Opium

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Tatjana Bozic.

In haar nieuwe documentaire Fragments of Belonging onderzoekt regisseur Tatjana Bozic wat het betekent om ergens thuis te horen. Als Kroatische die al jaren in Amsterdam woont, voelt ze zich nergens echt thuis. Met haar camera reist ze door Europa en legt ze ontmoetingen vast met mensen die, net als zij, hun leven tussen verschillende landen en culturen hebben opgebouwd. Haar persoonlijke zoektocht mondt uit in een onverwachte ontdekking over haar eigen familiegeschiedenis. Fragments of Belonging is een tragikomische documentaire over migratie, identiteit en de sporen die familiegeschiedenis nalaat.

De documentaire zal vanaf 27 augustus in de bioscopen te zien zijn.

Annemieke Bosman praat met schrijver Fabienne Rachmadiev over haar debuutroman Berg, spiegelscherf.

Annemieke Bosman praat met universitair hoofddocent Nederlandse literatuur Jeroen Dera over zijn boek De Spagaat.

‘Ze lezen niet meer’: het is het grijsgedraaide refrein van bezorgde volwassenen die tieners en jonge twintigers zien verdwijnen in hun telefoon. Maar zo eenduidig is het niet. Juist onder jongeren is de afgelopen jaren een wijdverspreide leescultuur ontstaan die via onlinelezersgemeenschappen doorwerkt naar boekhandels, bibliotheken en cadeauboetieks. Tegelijkertijd worstelen zelfs jonge veellezers met een dalende concentratiespanne en schoolse verwachtingen rondom lezen die soms haaks staan op hun eigen leeswereld. Zoals vele leeftijdsgenoten zitten zij in een spagaat – tussen de wens om te lezen en de werkelijkheid waarin dat niet altijd lukt.

In De spagaat neemt Jeroen Dera de lezer mee in jarenlang onderzoek naar de leescultuur van jongeren, zowel in als buiten het middelbaar onderwijs. Hoe bewegen zij zich op #BookTok? Wanneer voelt lezen in het Nederlands voor hen als cringe? En wat gebeurt er als zij op school geconfronteerd worden met heel andere teksten dan ze zelf zouden kiezen? Dit boek prikt de misverstanden door over twee domeinen die te vaak los van elkaar worden besproken: de leescultuur van jongeren zelf en de leespraktijken in het klaslokaal. De Spagaat is daarmee een vurig pleidooi voor het serieus nemen van jonge lezers in tijden van ontlezing.

Shula Tas in gesprek met filmmaker Koert Davidse.

Davidse maakte de documentaire Mijn broer over zijn broer kunstenaar Bart Davidse, die op NPO start te zien is.
Bart Davidse, afkomstig uit Zeeland, studeerde aan de St Joost Academie in Breda en vestigde zich in 1982 als kunstenaar in Amsterdam. Zijn broer, documentairemaker Koert Davidse, heeft na 40 jaar een portret van Bart gemaakt met de titel Mijn Broer. De film toont niet alleen de ontwikkeling van Bart als persoon en kunstenaar, maar geeft ook een tijdsbeeld en laat zien welke dramatische gevolgen zijn ziekte Aids en dood hadden voor zijn familie en vrienden. In de documentaire wordt zijn werk uitgebreid tentoongesteld.

Na de succesvolle première van de documentaire afgelopen september op Film by the Sea – waar Mijn Broer zowel de publieksprijs als de juryprijs voor beste lange documentaire won – is de documentaire in maart vertoond op Movies that Matter en De Roze Filmdagen. Op het laatste festival won Mijn Broer eveneens de prijs voor beste lange documentaire.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Megan van Kessel.

Haar tweede roman Aardige vrouwen komt deze week uit.
Toen Megan van Kessel zeven maanden zwanger was en haar vader op sterven lag, kreeg ze een Whatsapp-Bericht: haar beste vriendin verbrak de vriendschap van twintig jaar. Ze hield zich groot, maar huilde toch. In de nacht begon ze met schrijven. Soms boos, vaak niet. Virginia Woolf schreef ooit 'Vrouwen vinden vrouwen niet aardig.' Van Kessel weet niet of dat waar is. Ze wist bijna zeker van niet, dus zocht ze uit hoe het zat. Het resultaat daarvan is Aardige vrouwen.
Een roman over vriendschap. Over alles wat moet; van je gymlerares, je moeder, je vriendin, de moeder van je vriendin, The Dog Whisperer, de haute bourgeoisie en van jezelf. Over twee vrouwen die maar niet van elkaar afkomen, ook al doen ze erg hun best. 

Megan van Kessel studeerde af aan de Gerrit Rietveld Academie. Ze debuteerde met Uitzicht van dichtbij en publiceerde verhalen en essays in Hollands Maandblad, Tirade, Het Parool en op het platform van ILFU. 

