Opium

Brecht van Hulten praat met theatermaker Gienke Deuten over de voorstelling Herinner ons van Gouden Haas - het gezelschap waar Deuten artistiek leider van is.

Herinner Ons is een muzikale samenkomst in de openlucht waar een commissie van ecologen, ritueel begeleiders, kunstenaars en een groep pissebedden manieren zoekt uitstervende dieren, planten en natuurlijke fenomenen zoals smeltende gletsjers te gedenken. Een poging tot stilstaan bij wat onopgemerkt verdwijnt. Maar ook bij het wonder van het leven, de (veer)kracht van de natuur en alles wat er nog wél is.

Met Herinner ons maakt Gouden Haas opnieuw een muzikale poëtische voorstelling over de klimaatcrisis. Via radicale verbeelding, vanuit oprechte betrokkenheid en met wrange humor. De voorstelling is nog tot 4 oktober 2024 te zien, in Almere en Amsterdam. Bekijk de speellijst op https://goudenhaas.nl/herinner-ons.

Annemieke Bosman in gesprek met theatermaker Marte Boneschansker.

Vorige week ging tijdens Bosfest in het Amsterdamse Bostheater de nieuwe voorstelling van Boneschansker in premiere: SCHADUW.

Met SCHADUW onderzoekt theatermaker Marte Boneschansker de donkere kanten en rafelranden van de mens. Hoe zit het met jouw schaduw? Ben jij een dief? Wanneer was de laatste keer dat je loog? Droom je soms over gruweldaden? Wat in jou mag het daglicht niet zien en wat brengt de duisternis ons? SCHADUW is een collectieve oefening in het delen van je donkere kant. Een anonieme biecht in de schemering. 

Annemieke Bosman in gesprek met jurist Winnie Sorgdrager.

In haar nieuwe boek Zuurstof van de samenleving laat voormalig voorzitter van de Raad voor Cul­tuur Winnie Sorgdrager zien welke historische wortels er ten grondslag liggen aan het huidige ongemak, en welke gevolgen dat door de jaren heen heeft ge­had op het Nederlandse cultuurbeleid.
Want Nederland en cultuur, dat is geen gemakkelijk huwelijk. Dankzij een vastgelopen subsidiesysteem, de drastische bezuinigingen uit 2011 en anti-elitaire sentimenten in de samenleving geeft de overheid momenteel weinig geld uit aan deze zogenaamde linkse hobby.
In haar boek doet Sorgdrager voorstellen voor een beter cultuurbeleid in een veranderend Nederland. Want cultuur is juist van groot belang voor de identiteit van een samenleving, en daarom is het even­eens van groot belang dat iedereen aan cultuur kan deelnemen.

Winnie Sorgdrager was minister van Justitie, Eerste Kamerlid en lid van de Raad van State, maar ook voorzitter van de Raad voor Cultuur. Ze is bestuurder en toezichthouder (geweest) van een flink aantal culturele organisaties. Van jongs af aan is zij, hoewel niet opgegroeid in een cultureel milieu, geïnteresseerd geweest in cultuur.
 

Annemieke Bosman praat met regisseur Oeke Hoogendijk over haar documentaire Made in Holland, die 3 september om 22:40 uur te zien was op NPO 2 en die daarna op NPO Start staat.

Het echtpaar De Mol van Otterloo bezit de belangrijkste en grootste privéverzameling 17de-eeuwse Hollandse en Vlaamse meesters ter wereld. Ze verzamelden onder meer Van Ruisdael, Steen, Dou, Cuyp, Potter, Lievens, Hals en ja, ook een Rembrandt. Aan de muren van hun villa in Massachusetts hangt voor miljoenen aan topstukken. Maar wat doe je vervolgens met zo’n collectie? Samen met het bevriende echtpaar Weatherbie, die ook een bijzondere kunstverzameling hebben opgebouwd, besluiten ze dat hun collecties ook na hun dood bij elkaar moeten blijven. Het resultaat is een kunstgift die zijn weerga niet kent. Regisseur Oeke Hoogendijk (Het Nieuwe Rijksmuseum, Mijn Rembrandt) geeft een spannende kijk achter de schermen bij particuliere verzamelaars in de internationale kunstwereld.

