Opium

Annemieke Bosman in gesprek met Ignas van Schaick, een van de producers van de film 'Onder het maaiveld'.

De makers van de gelauwerde films 'De Nieuwe Wildernis' en 'De Wilde Stad' hebben een nieuwe film gemaakt. Met de film 'Onder het Maaiveld' gaan ze de diepte in in een spectaculaire verkenning van onze ondergrondse microkosmos.
'Onder het Maaiveld' neemt de kijker mee op een ondergrondse ontdekkingstocht waarin het soms microscopisch kleine Nederlandse bodemleven de hoofdrol speelt. Terwijl bovengronds landbouwpioniers proberen de grond weer gezond te krijgen, is het pal onder hun voeten een gekrioel van jewelste.

De film vertelt het verhaal van een groepje stedelingen die denken en dromen dat het anders kan, en dat op een bescheiden stukje grond in de praktijk brengen. Terwijl ze met hun handen in de aarde wroeten komen ze tot nieuwe inzichten en beseffen ze dat er onder onze voeten misschien nog wel meer tuin is dan daarboven. 

Annemieke Bosman praat met  beeldend kunstenaar Tammo Schuringa over zijn boek Verrukkelijke Baby's.

In 2012 kocht Tammo Schuringa op het Waterlooplein in Amsterdam een opmerkelijke ansichtkaart waarop een vliegende vis staat afgebeeld die een baby in de bek vasthoudt. De kaart bleek het startpunt van een wonderlijke zoektocht. In Verrukkelijke baby’s ontrafelt Schuringa aan de hand van oude volksverhalen de herkomst van baby’s. Wie rond 1900 goed oplette kon overal zuigelingen zien, zo dacht men vroeger: ze verscholen zich in eieren, kolen, bomen, bloemen en waterputten. En op 1 april zouden Franse vissen baby’s aan huis bezorgen. Gedurende de eerste twintig jaar van de vorige eeuw was de ansichtkaart een buitengewoon populair communicatiemiddel. Miljarden kaarten gingen de wereld over. De in dit boek getoonde surrealistische babykaarten waren kortstondig een zeer populair subgenre. Verrukkelijke baby’s verbeeldt zowel de ontstaansgeschiedenis van de baby als die van de ansichtkaart en vertelt het verhaal van hun succesvolle buitenissige huwelijk.

Annemieke Bosman in gesprek met Quentin Buvelot, senior curator van het Mauritshuis.

Naast Vermeer was er nog een grote schilder in Nederland actief in de Gouden Eeuw. Iedereen kent de verstilde interieurs en dat ene Straatje van Johannes Vermeer. Weinig mensen weten dat de schilder Jacobus Vrel dit soort taferelen al maakte voor Vermeer.
In de tentoonstelling 'Vrel, voorloper van Vermeer' vertelt het Mauritshuis in Den Haag het verhaal achter deze mysterieuze schilder. Aan de hand van 13 schilderijen uit binnen- en buitenland gaan bezoekers op ontdekkingstocht en leren zij Jacobus Vrel kennen via zijn werken. Uit het Kunsthistorisches Museum in Wenen komen twee bijzondere schilderijen naar Den Haag, waaronder Vrouw bij een venster (1654), het enige gedateerde werk van Vrel.

Annemieke Bosman in gesprek met actrice Lineke Rijxman over de voorstelling The Making of Soros the Musical.

The Making of Soros the Musical
In deze nieuwe theaterproductie van mugmetdegoudentand geven Lineke Rijxman, Jasper Stoop en Vincent van der Valk een inkijkje in het leven van de speculant, miljardair en filantroop George Soros en zijn ze genoodzaakt om ook naar zichzelf te kijken. Is Soros ‘de ideale Ander’ om op te projecteren, een duivel of een held? 

De theaterproductie is tot en met eind mei 2023 te zien in meer dan 25 theaters in heel Nederland.

Brecht van Hulten praat met fotograaf Sevilay Maria van Dorst over haar boek  PR:OUD – Trots op leeftijd, én met journalist Noraly Beyer, één van de geportretteerden in het boek. 

In de regel komen afbeeldingen van ouderen in twee smaken. Met kromme rug en rollator, verdrietig uit het raam starend, óf met een volle bos haar en stralende lach genietend van het uitzicht op een of andere bergtop. De beeldtaal hiervan is duidelijk: oud worden is een tamelijk naargeestig proces, waar je alleen aan kan ontsnappen door het behoud van een jeugdige uitstraling en een sportief lijf.

Dit gedachtegoed sijpelt door in alle uithoeken van onze samenleving. Het kleurt onze houding tegenover onze eigen veroudering en zet een grote groep mensen weg als potentieel zielig of op zijn minst minder waardevol.

Hoogste tijd om afscheid van deze vastgeroeste (denk)beelden te nemen. Immers: hoe leuk zou het zijn om oud te kunnen worden in een maatschappij die levenservaring en leeftijd wel op waarde weet te schatten.

PR:OUD – Trots op leeftijd, is een initiatief van Micaela Bartels en Sevilay Maria van Dorst. In het koffietafelboek fungeren 40 spraakmakende Nederlanders als rolmodel én inspiratiebron om de gangbare stereotypen van ‘ouderdom’ te weerleggen.