Annemieke Bosman praat met schrijver Maite Karssenberg over haar boek Dubbelleven.

Dubbelleven is de wordingsgeschiedenis van een radicale denker. Een meeslepende biografie van Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920), een vrouw tijdens het fin de siècle wier gevoelige natuur, ambitie en vrijheidsliefde botsten op de kooi van maatschappelijke verwachtingen.

Geertruida Kapteyn-Muysken is al jong vastbesloten ‘geen verknoeide mensenziel’ te worden. Ze wil studeren, schrijven en de wereld verbeteren. Als ze trouwt en moeder wordt is die vrijheid ver weg. In Londen en Zürich gaat ze deel uitmaken van internationale groepen idealisten, feministen en anarchisten – en hervindt ze zichzelf.

Maite Karssenberg kruipt dankzij unieke dagboeken en brieven in de huid van Geertruida. Ze schetst een vrouw die worstelt, met het huwelijk, met anticonceptie, met de dubbele moraal, en met toenemende ongelijkheid, polarisatie en oorlogszuchtig nationalisme. Ondanks diepe inzinkingen zet Geertruida er een filosofie van hoop en kracht tegenover.

Annemieke Bosman praat met filmmaker Luuk Bouwman over zijn documentaire The Desert of the Real.

Wanneer weet je dat iets echt is? Zes mensen die een psychose hebben meegemaakt nemen de kijker mee in hun ervaringen en stellen fundamentele vragen over de werkelijkheid en het bewustzijn. Ondanks hun verschillende achtergronden – een psycholoog, een filosoof, een muzikant, een psychiatrisch zorgverlener, een kunstenaar – delen ze een diepgaande reflectie op wat de psychose betekent voor hoe ze naar de wereld kijken. The Desert of the Real, een van de publieksfavorieten op IDFA, toont hun leven vóór de ingrijpende gebeurtenissen, de ervaringen van de psychose, en de weg terug. De ontwapenende en emotionele herinneringen worden verfilmd in ensceneringen die aansluiten bij het gevoel dat verschillende hoofdpersonen hadden, dat ze zich in een film bevonden: huiskamers en klinieken blijken decors. De bijzondere vormgeving van de documentaire is geïnspireerd door scifi en horror films. Gaandeweg kantelt het perspectief: de hoofdpersonen keren niet terug naar een ‘gezonde’ wereld, maar naar een vervreemdende en ontwrichtende werkelijkheid. The Desert of the Real, de nieuwe documentaire van Luuk Bouwman (Gerlach, De Propagandist), belicht de ervaring van een psychose en stelt vragen over hoe wij omgaan met mensen die buiten de norm vallen. De titel is ontleend aan de sci-fi klassieker The Matrix (1999).

Annemieke Bosman praat met regisseur Martin Koolhoven over het werk van de Franse filmmaker Jacques Tati. Deze zomer worden enkele van zijn klassieke films, zoals Jour de Fête en Les Vacanses de M. Hulot opnieuw in de bioscoop vertoond.

Johannes Wirix-Speetjens in gesprek met schrijver en muzikant Xillan Macrooy.

Xillan Macrooy  is een Surinaams-Nederlandse verhalenverteller in muziek, literatuur en theater. Als zoon van meerdere werelden speelt de voortdurende transformatie van identiteit een belangrijke rol in zijn werk. In 2025 en 2026 onderzoekt hij als maker nieuwe manieren om zijn meervoudigheid te vieren, met als doel het bouwen van nieuwe artistieke werelden die zowel ruimte bieden aan (Surinaamse queer) legacy als aan innovatie.
Naast zijn debuutroman Mensen als zonnen en mensen als manen maakte hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.

Annemieke Bosman praat met schrijver Robin Kramer over zijn boek Achtertuinen, waarmee hij de Anton Wachterprijs won, de tweejaarlijkse prijs voor het beste literaire prozadebuut.

Dit schreef de jury over zijn boek:

‘Op een gek achteloze toon weet Kramer iets enorms te bewerkstelligen, het heeft te maken met het gevoel in de steek gelaten te worden, zonder dat het als zodanig wordt benoemd. Zijn zinnen zijn geladen, de dialogen kleine wonderen van alledaagsheid, maar onder dat dagelijkse broeit het, stapelt zich iets op.’ Hoewel Achtertuinen bestaat uit verhalen had het boek volgens de jury net zo goed een ‘roman’ genoemd kunnen worden. Het werk maakte van meet af aan diepe indruk en dat had vooral te maken met de toon, ‘die geestig is, maar ook droevig, en berustend’. ‘Scènes zijn het, door Kramer even fijnzinnig als melancholiek opgetekend door de oplettende ogen van de buitenstaander,’

Achtertuinen gaat over vriendschap, liefde en familie, en de bijna onvrijwillige afstand die er soms tussen mensen kan ontstaan.