Opium

Annemieke Bosman gaat met Stacii Samidin in gesprek over zijn solotentoonstelling in Weisbard.

Stacii maakt al twee decennia rauwe straatfotografie. Hij toont het liefst niet geziene mensen op hun sterkst. Met zijn oprechte nieuwsgierigheid en open blik wint hij ieders vertrouwen. In Albanië, Amerika, Indonesië, Nigeria of Suriname – hij reist heel de wereld over. Ook Almere en pakweg Amsterdam hebben zijn interesse, en natuurlijk hometown Rotterdam. Stacii combineert zijn autonome werk met commerciële opdrachten.

Brecht van Hulten praat met schrijver en journalist Sheila Sitalsing over haar boek Waar ik me voor schaam.

Sheila Sitalsings moeder verzweeg tot haar dood een cruciaal deel van haar familiegeschiedenis voor iedereen die haar nabij stond. Sitalsing bleef achter met duizend-en-één vragen, met name over de reikwijdte van de schaamte en de eigen verantwoordelijkheid voor een duister familieverleden.

De archieven over de rechtsvervolging van zij die van collaboratie verdacht werden in de Tweede Wereldoorlog worden steeds verder ontsloten. In veel families komt daardoor na ruim tachtig jaar een einde aan het hardnekkige zwijgen over familieleden die aan de verkeerde kant van de geschiedenis hebben gestaan.

Waar ik me voor schaam is een scherpzinnig verslag van een zoektocht naar de werking van intergenerationele schaamte en de totalitaire verleiding. Terwijl de verontrustende echo’s van de jaren dertig nu opnieuw klinken, onderzoekt Sitalsing de overeenkomsten met toen.

Annemieke Bosman in gesprek met Nadia de Vries, schrijver en cultuurwetenschapper.

Haar tweede roman Overgave op commando verschijnt deze week. Hoofdpersoon Schelvis groeit op onder de rook van de staalfabriek in een dorp aan de kust. De fabriek of het distributiecentrum: dat zijn de keuzes voor later. Het is werk op plekken zonder ramen, gedicteerd door de klok. Maar Schelvis droomt van een ander lot: niet langer een dienaar zijn, maar een meester. Lukt het Schelvis om los te breken? Hoe radicaal moet je daarvoor zijn? 

Nadia de Vries is schrijver en cultuurwetenschapper. Haar debuutroman De bakvis (2022) haalde de longlist van de Boekenbon Literatuurprijs en de Libris Literatuur Prijs, en werd vertaald naar het Engels (Thistle, Sarah Timmer Harvey, 2024). Eerder schreef De Vries het essay Kleinzeer (2019). Naast haar Nederlandstalige werk schreef ze meerdere Engelstalige poëziebundels: Dark Hour (2018), I Failed to Swoon (2021) en Know Thy Audience (2023). Haar poëzie is vertaald naar het Pools, Lets en Roemeens.

Annemieke Bosman in gesprek met Bodil de la Parra, toneelschrijver, theatermaker en actrice.

De la Parra maakt de theatervoorstelling Brieven aan Bertje in het kader van Theater na de Dam. Brieven aan Bertje is een ode aan de Surinaamse Elisabeth ‘Betty’ Bergen.

Bergen komt eind jaren twintig naar Nederland om te werken als verpleegkundige. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog trouwt ze, maar na een half jaar is ze al weduwe. Niet lang daarna besluit Betty haar woning op het Harmoniehof te Amsterdam als schuilplaats aan te bieden. Ze heeft maar liefst acht Joodse onderduikers in haar huis, waaronder de dan driejarige Bertje. Ze beschouwt hem als haar eigen kind. In juni 1944 worden ze verraden en samen met haar Joodse onderduikers wordt Betty afgevoerd. 

In Brieven aan Bertje brengt theatermaker Bodil de la Parra, zelf half Surinaams, deze bijzondere vrouw tot leven. Ze probeert haar beweegredenen te achterhalen. Betty’s oma werd nog in slavernij geboren. Hoe was het om als vrouw van kleur te leven in het land van de kolonisator tijdens zo’n belangrijk tijdsgewricht?

Annemieke Bosman praat met schrijver Nyk de Vries over zijn nieuwe roman De Baptisten.