De beelden zijn in groot formaat te zien tijdens een expositie in de passage van De Hallen te Amsterdam: 6 maart t/m 30 april 2023. Kijk voor meer info: www.pr-oud.com 

Annemieke Bosman in gesprek met dichter Erik jan Harmens.

ik wil omhelsd worden
maar kortstondig
en: aangekondigd

Er is een man die iedereen lijkt te kennen. Hij ziet er aan de buitenkant nog hetzelfde uit als vroeger, alleen hij redt het niet meer. De wereld doet zijn ding binnen een mentale vissenkom, waar hij van buiten af naar kijkt, maar niet naar binnen kan. Hij begrijpt de bewegingen van de mensen en alles wat daarachter ligt niet goed, wat soms een intense woede bij hem teweegbrengt. Hij krijgt het dan zo benauwd dat hij rood aanloopt en denkt te stikken.

Sinds kort weet de man dat hij autistisch is en met dat label op hem geplakt probeert hij een nieuwe wereld te maken, een waarin hij past. Daarover gaan deze intense, kraakheldere gedichten in zijn nieuwe bundel 'De man die blauw werd'..

ik kan het ene behappen
en het andere
mits het ene niet intussen gaat veranderen

Erik Jan Harmens is schrijver en dichter. Meest recent verschenen de roman Rigolettohof, de dichtbundel kom, en Puur, de biografie van rapper Hef. Over zijn alcoholverslaving schreef hij de bestseller Hallo muur.

Drie jaar geleden kreeg hij de diagnose autisme-spectrumstoornis. Hij werkt nu aan twee grote projecten tegelijk: een non-fictieboek over die diagnose en de biografie van dichter Menno Wigman.

Annemieke Bosman in gesprek met Maral Noshad Sharifi.

Als vierjarige ontvluchtte Maral Noshad Sharifi samen met haar zwangere moeder het Iran van de islamitische revolutie. Twintig jaar later reisde ze voor NRC de wereld over en zag de gevolgen van migratie in al haar facetten. Nu is ze correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant en woont ze in New York, opnieuw als migrant. In Citroeninkt vertelt ze haar verhaal in romanvorm, op eigenzinnige wijze, vol humor, vaart en zonder ergens omheen te draaien – precies zoals ze is.

Het autobiografische Citroeninkt is een verhaal zoals je dat zelden leest: verteld door de ogen van een meisje dat nergens thuishoort en daarom overal. Een boek over opgroeien tussen de uitersten van Nederland, over je weg vinden in een wereld die voor anderen lijkt gebouwd. En over moeders die het beter willen doen voor hun dochters maar niet kunnen ontsnappen aan hun verleden.

Maral Noshad Sharifi (Teheran, 1989) is journalist, schrijver en documentairemaker. Ze studeerde politicologie in Leiden en journalistiek aan Columbia University in New York. Nu woont ze in Brooklyn, New York.

Annemieke Bosman praat met historicus Lenneke Berkhout over haar boek Hoveniers en tuinbazen. 

Eeuwenlang bleef alles min of meer hetzelfde in de Nederlandse tuin, maar vanaf de zeventiende eeuw buitelden de ontwikkelingen over elkaar heen: er werden uitheemse planten gekweekt en nieuwe technieken ontwikkeld. Aan de hand van het leven en werk van hoveniers en kwekers verhaalt historicus Lenneke Berkhout over de fascinerende veranderingen in het tuinieren. Zo beschrijft ze hoe een briljante meesterhovenier aan het Oranjehof het beheer kreeg over Engelse koninklijke tuinen. Ze vertelt over een avontuurlijke tuinmanszoon die naam maakte met het kweken van rijpe bananen en een aanstelling kreeg als botanisch directeur van Schloss Schönbrunn in Wenen, over internationale handelsnetwerken, over hoe de tulpenkoorts de een stinkend rijk maakte en een ander failliet liet gaan, over eigenzinnige tuinarchitecten en plichtsgetrouwe tuinbazen in dienst van de adel.

Annemieke Bosman in gesprek met modeontwerper Tess van Zalinge en Roberto Luis Martins, conservator. 

Borduren, patchwork en breien: het zijn eeuwenoude technieken waar veel mensen kracht uit putten. In tijden van conflict, van rouw, van verzet maar ook in momenten van blijdschap. Het toepassen van handwerktechnieken brengt al eeuwenlang mensen samen en biedt handvatten voor het uiten en verwerken van gevoelens. Tegelijkertijd dreigt de kennis van veel technieken, zoals kantklossen en stoppen, verloren te gaan. Hoe kan deze kennis overgedragen worden en ons (opnieuw) inspireren om te verbinden, te uiten en te helen? De tentoonstelling 'ContinueThis Thread ' in het Amsterdam Museum (in de Hermitage aan de Amstel) is een uitnodiging van mode-ontwerpers Adduchi en Van Zalinge aan bezoekers om zich te laten inspireren door klassieke handwerktechnieken. 

De Amsterdamse modeontwerpers Karim Adduchi en Tess van Zalinge kregen in de afgelopen jaren veel naamsbekendheid met hun ontwerpen geïnspireerd op historische en streekgebonden handwerktechnieken.

Annemieke Bosman praat met Noémi Prent, hoofdredacteur van feministisch maandblad Opzij, over de film Tár. 

Donderdag gaat de film Tár draaien in de Nederlandse bioscopen. Lydia Tár, de grensverleggende dirigent van een groot Duits orkest, staat op het hoogtepunt van haar carrière, terwijl ze zowel een boekpresentatie als de langverwachte live uitvoering van Mahlers Vijfde symfonie voorbereidt. In de daaropvolgende weken begint haar leven zich op een bijzonder moderne manier te ontrafelen.

Tár is een film van regisseur Todd Field. Lydia Tár wordt gespeeld door Cate Blanchett en de muziek in de film is van de IJslandse componist Hildur Guðnadóttir. Tár won al de nodige prijzen; zo kreeg Cate Blanchett een Golden Globe voor beste actrice. Tár is ook volop in de race voor de Oscars, maar er is ook het nodige over de film te doen.