បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

June 06, 2023 លោក សេង សុខហេង៖ បទល្មើសព្រៃឈើតែងកើតឡើងជាប្រចាំ និងបានបង្កើនសកម្មភាពអំឡុងពេលមានការបោះឆ្នោត
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន តាមរយៈសារសម្លេងកាលពីថ្ងៃចន្ទម្សិលមិញ ក៏ដូចជាការថ្លែងនៅថ្ងៃអង្គារនេះដែរ បានបញ្ជាឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និងក្រសួងកសិកម្ម អាជ្ញាធរខេត្ត និងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធបញ្ចេញកម្លាំងទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការទន្ទ្រានយកដីរដ្ឋ ដែលតែងតែកើតឡើងមុនពេល និងអំឡុងពេលមានការបោះឆ្នោត។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាឲ្យចាប់យកមេខ្លោង ដែលនៅពីក្រោយការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការទន្ទ្រានយកដីរដ្ឋនេះមកដាក់ទោសផងដែរ ដោយមិនមានការលើកលែង។ សម្រាប់លោក សេង សុខហេង អ្នកសម្របសម្រួលនៃលេខាធិការដ្ឋានបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់វិញ បានស្វាគមន៍ចំពោះការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏ប៉ុន្តែលោកកត់សម្គាល់ថាកន្លងមកការប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រៃឈើ និងការទន្ទ្រានយកដីរដ្ឋនៅតែបន្តកើតឡើងដូចភ្លៀងរលឹម និងមានការបង្កើនសកម្មភាពអំឡុងពេលមានការបោះឆ្នោតផងដែរ។
13 min
June 04, 2023 លោក សឺន ជុំជួន៖ សិទ្ធិពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមបានប្រសើរជាងមុនតែចងដោយច្បាប់វៀតណាម
ដូចរាល់ឆ្នាំដែរ ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមតែងតែរំឮកខួបនៃការផ្ទេរទឹកដីខ្មែរក្រោមទៅឲ្យវៀតណាមគ្រប់គ្រងដែលគិតមកដល់ពេលនេះគឺ៧៤ឆ្នាំហើយ។ រស់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋអំណាចវៀតណាម ខ្មែរម្ចាស់ស្រុកមិនមានសិទ្ធិសេរីភាពនោះឡើយ ទាំងការប្រតិបត្តិជំនឿសាសនា ការសិក្សារៀនសូត្រប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអក្សសាស្ត្រខ្មែរជាដើម។ លោក សឹន ជុំជួន អគ្គលេខាធិការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ កត់សំគាល់ថា សិទ្ធិជាជនជាតិដើមរបស់ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមបានប្រសើរជាងមុនបន្តិច បើគេមើលពីខាងក្រៅ តែការប្រតិបត្តិជាក់ស្តែង ឬការជួបជុំណាត្រូវបានចងច្បាប់របស់វៀតណាមមិនឲ្យរើខ្លួនរួចឡើយ។
11 min
June 03, 2023 លោក វ៉ាត់ ចំរើន៖ ការបើកព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាហ្គេមមានអ្នកចូលរួមមិនតិចជាងស៊ីហ្គេមទេ
ក្រុមអ្នកសំដែងសិល្បៈក្នុងការបើកព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាហ្គេមនៅយប់នេះ ប្រមាណ៣ពាន់នាក់ ខណៈអ្នកចូលរួមទស្សនាផ្ទាល់រំពឹងថាមានជិត៦ម៉ឺននាក់។ នេះបើតាម លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ បានថ្លែងថា ផ្ទាំងទស្សនីយភាពនេះក៏រំលេចចេញឲ្យឃើញពីសមត្ថភាពរបស់ជនពិការផងដែរ។ បើតាម លោក វ៉ាត់ ចំរើន ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជនមានពិការភាពនេះ គឺលំបាកជាងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ទោះជាចំនួនប្រតិភូកីឡាតិចជាងក៏ដោយ។ សូមស្តាប់បទសម្ភាសរវាង អ៊ឹង ប៊ុនថន និងលោក វ៉ាត់ ចំរើន៖
11 min
