Opium

Annemieke Bosman praat met regisseur Saskia Diesing. Haar nieuwe film Het verloren transport draait vanaf donderdag in de bioscoop. 

in de lente van 1945 strandt een deportatietrein met honderden Joodse gevangenen bij een klein Duits dorp dat is ingenomen door het Rode Leger. Tot elkaar veroordeeld en in een situatie van diep wantrouwen, wanhoop en wraak ontstaat een onverwachte vriendschap tussen de Russische scherpschutter Vera, dorpeling Winnie en de Joods-Nederlandse Simone. De hoofdrollen in Het verloren transport worden onder anderen gespeeld door de Nederlandse actrice Hanna van Vliet en Duitse actrice Anna Bachmann. 

Brecht van Hulten in gesprek met Thijs de Raedt, conservator en samensteller van de tentoonstelling 'Vlaamse expressionisme. Heerlijke herinneringen' in het Kunstmuseum in Den Haag.

De moderne wereld lijkt op het Vlaamse platteland ver weg na de Eerste Wereldoorlog, maar dringt steeds meer door, ook in de schilderijen van Gustave De Smet en Frits Van den Berghe. Zij behoren tot de belangrijkste schilders van wat in de jaren 1920 het 'Vlaams expressionisme' wordt genoemd en brengen de moderne figuratieve schilderkunst in België tot een hoogtepunt. Naast werk van De Smet en Van den Berghe zijn er ook werken van Jozef Cantré, Constant Permeke en Edgard Tytgat. 

Annemieke Bosman praat met fotograaf Dirk Kome, hij is gastcurator van de tentoonstelling School - verliefd, verveeld, verslapen in het Fotomuseum Den Haag. 

De tentoonstelling School - Verliefd, verveeld, verslapen is naast een fotografische reis door 150 jaar onderwijs bovenal een ‘trip down memory lane’ naar ieders eigen schooltijd. Om een scherper beeld te krijgen van wat deze periode zo onvergetelijk maakt, brengt deze tentoonstelling 150 jaar fotografie over school bijeen. Ondanks de kritische geluiden over de staat van het onderwijs, zien we in de foto’s vooral een wereld waar vooruitgang, emancipatie en veiligheid de boventoon voeren.

De tentoonstelling is een ode aan de leerling en zit vol met herkenbare situaties: wegdromen tijdens de les, spelen op het schoolplein, wachten tot je wordt gekozen bij gym en het moment van de klassenfoto. Via zo’n 150 foto’s (her)beleeft de bezoeker een doodgewone schooldag: van ’s ochtends vroeg op de fiets naar school tot de laatste bel.

Te zien is een combinatie van historische foto’s van onder meer Willem van der Poll (1895-1970), Cas Oorthuys (1908–1975), Fred Fischer (1905-1981), Jutka Rona (1934-2016) en Eva Besnyö (1910-2003). Aangevuld met werk van makers van nu als Justin Jin (1974), Martine Stig (1972), Ellen Kok (1958), Reinier Gerritsen (1950) en Raimond Wouda (1964), een combinatie van werk in opdracht en zelf opgestarte projecten om het fenomeen school in beeld te brengen.

Het bekijken van 150 jaar fotografie, vervaardigd op scholen in Nederland, de overzeese gebieden en de voormalige koloniën, levert een interessant beeld op van vooruitgang, emancipatie en veranderende opvattingen over onderwijs. Krijt is vervangen door het digibord, het leitje door de laptop. Van de alwetende leraar die de leiding heeft naar de leerling die de regie moet nemen over zijn eigen leerproces. De verhouding tussen leraar en leerling zien we veranderen. De leraar, die tegenwoordig vaker een vrouw is, heeft zich verplaatst van vóór naar middenin in de klas. Ook de leerlingen bewegen zich steeds vrijer door de ruimte heen en lijken zich de school als plek waar ze de dag doorbrengen meer toe te eigenen. Ze geven de docent vaker weerwoord en demonstreren als ze het ergens niet mee eens zijn.

Wat niet is veranderd en waar we tijdens de Corona crisis van doordrongen werden, is dat school, ondanks alle technologische middelen die onderwijs op afstand mogelijk maken, als fysieke ontmoetingsplek onmisbaar is voor een gezonde samenleving.