De documentaire Made in Holland onderzoekt de wereld van het mecenaat; kopen en verkopen, en uiteindelijk liefde en fascinatie voor de 17de-eeuwse Nederlandse schilderkunst.

Annemieke Bosman praat met filosoof Miriam Rasch over haar nieuwe boek Luisteroefeningen. 

Meningen, politieke statements en selfies domineren onze feeds. De druk om mee te doen met deze zelfprofilering kan groot zijn, niet alleen online maar ook thuis en op het werk. Hebben we enkel de keuze tussen luidkeels zenden en je terugtrekken in stilte, of bestaat er ook een alternatief?

In Luisteroefeningen gaat Miriam Rasch op zoek naar de ethiek van het luisteren. Wat gebeurt er als je je oren opent en begint te luisteren? In een constante stroom van beelden en prikkels legt Rasch de focus steeds terug bij het horen, bij geluid en bij de ontvangende kant.

Als we luisteren ontstaat meteen een relatie tot het gehoorde: van aandacht en ontvankelijkheid, van geven en binnenlaten. Oefenend met een ‘open oor’ ontdekt Rasch hoe een luisterende houding tegelijk standvastigheid en openheid met zich meebrengt. Een krachtig instrument in tijden van overprikkeling en polarisatie, dat voor iedereen binnen handbereik ligt.

Filosoof en essayist Miriam Rasch is verbonden aan de Willem de Kooning Academie en schrijft voor onder meer NRC Handelsblad, De Nederlandse Boekengids en Filosofie Magazine. In 2015 won ze de Jan Hanlo Essayprijs Klein, en in 2021 werd haar boek Frictie (2020) bekroond met de Socratesbeker voor het beste filosofieboek. Haar andere boeken, de essaybundel Zwemmen in de oceaan (2017) en het pamflet Autonomie (2022), werden ook voor deze prijs genomineerd.

Brecht van Hulten in gesprek met filmregisseur Stijn Bouma. Bouma maakte de film DE JACHT OP MERAL Ö.

DE JACHT OP MERAL Ö. is gebaseerd op aangrijpende, waargebeurde gebeurtenissen rondom het
Toeslagenschandaal. Meral Öztürk wordt wanhopig als de Belastingdienst onterecht een enorme terugbetaling van €34.000 aan kinderopvangtoeslag eist. Ondanks haar protesten, wordt er van de een op de andere dag beslag gelegd op haar gehele salaris van de thuiszorg. Terwijl haar leven uit elkaar valt, ontdekt ze dat er een sociaal rechercheur in haar leven infiltreert en zich steeds indringender met haar privéleven bemoeit.

Stijn Bouma maakte eerder de documentaire Alleen tegen de staat.

Annemieke Bosman praat met schrijver en podcastmaker Liesbeth Rasker over haar documentaire Vroeg Verloren, die nu te zien is op NPO Start.

Gesprekken met lotgenoten, familieleden en aanverwanten, en dozen vol herinneringen vormen de rode draad van de zoektocht van Liesbeth Rasker in Vroeg verloren. Ze leefde lang met de overtuiging; ‘mijn moeder is dood, maar dat is oké’. Die overtuiging bleek, zeker toen ze op volwassen leeftijd wederom een groot verdriet voor haar kiezen kreeg, beperkt houdbaar. Door het verleden te ontrafelen en niet langer het verdriet te ontkennen, komt ze steeds dichterbij haar moeder.

Rouwen is ingewikkeld, grillig, eenzaam en moeilijk bespreekbaar. Kinderen beschikken niet over inzichten om die rouw vorm te kunnen geven, waardoor ze vast kunnen komen te zitten in overlevingsmechanismen die hen op den duur kunnen tegenwerken. Na de herkenning die Liesbeth vindt bij lotgenoten, durft ze de volgende stap te zetten en confronterende gesprekken met haar gezinsleden aan te gaan. Gesprekken die nooit eerder gevoerd zijn en die voor geheel nieuwe emoties en inzichten zorgen.

