Opium

Brecht van Hulten praat met Murat Isik over zijn nieuwe In de mist van Golden Gate Park.

Zomer 2001. Metin Mutlu gaat studeren in San Francisco. Met het betreden van deze nieuwe, vrije wereld is hij vastbesloten zijn oude zelf achter te laten. In plaats van de verlegen toehoorder die hij in Amsterdam was, wil hij in Amerika iemand anders worden: een zelfbewuste en daadkrachtige man.

Metin studeert rechten maar het idee dat hij zijn leven zal slijten als jurist benauwt hem. Op zoek naar een uitweg stort hij zich in San Francisco vol op het keuzevak Creative Writing. Tijdens die colleges ontmoet hij de mysterieuze Joan Springfield, voor wie hij als een blok valt.

Zijn nieuwe vrije leven lijkt Metin goed af te gaan en langzaam ontluikt de schrijver in hem. Dan storten onvermoede gebeurtenissen hem echter in een overrompelend avontuur, terwijl ontwikkelingen in San Francisco en aan het thuisfront zijn verblijf in een heel ander licht stellen. Metin komt voor onmogelijke dilemma’s te staan.

Murat Isik (1977) won met Wees onzichtbaar (2017) onder meer de Libris Literatuur Prijs 2018, de Boekhandelsprijs 2018 en de Inktaap 2019. Ook werd de roman door nrc tot Boek van het Jaar 2017 uitgeroepen. Er werden al meer dan 200.000 exemplaren van verkocht. Isik debuteerde in 2012 met de roman Verloren grond, die bekroond werd met de Bronzen Uil-publieksprijs. Zijn werk werd vertaald in het Duits, Zweeds en Turks. In 2019 was hij de auteur van het Boekenweekessay: Mijn moeders strijd.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijvers Max Wind en Joeri Heegstra.
Het auteursduo won de eerste Open Call van Theater Bellevue en het Nationale Theater met de politieke satire Exit Poll. Exit Poll heeft als intrigerend uitgangspunt: wat als tachtig procent van de Nederlanders bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen blanco zou stemmen?

Het is verkiezingsavond. In feestlocaties wachten de politieke partijen op de exit poll. De nieuwkomer, een partij van jonge techno-optimisten, mag zich volgens de peilingen klaarmaken voor  het bordes. De partij van de langstzittende premier bereidt zich juist voor op een historische nederlaag; hun nummer twee loopt zich al warm in de coulissen. Maar dan blijkt de kiezer een historisch signaal heeft afgegeven: een overweldigende meerderheid stemde blanco. Wat te doen? Wat als partijleiders, partijtijgers, spindokters en analisten de wapens uit handen wordt geslagen? Exit Poll is een spannende what if? voorstelling.

Max Wind (1992) was na de performanceopleiding van de Toneelacademie Maastricht werkzaam bij het internationale performance collectief Ontroerend Goed. Met Peter Missotten en Casper Wortmann maakte hij Dear Lollipop, een voorstelling exclusief toegankelijk voor smartphones. In 2022 was Max artist in residence bij De Balie in Amsterdam en maakte hij meerdere voorstellingen geïnspireerd op het publieke debat.

Joeri Heegstra (1993) maakte na dezelfde performanceopleiding van de Toneelacademie Maastricht met theatercollectief Opening Statement Class Warfare Forever, We doen ons best en Horizon, en bij Likeminds de klimaatactivistenmonoloog Power. Terugkerende thema’s in zijn voorstellingen zijn klimaatcrisis, klasse en hoe macht verdeeld wordt.

Annemieke Bosman in gesprek met Christiaan Kuyvenhoven.

Als twaalfjarig jochie hoort Christiaan de onheilspellende Vijfde Symfonie van Gustav Mahler voor het eerst. Het stuk laat hem niet meer los. Het gedonder van de trom! De statige passen van de trompet! Op de platenhoes vindt hij een man in rokkostuum, die met zijn rug naar het publiek staat en een stokje in de hand houdt. Kleine Christiaan doet hem urenlang na, de breinaald van zijn oma in de aanslag, tot hij de violen kan laten huilen op commando - bravo voor de maestro met de breinaald!

Vijfentwintig jaar later is Christiaan een veelgevraagde concertpianist en presentator. Maar zijn fascinatie voor de baton blijft bestaan. In De maestro met de breinaald trekt hij door eeuwen muziekgeschiedenis. Hij neemt je mee op sleeptouw door Europa, met als reisgezellen de grote orkestleiders van vroeger en nu.

Annemieke Bosman praat met regisseur Barbara Visser over haar documentaire Alreadymade, die vanaf donderdag 7 maart 2024 in de bioscoop te zien is.