Uiteenlopende vormen van beroepsonderwijs hebben een prominente plek in de tentoonstelling. Dit is een bewuste keuze van gastcurator Dirk Kome: ‘We moeten niet langer spreken in termen van lagere en hogere onderwijsniveaus. Iedereen heeft zijn eigen talent en moet daar maatschappelijke waardering voor krijgen’. Te zien zijn foto’s van de lts, waar jongeren zich buigen over auto’s of die een opleiding in de landbouw volgen, wat refereert aan de huidige grote tekorten in praktische beroepen.

Terug in de tijd
Ook is er een selectie foto’s uit de 19de en begin van de 20ste eeuw, die de school van toen van binnen en buiten laat zien. Een groepje kinderen spelend op het schoolplein door Jacob Olie (1834-1905) in 1890 vastgelegd. Het uitdelen van eten op een school aan het Alberteimsplein in Den Haag. Een grote groep kinderen in de rij voor school in Kladar (Nieuw-Guinea) en een Rooms-Katholieke missie-school in Paramaribo (Suriname). En een leraar met een groep jongens met een hamer in de hand in de smederij, de tijd dat je nog gewoon werd opgeleid om hetzelfde vak uit te oefenen als je vader.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Laura van der Haar.

Van der Haar (1982) is de auteur van onder meer Het wolfgetal (2018), Loslopen (2019), Een week of vier (2020, longlist Libris Literatuur Prijs) en Rooswijk 1740 (2021). Ze heeft een achtergrond als archeoloog en debuteerde met de dichtbundel Bodemdrang (2014) nadat ze het NK Poetry Slam won.

Haar nieuwe roman 'De kuil' is een sprankelende roman over obsessies, onderstromen en de natuur die wraak neemt.

Annemieke Bosman in gesprek met filmregisseur Mercedes Stalenhoef.

Donderdag gaat haar nieuwe film 'Mijn Grote Broer' in roulatie. In 'Mijn Grote Broer' volgt Stalenhoef ruim twee jaar de familie van de overleden Arie in hun rouwproces om hun zoon en broer.

'Mijn Grote Broer' toont op intieme wijze de nasleep die suïcide teweeg kan brengen. 

Mercedes Stalenhoef maakte diverse korte documentaires voor onder anderen Amnesty International, De Prinsenstichting (een centrum voor verstandelijk gehandicapten) en diverse omroepen. Vervolgens heeft zij diverse prijswinnende lange documentaires gemaakt. Haar debuut 'Ik neem gewoon mijn speelgoed mee' werd in 2002 genomineerd voor de Dutch Academy Award.

Met haar documentaire 'Ik wil nooit beroemd worden' won zij in 2005 een Gouden Kalf Speciale Juryprijs. De film werd geselecteerd door IDFA en vele internationale filmfestivals. In 2008 werd haar film 'Carmen meets Borat' na de IDFA première een internationaal succes, genomineerd voor een Gouden Kalf en de officiële Nederlandse Oscar inzending.

In 2012 volgde de documentaire 'Karsu'en in 2014 maakte zij de film 'Ik hoor hier niet thuis'.

Annemieke Bosman praat met conservator Marieke Jooren over de tentoonstelling Naïef RealismeVan Rousseau tot Grandma Moses die momenteel te zien is in Museum More.

Onbevangen, fantasievol en ontroerend eenvoudig. Dat lijkt de onweerstaanbare aantrekkingskracht van naïef realisme. Maar onder dit schijnbaar simpele oppervlak schuilt een rijk artistiek spectrum. En de ongeschoolde makers ervan stonden aan de wieg van de moderne kunst.Museum MORE brengt 80 schilderijen van grote maar ook onbekende naïef realisten uit deVerenigde Staten en Europa samen. Een unieke trans-Atlantische ontmoeting van eigenzinnige kunstwerken en meeslepende levensverhalen. Geïnspireerd op de baanbrekende tentoonstellingMasters of Popular Painting van het New Yorkse Museum of Modern Art, laat Museum MORE na 85 jaar veel kunstenaars van toen weer in elkaars gezelschap zien. Met topkunst van autodidacten zoals Henri Rousseau, Camille Bombois, Séraphine Louis, Nikifor, Grandma Moses, John Kane, Horace Pippin en Morris Hirshfield.