Liesbeth Rasker (Amsterdam, 1988) is schrijver en podcastmaker. Ze publiceerde twee reisboeken (Pinnen in Mongolië, Solo reizen) en werkt momenteel aan haar derde boek dat begin volgend jaar zal verschijnen. Naast schrijven begeeft ze zich graag voor de podcastmicrofoon, zelf maakte ze Dag voor Dag, genomineerd voor de Podcast Awards, waarin ze gesprekken voert over rouw met mensen in haar omgeving, en voor de AIVD presenteert ze de serie De Dienst, over hoe het is om voor de AIVD te werken. Op Instagram runt ze het succesvolle concept Kroegpraat, dat op dit moment ook elke week te beluisteren is in podcastvorm onder de titel Kroegpraat de Podcast.

Annemieke Bosman in gesprek met Safae el Khannoussi.

Safae el Khannoussi is schrijver, docent en promovendus. Ze schrijft haar proefschrift over politieke filosofie en gevangenisabolitionisme vanuit dekoloniaal perspectief. Eerder publiceerde ze verhalen in De Gids. In haar werk staan thema’s als ballingschap, voortvluchtigheid en het paradoxale bestaan van de migrant centraal. 

Haar debuutroman heet Oroppa. Een wervelende, uitbundige vertelling over de kant van Europa die voor de meesten onzichtbaar blijft.
 

Annemieke Bosman in gesprek met Maite van Dijk, artistiek directeur Museum MORE.

Deze zomer is in Museum MORE de tentoonstelling Licked by the waves | Nieuwe baders in de kunst te zien.
Eeuwenlang waren mythologische en Bijbelse verhalen een prachtig, artistiek excuus voor de verbeelding van naakte baadsters in de beeldende kunst. Maar baanbrekende moderne en hedendaagse kunstenaars hebben de bader, vrouwen en mannen, een totaal nieuwe rol gegeven in hun werk. Hun fascinatie voor dit klassieke thema wordt zichtbaar en voelbaar in spetterend plezier, weemoed en soms ook verfrissende ironie. Licked by the waves laat tientallen grensverleggende schilderijen en sculpturen zien van maar liefst 70 internationale topkunstenaars. In hun voorstellingen verkennen ze op boeiende wijze schoonheid, seksualiteit, toe-eigening en de mannelijke of juist vrouwelijke blik.
Werk is te zien van Marlene Dumas tot Niki de Saint Phalle.
 

Annemieke Bosman in gesprek met documentairemaker Alfred Edelstein. 

Edelstein maakte, samen met de Joodse redactie van de EO, de documentaire Het verraad van Hilversum over de rol van de publieke omroep tijdens de Duitse bezetting, gedurende de Tweede Oorlog. De documentaire toont een beeld van de tijd waarin de nationale radio uiteindelijk wordt overgenomen door de nazi's. 

In de jaren dertig veroverde de radio steeds meer de Nederlandse huiskamers. Zo groeide de radio uit tot een massamedium met voor het eerst live nieuws en verslaggeving van bijvoorbeeld sportevenementen. In deze periode rukt in Duitsland het nationaalsocialisme op. Naziminister Joseph Goebbels zag al snel in dat radio bij uitstek geschikt was om miljoenen mensen te bereiken met propaganda. Na een effectieve aanpak in eigen land, wilden de nazi’s in alle bezette landen radio inzetten om hun boodschap te verspreiden.

Het verraad van Hilversum laat zien hoe de Nederlandse omroepen reageerden op de bezetting, en hoe ze zich opstelden ten opzichte van de Duitsers. Nog voordat de nazi’s dit hadden verordend, zegden enkele omroepen de samenwerking met hun Joodse personeelsleden op.

Het verraad van Hilversum was woensdag 28 augustus te zien bij de EO op NPO 2 .