Was het marketing, mystificatie of misogynie waardoor het kunstwerk Fountain zo beroemd werd? Wat begon als een zoekgeraakt object van een anonieme maker, werd uiteindelijk het meest invloedrijke kunstwerk van de 20e eeuw. Speculaties over een vrouwelijke auteur komen en gaan. Maar wie is zij? Wat is echt, en wat is waar, in dit geval? De twijfels over de oorsprong van dit 'readymade' kunstwerk lopen parallel met de waarde van de talloze kopieën die zich in de depots van musea voor moderne kunst bevinden. Kan de ontdekking van één enkele brief dit alles veranderen in de toeschrijving aan een vrouw die haar tijd ver vooruit was? In Alreadymade worden originaliteit, auteurschap en identiteit ter discussie gesteld, net als Fountain (1917) dat een eeuw geleden deed, alleen nu met behulp van hedendaagse techniek. Stemmen die het werk toeschrijven aan Elsa von Freytag-Loringhoven, ook wel bekend als de barones, trekken steeds meer aandacht, omdat er historisch gezien nogal wat recht te zetten is met betrekking tot vrouwelijke bijdragen in de kunst. Of is het toch wishful thinking? De film Alreadymade neemt zélf de vorm aan van een 'readymade', waarbij het verhaal wordt verweven met gevonden materiaal uit verschillende bronnen, waardoor inhoud en vorm één worden.

Journalist en biograaf Mark Schavers schreef De levens van Claus. Het boek is een resultaat van diepgravend onderzoek naar het leven van schrijver, kunstenaar en filmer Hugo Claus. Schaevers' werkwijze is dezelfde als bij zijn bekroonde boek over Felix Nussbaum. Het boek verscheen eind februari bij uitgeverij de Bezige Bij. Annemieke Bosman gaat met Mark Schaevers in gesprek.

Annemieke Bosman in gesprek met beeldend kunstenaar Koos Buster.
In Museum MORE | Kasteel Ruurlo is Buster's eerste museale solotentoonstelling te zien: Het had ook anders kunnen zijn. Gewapend met klei en een flinke dosis humor zet Buster de alledaagse dingen om ons heen op een voetstuk: van brandblusser tot huishoudtrap en van bierflesje tot waterkoeler. In zijn typerende bobbelige stijl tovert hij doodnormale objecten om in keramische kunstwerken.

Als zelfbenoemd Minister van Keramische Zaken gebruikt Koos Buster hoofdzakelijk klei. Ook verwerkt hij ambachtelijk geblazen glas, waarvoor hij samenwerkt met glasblazers in Leerdam.Busters werk heeft vaak iets dubbelzinnigs. De zorgvuldig gemaakte objecten ogen op het eerste gezicht luchtig, maar vaak liggen ingrijpende persoonlijke gebeurtenissen aan de basis.Zo kan de titel van de tentoonstelling, Het had ook anders kunnen zijn, van alles betekenen: ‘De tekst is ontleend aan mijn favoriete liedje van Gordon’, aldus Buster. Maar de titel verwijst voor hem ook specifiek naar zijn eerste grote liefde. ‘Mijn drang om te maken en daarmee het leven te vieren, wordt aangewakkerd door Tex, die er niet meer is. Deze tentoonstelling draag ik op aan haar.’

Annemieke Bosman in gesprek met Han Steenbruggen, directeur van museum Belvédère in Heerenveen.
Museum Belvédère is het eerste museum in Nederland dat deze maanden een tentoonstelling wijdt aan het werk van Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875-1911).
Čiurlionis is de belangrijkste componist én beeldend kunstenaar van Litouwen. Kunsthistorici noemen zijn naam in één adem met die van tijdgenoten als Gustav Klimt, Edvard Munch en Wassily Kandinsky.

Hoewel het werk van Čiurlionis gedurende de jaren waarin Litouwen deel uitmaakte van de Sovjetunie in het westen vrijwel onbekend bleef, zijn er de laatste decennia door vele grote musea over de hele wereld tentoonstellingen aan hem gewijd. Het accent van de tentoonstelling in Museum Belvédère ligt op Čiurlionis’ latere werken, geschilderd met temperaverf, waarin hij in zijn geheel eigen symbolistische stijl een symbiose vindt tussen beeldende kunst en muziek.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Marijke Schermer.

Schermer is bekend van haar romans Liefde, als dat het is en Noodweer. Haar nieuwe roman In het oog is een roman over kijken en gezien worden, over bedrog, macht, machteloosheid en verantwoordelijkheid - in het werkzame leven en in relaties. Naast dit alles gaat het over ook over de helende kracht van liefde. Hoofdpersoon is een onderzoeker die onverwacht wordt verlaten door haar geliefde, terwijl ze iets groots op het spoor is in haar onderzoek naar een bepaalde bacterie.
Naast romanschrijver is Schermer ook toneelschrijver. Zo schreef ze het stuk Fokker Blankers Tol.

Gavin-Viano is regisseur, acteur, choreograaf, model en muzikant. Momenteel regisseert hij de voorstelling Arm met een dure smaak. Het is een muzikale vertelling over persoonlijke ervaringen. Drie jonge mensen dromen van een leven zonder geldzorgen maar moeten ondertussen dealen met de ruwe realiteit. Ondertussen laten de socials zien dat living in luxury echt haalbaar is. De voorstelling is tot en met 30 maart 2024 in verschillende theaters te zien. Annemieke Bosman gaat met Gavin-Viano in gesprek.

Merel van den Nieuwenhof is conservator bij Museum Jan Cunen in Oss. De tentoonstelling Willem Witsen, Stille kracht laat het leven en werk van veelzijdig kunstenaar Willem Witsen zien. Een eeuw na zijn dood is zijn stemmige oeuvre in de vergetelheid geraakt. Zijn beste schilderijen, tekeningen en etsen ademen sfeer en intimiteit. De tentoonstelling is te zien tot en met 16 juni 2024. Brecht van Hulten gaat met de conservator, Merel van den Nieuwenhof in gesprek.