Te zien t/m 25 juni 2023 in Museum More.

Brecht van Hulten praat met zangeres, actrice en theatermaker Joy Wielkens over haar rol in de voorstelling The Story of Travis.

Theater Rotterdam en Well Made Productions presenteren The Story of Travis, een indrukwekkend familieverhaal over de Amerikaanse Travis die terugkijkt op zijn leven. Hoe is het om als enige hoop van je familie de wereld ingezonden te worden?

Als tiener verruilt de Amerikaanse Travis (gespeeld door Ruurt De Maesschalck & Yamill Jones) zijn geboortestad Chicago voor een nomadisch bestaan. Dan wordt hij verliefd, krijgt kinderen en bouwt een nieuw leven op in Nederland. Op 78-jarige leeftijd gaat Travis nog een keer op reis en keert terug naar Chicago. Tijdens een bezoek aan het familiegraf blikt hij terug op zijn leven, de keuzes die hij gemaakt heeft en de hoop die zijn familie op hem gevestigd had. Over het belang van het hebben van dromen, het laten gelden van je stem in een wereld die niet voor jou lijkt ingericht en het vinden van een thuis.

The Story of Travis wordt geregisseerd door Romana Vrede en de toneeltekst van is Esther Duysker. 

Annemieke Bosman in gesprek met Elbrich Fennema, auteur en vertaler van romans van Haruki Murakami.

Vorige week ging de animatie film 'Blind Willow, Sleeping Woman' in roulatie in de bioscopen. Filmmaker Pierre Földes kreeg de zeldzame toestemming van de geliefde Japanse schrijver Haruki Murakami om zes van zijn verhalen te bundelen en te verfilmen. Dit resulteerde in een animatiefilm die Murakami ademt en al bekroond werd op het grootste animatie filmfestival in Annecy. Daarnaast won de film afgelopen maand de grote prijs voor Best Animated Feature op Anima Brussel. In januari ging hij in première op het IFFR.

Elbrich Fennema keek voor Opium deze bijzondere betoverende film.

Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Bregtje van der Haak.

Zij maakte de documentaireserie 'Tweeling'. In 'Tweeling' volgt regisseur Bregje van der Haak in zeven korte afleveringen moeder Merhawit en haar zoons Hiyap en Evenezer in hun eerste zeven levensjaren. Het is de start van een langlopend project, waarin de tweeling wordt gevolgd tot aan hun volwassenheid. Van der Haak ontmoette Merhawit en de tweeling in 2016, toen zij voor VPRO Tegenlicht een reportage maakte over de burgemeester van Palermo. Vanaf de eerste ontmoeting in het ziekenhuis voelde ze zich verbonden met de strijdbare Merhawit. 

Zeven jaar lang heeft Bregtje de Eritrese moeder Merhawit en haar eeneiige tweeling gevolgd en in beeld gebracht hoe zij hun eerste zeven jaar in Europa hebben doorgemaakt. En ze is van plan om de moeder en de kinderen nog eens 14 jaar te gaan volgen. Naast dat het een verhaal is over migratie, vertelt ze met de docuserie ook een verhaal over moederschap.

Bregtje van der Haak is sinds kort ook directeur van Eye Museum Amsterdam.

Annemieke Bosman praat met presentator Hadassah de Boer over De vrouw van mijn vader , haar debuut als schrijver

Als Hadassah de Boer zes jaar oud is komt Trix, de nieuwe vrouw van haar vader Guus, zonder aankondiging haar leven binnenvallen. De invloed van de eigenzinnige Trix op het samengestelde gezin is groot en Hadassah wordt al snel verscheurd tussen de liefde voor haar vader en de afkeer van zijn vrouw. Bijna een leven lang probeert ze afstand te houden van Trix en haar verpletterende karakter, maar wanneer de dementie toeslaat – eerst bij Trix, daarna ook bij Guus – verschuiven de verhoudingen.