Opium

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Anaïs van Ertvelde.

Anaïs Van Ertvelde (1988) geeft les aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Gent en is als historica verbonden aan de Universiteit Leiden, waar ze onderzoek doet naar de geschiedenis van lichaam, handicap en seksualiteit. Ze publiceerde columns en opiniestukken in onder meer De Morgen , De Standaard , Knack , NRC en de Volkskrant . In 2017 verscheen haar debuut Vuile lakens. Een hedendaagse visie op seksualiteit , naar de gelijknamige podcast die ze samen met Heleen Debruyne maakte. In het essay Zorgangst (2022) verkende ze onze angsten voor zorg, afhankelijkheid en hulpeloosheid.

Haar nieuwe boek Handicap gaat over eigen handicap: Anaïs Van Ertvelde werd geboren met een korte rechteronderarm. Voor haar een vanzelfsprekend gegeven, dacht ze. Vooral andere mensen leken er vragen bij te hebben. Tot ze ontdekte dat er veel meer achter die handicap schuilgaat. Niet alleen persoonlijk maar ook maatschappelijk.
Van Ertvelde onderzoekt ‘handicap’ als een politieke conditie. Ze fileert wat de wereld ons over handicap vertelt en maakt duidelijk wat handicap ons over de wereld kan vertellen. Hoe handicap onze blik op kunst, seks, werk, intimiteit, burn-out, burgerschap, verzet en op wie we zelf zijn beïnvloedt – al hebben we dat zelden door.
Handicap is ook het verslag van een intieme en soms heftige zoektocht: hoe kan je thuishoren in een wereld waartoe je niet vanzelfsprekend behoort? Hoe ontwar je de manieren waarop lichaam, beperking en verlangen verknoopt zijn? Waarom voelt het zo gevaarlijk om je met een handicap te identificeren en ligt in dat gevaar misschien vrijheid verborgen?

Brecht van Hulten praat met sopraan Francis van Broekhuizen over de voorstelling Schandalig mooie opera, die zij samen met pianist Gregor Bak maakte en die nu door het land toert.

Na hun succesvolle tournee van de voorstelling Bij twijfel hard zingen, zijn Francis van Broekhuizen en Gregor Bak weer terug met een geheel nieuwe voorstelling: Schandalig mooie opera!

Kent u het beroemde verhaal over de val van Tosca en de trampoline? Wist u dat de bochel van Rigoletto weleens zakt tot onder de billen van de zanger? In deze voorstelling gaat Francis veel dieper in op beroemde anekdotes en schandalen uit de operawereld. Wat gebeurt er allemaal achter de schermen? Zijn de verhalen over moeilijke operadiva’s waar? Natuurlijk zal Francis kleine uitstapjes maken naar andere beroemde classics uit de lichtere muziekgenres. Kortom, een leerzame en gezellige avond vol humor en prachtige muziek van onder andere Verdi, Puccini en Mozart. 

Annemieke Bosman in gesprek met Stefanie Kolk, filmmaker. Op het prestigieuze Filmfestival van Venetië ging afgelopen september Kolk's nieuwste film in premiere: MELK.Na de stilgeboorte van hun kindje keren Robin (Frieda Barnhard) en haar vriend Jonas verslagen terug naar huis. Terwijl ze proberen te begrijpen wat er is gebeurd, beginnen Robins borsten melk aan te maken. Ze hoopt de melk te doneren, maar dit blijkt moeilijker dan verwacht. Terwijl haar huis zich langzaam vult met flesjes, groeit in Robin een ijzingwekkende vastberadenheid.

Stefanie Kolk maakte eerder de films Clan, Harbour en Eyes on the Road. MELK was ook al te zien op het Internationaal Film Festival Rotterdam.

Annemieke Bosman in gesprek met Eva Vriend, schrijver en historicus.

Eva Vriend groeide op in de Noordoostpolder. Haar bestseller Het nieuwe land (2013), over de ontstaansgeschiedenis van Flevoland, werd genomineerd voor de Brusseprijs en de Libris Geschiedenis Prijs. In 2015 verscheen De helpende hand. In 2020 verscheen Eens ging de zee hier tekeer. De laatste twee boeken stonden op de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs en werden ook als tv-serie uitgezonden.

Deze maand verschijnt Het eiland van Anna over de geschiedenis van Schokland. Aan de hand van het verhaal van vissersdochter Anna Diender wekt Eva Vriend het in 1859 ontruimde en later verdwenen eiland Schokland en de Schokkers tot leven. Eva Vriend laat zien dat dit verhaal tot op de dag van vandaag doorleeft bij nazaten van Schokkers. Want ook al was Anna er niet geboren, zij voelde zich zeer verbonden met dit eiland. Tegenwoordig ligt het eiland in Flevoland.  

Eva Vriend spreekt voor dit boek met Schokkers. Ze bezoekt Schokkers in hun woningen die ze na de ontruiming meenamen en opbouwden in onder meer Zwolle. Ze zingt mee in het Schokker koor en schreef aan dit boek in het vuurtorenhuisje op Schokland om de ziel en identiteit van deze eilandgemeenschap zo goed mogelijk te vangen.

In de afgelopen veertig jaar bouwde Ansuya Blom een oeuvre op waarin ze de grenzen van de innerlijke belevingswereld verkent. In tekeningen, collages, films en installaties ontrafelt ze deze complexe relaties van de mens met zichzelf, de ander en de buitenwereld. Vaak gaan die relaties gepaard met misvattingen en verwarring. Haar films en installatie met tekeningen zijn van 23 maar tot en met 30 juni te zien in Landhuis Oude Amelisweerd. Annemieke Bosman gaat met Ansuya Blom in gesprek.

