-gebruik en van een meisje dat zwanger raakt in de schoolvakantie tussen groep acht en de brugklas zonder te weten wie de vader is. De naam van Louis heeft ze in haar arm gekrast. Hij is haar magische en duivelse maar evenzeer romantische held. Na de zomer gaan ze elk hun eigen weg, maar ze blijven elkaars leven op afstand bepalen. Als haar moeder sterft raakt de dochter geobsedeerd door Louis Claus, die een hoofdrol speelt in al haar verhalen.

Annemieke Bosman spreekt tentoonstellingsmaker Adriënne Groen over de tentoonstelling Meret Oppenheim: für dich – wider dich in Design Museum Den Bosch.

Meret Oppenheim was een surrealist die geen surrealist genoemd wilde worden. Een feministe die niet van ‘vrouwenkunst’ hield. Wereldberoemd maar gepijnigd door haar faam. In deze tentoonstelling leer je Oppenheim en haar speelse en ironische werk kennen.

Jan Mom spreekt wetenschapsredacteur van NRC Handelsblad en nrc.next Ellen de Bruin over haar roman 'Kraaien in het paradijs'.

Vroeger kwamen de toeristen, die zichzelf liever reizigers noemden, massaal naar het eiland. Op zoek naar spiritualiteit, strand en jungle, lokale sensuele massages en chocopasta. Maar dat is al meer dan vijftien jaar geleden. Toen bestond het internet zelfs nog. Toeristen zijn er nu niet meer. Ook steeds meer dieren- en plantensoorten zijn verdwenen. Lipa woont er nog wel, belaagd door de dorpsgek, en ze kan niet weg. Als er een vreemdeling verschijnt, ontwikkelt ze een sprankje hoop. Hij moet wel heel rijk zijn om nog te kunnen reizen. Maar wil hij haar meenemen naar een veilige plek? En wat is er precies gebeurd met die machtige man die vijftien jaar geleden op het eiland was? En met de ontdekking in de jungle, en het vermoorde meisje?

Jan Mom spreekt actrice, kinderboekenschrijfster en theatermaakster Erna Sassen over haar boek 'Zonder titel'.

Zonder titel is een aangrijpende jeugdroman over een vluchtelinge die terugkeert naar haar geboorteland, en haar beste vriend die achterblijft (15+). Vormgegeven als schetsboek, met prachtige illustraties van Martijn van der Linden.