Een Fries dorp, midden jaren tachtig. Marten en Wytse kennen elkaar van school en de kerk. Als ze samen een band oprichten, maakt dat veel los. De groep vormt een hechte clan, maar ondanks succes en bevlogen optredens ontstaan er barsten in de vriendschap. Van allerlei kanten trekken er krachten aan de jongens. Jaren na hun breuk, op een broeierige middag, brengt Marten zijn zoon naar een speelkameraadje. Bij diens Marokkaanse oma wordt hij op indringende wijze met zijn jongere zelf geconfronteerd.

Nyk de Vries is schrijver, muzikant en performer. Van 2019 tot 2021 was hij Dichter fan Fryslân. Hij publiceerde o.a. de bundel prozagedichten De dingen gebeuren omdat ze rijmen (genomineerd voor de J.C. Bloem-poëzieprijs), de roman Renger (Piter Jellespriis) en de dichtbundel Asman.

Annemieke Bosman gaat in gesprek met Maartje Seyferth en Victor Nieuwenhuijs over de film Last Days.

De film gaat over een bejaarde man die terug keert naar het huis waar hij voor de oorlog woonde, op zoek naar verloren geliefden en antwoorden uit het verleden. Terwijl herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog hem overspoelen, vervagen de grenzen tussen toen en nu.

Brecht van Hulten in gesprek met regisseur Liesbeth Coltof.

Coltof regisseert bij het Nationale Theater de voorstelling Moeder Courage van Bertolt Brecht.

Een vrouw, bekend als Moeder Courage, zet tijdens de oorlog álles op het spel om samen met haar kinderen te overleven. Als handelaar trekt ze onvermoeibaar door een rauwe, chaotische wereld, waarin onverwacht soms ruimte ontstaat voor humor en zelfs liefde. In deze nieuwe, muzikale bewerking van Moeder Courage, brengt regisseur Liesbeth Coltof de klassieker van Brecht rechtstreeks naar de 21e eeuw.

Na afloop van de uitreiking van Grote Poëzieprijs 2025 in Debatpodium Arminius in Rotterdam praten Annemieke Bosman en Martin Rombouts met winnaar Paul Demets over zijn bundel 'De Schaamsoort'. 

Annemieke Bosman in gesprek met het kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen.

Ter gelegenheid van 80 jaar vrijheid presenteert Breure en Van Hulzen de tentoonstelling “Friede auf Erden”: kunst en oorlog in Huis Willet-Holthuysen. In deze tentoonstelling brengt het kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen het verborgen oorlogsverleden van Huis Willet-Holthuysen tot leven met een nieuwe video-installatie, aangevuld met foto's, tekeningen en schilderijen.

Sander Breure en Witte van Hulzen zijn neven. Ze maakten het afgelopen najaar de performance 'Een Familieportret' in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Deze unieke performance, in opdracht van het Stedelijk, is een vervolg op hun veelgeprezen werk uit 2014, waarin de kunstenaars een 'doorsnee' Nederlands gezin aantroffen en hen met hun toestemming een week lang non-stop in hun woning afluisterden.

Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Loek de Bakker.

De Bakker regisseert momenteel voor Toneelschuurproducties de voorstelling Circle Mirror Transformation van de Amerikaanse toneelschrijver en Pulitzer Prize-winnaar Annie Baker.
Vijf totaal verschillende mensen volgen zes weken lang een theatercursus in het lokale buurthuis. Onder leiding van docent Marti doen de cursisten schijnbaar onschuldige oefeningen en rollenspellen. Wat begint als een speelse training, verandert al snel in een onthullend proces waarin de deelnemers steeds meer van zichzelf laten zien. 

Loek de Bakker studeerde in 2016 af aan de regie­op­lei­ding van de Toneel­aca­demie Maastricht met een eigen­zin­nige versie van Ibsens Hedda Gabler. Hij regisseerde bij Toneel­schuur Producties Starring #21: Dorian Gray: Dorian Gray, gebaseerd op de roman van Oscar Wilde en maakte een eigen versie van Virginia Woolfs Orlando bij Toneel­schuur Producties.

Loek de Bakker maakt beeldend sensitief theater met veel gevoel voor vorm.