Annemieke Bosman praat met schrijver en dichter Sasja Janssen over haar nieuwste bundel Mijn vader zegt entropie mijn moeder logica.

Hoe betrap je het heden op zichzelf? Is het een freak, een gramarijn, de derde ruimte, a natural blonde? Wat is tijd voor de mens in zijn kleine eeuwigheid? Hoe definiëren we de wereld, met welke taal brengen we orde aan in welke chaos? Of zoals het heden de mens toebijt: ‘Jullie overspelen me graag, kwijlen bij mijn naam, maar als je lijdt / omdat je me niet vat, lijd jezelf maar kapot, medelijden is iets wat het verleden / uitspeelt en voor de toekomst heb ik geen geduld // Ik ben het stuifmeel van mijn eigen tijd’.

Als een archeologe gaat Sasja Janssen in zowel uitwaaierende, lyrische als gecomprimeerde gedichten terug naar de oorsprong om iets van het raadselachtige nu bloot te leggen. 

Brecht van Hulten praat met kunstenaar Carlijn Kingma en regisseur Ariane Greep over de documentaire De wereld van Carlijn, die vanaf 28 maart in de bioscoop te zien is.

De Nederlandse cartograaf Carlijn Kingma is een opkomende ster in de wereld, te vergelijken met M.C. Esscher en Piranesi. Ze tekent ideeënwerelden, of zoals ze zelf zegt, kaarten van de soms ondoorgrondelijke werkelijkheid waarin we leven. Carlijn gaf filmmaker Ariane Greep toestemming haar te volgen vanaf de eerste dag dat ze begon met het tekenen van haar nieuwste project Het Waterwerk van ons geld, een gedetailleerde kaart van ons financiële stelsel. Geduld lijkt het sleutelwoord te zijn in dit documentaire-portret, dat Kingma volgt vanaf de eerst stip op papier tot de expositie op de Biënnale van Venetië, waar Carlijn Nederland vertegenwoordigt. De camera toont van dichtbij haar creatieve worsteling tijdens het tekenen en ook haar strijd om de onrechtvaardigheid van het huidige monetaire systeem bloot te leggen; de rijken worden steeds rijker en de armen steeds armer. De tekening leidt tot veel discussies, de kranten schrijven vol lof over haar en ze wint meerdere prijzen, waaronder de Meestervertellerprijs, de Amsterdamprijs voor de Kunst en de Dutch Design Award. De Architectuur Biënnale in Venetië zet Carlijn internationaal op de kaart.

Annemieke Bosman in gesprek met Hans Schnitzler, filosoof en publicist.Hans Schnitzler schrijft essays en columns in de Volkskrant, NRC Handelsblad, De Standaard, De Groene Amsterdammer, en Hard Gras. Hij schreef eerder Het digitale proletariaat, Digitale detox en Wij nihilisten.Schnitzler heeft zich nu gestort op het caféleven. Het traditionele café lijkt op sterven na dood te zijn. Toch weten deze sociale pleisterplaatsen de gemoederen flink te beroeren. Dat de wereld van toog en tapkast onverminderd tot de verbeelding spreekt, komt omdat ze een menselijke maat vertegenwoordigt die in het leven daarbuiten vaak afwezig is. 

In zijn nieuwe boek Filosofie van de kroeg gaat Hans Schnitzler, die graag en regelmatig in het café te vinden is, op zoek naar wat die maat behelst. De veelal onbekommerde cafésfeer staat namelijk in schril contrast met een samenlevingsklimaat dat steeds guurder en onleefbaarder lijkt te worden. De politieke polarisatie neemt toe, het vijanddenken heerst alom en overal klinkt de roep om meer ‘gemeenschapszin’.Zou het kunnen dat in de microkosmos van het kleinschalige café aanwijzingen te vinden zijn voor een milder en prettiger samenlevingsklimaat? Om dat te onderzoeken neemt Schnitzler de lezer mee op een ongebruikelijk avontuur: een wijsgerig getinte kroegentocht.

Annemieke Bosman in gesprek met beeldend kunstenaar Levi van Veluw.

Vanaf deze week neemt beeldend kunstenaar Levi van Veluw (1985) Singer Laren over. Wat begon als een bescheiden presentatie in het kader van de tweejaarlijkse Singerprijs, heeft zich ontwikkeld tot zijn eerste grote museale overzichtstentoonstelling: Labyrinth of memories. In zes zalen dwaalt de bezoeker door het wonderlijke oeuvre van Van Veluw, eindigend bij zijn nieuwste installatie; een ''obsessief'' en zaalvullend slotstuk.

Levi van Veluw presenteert in Labyrinth of memories een scala aan twee- en driedimensionale werken, waaronder vijf grote installaties. Daarbij heeft Van Veluw op intuïtieve wijze hoogtepunten uit de Singer collectie geselecteerd. Zo wordt de eigen verzameling in een nieuw licht geplaatst en onderdeel van het verhaal van de kunstenaar. 

Kenmerkend voor Levi van Veluw zijn de imposante installaties: volledig geënsceneerdewerelden waar de bezoeker binnen kan treden. Zijn werk getuigt van een enorme verbeeldingskracht en wordt vaak volledig met de hand gemaakt.

In de voorstelling Heat toont theatermaker Davy Pieters de complexiteit van intergenerationele famliedynamieken. Daarnaast wordt de vraag gesteld hoe we omgaan met hitte, in onszelf en om ons heen. De voorstellingen van Davy onderzoeken de toekomstige mens en de manier waarop deze wordt beïnvloed door technologische ontwikkelingen en beeldcultuur. De voorstelling Heat is te zien tot en met 26 april. Annemieke Bosman gaat met Davy Pieters in gesprek.