June 02, 2023 លោក រស់ សុដ្ឋា៖ អវត្តមានគណបក្សប្រឆាំង គឺជាសោកនាដកម្មសម្រាប់អ្នកនយោបាយ និងប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិអ្នកបោះឆ្នោត
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលកាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការធានាសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ ឆ្នាំ២០២៣។ លោក រស់ សុដ្ឋា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្ព័ន្ធភាពការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ហៅកាត់ថា(CHRAC)បានថ្លែងថា គោលបំណងនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល គឺចង់ឲ្យមានការលើកកម្ពស់គោលនយោបាយពហុបក្សក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត។ តាមលោក រស់ សុដ្ឋា អវត្តមានរបស់គណបក្សប្រឆាំងពីរ គឺគណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សមហាសាមគ្គីជាតិខ្មែរ គឺជាសោកនាដកម្មមួយសម្រាប់អ្នកនយោបាយ ខណៈអ្នកនយោបាយមួយចំនួនបានប្រឹងប្រែងតស៊ូចូលរួមការបោះឆ្នោតចាប់តាំងពីគណបក្សចាស់ត្រូវបានរំលាយ រហូតមកដំណើរការជាមួយគណបក្សប្រឆាំងថ្មី។
9 min
June 02, 2023 លោក អំ សំអាត៖ «ពន្ធនាគារមិនមែនជាកន្លែងសម្រាប់អនីតិជននោះទេ»
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅរាត្រីនេះ គឺលោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ។ នៅក្នុងឱកាសទិវា១មិថុនានេះ អង្គការលីកាដូបានចេញរបាយការណ៍មួយបង្ហាញថា អនីតិជនជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៣នេះ មានការកើនឡើងចំនួនជាង ៣០ភាគរយ ធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។ ក្នុងនោះចំនួនអនីតិជននៅក្នុងពន្ធនាគារមានរហូតដល់ទៅ ១៦៥៨នាក់ ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។ តាមលោក អំ សំអាត ពន្ធនាគារមិនមែនជាកន្លែងសម្រាប់អនីតិជននោះទេ ដោយច្បាប់បានផ្តល់ឱ្យអាជ្ញាធរនូវជម្រើសផ្សេងៗជាច្រើនទៀតក្រៅពីការឃុំខ្លួនកុមារ។ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូរូបនេះ អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះស្រាយជាបន្ទាន់ ចំពោះបញ្ហានៃការកើនឡើងកុមារជាប់ឃុំឃាំង និងចម្រើនវ័យនៅក្នុងពន្ធនាគារដ៍ចង្អៀតណែននេះ។
11 min
May 31, 2023 លោក គីមសួរ ភីរិទ្ធ៖ នីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ចប់ មានតែដំណោះស្រាយនយោបាយ
គណបក្សភ្លើងទៀននៅតែ បង្ហាញឆន្ទៈចង់ចូលរួមការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ បើទោះជាក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញបានឯកភាពតាម(គជប) មិនឲ្យគណបក្សនេះចូលរួមបោះឆ្នោត ដោយបិទផ្លូវតវ៉ាក៏ដោយ។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភ្លើងទៀន លើកឡើងថា នៅពេលដែលនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់បានហើយ គឺមានតែដំណោះស្រាយតាមផ្លូវនយោបាយតែប៉ុណ្ណោះ។ ផ្លូវនយោបាយ ដែលលោក គីមសួរ ភីរិទ្ធ ចង់ឲ្យមានការចរចាណាមួយ ដើម្បីចុះបញ្ជីគណបក្សភ្លើងទៀនឡើងវិញ ខណៈគម្រោងធ្វើការជួបជុំគ្នា១ម៉ឺននាក់សំដែងមតិគឺត្រូវការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរជាមុនសិន។
8 min
May 30, 2023 លោក អាត់ ធន់៖ ស្ថានភាពមានការងារធ្វើរបស់កម្មករកាត់ដេរប្រសើរឡើងវិញ តែមិនទាន់ដូចចុងឆ្នាំ២០២២នៅឡើយ
ស្ថានភាពការងាររបស់កម្មករ និយោជិតនៃវិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងសម្ភារៈធ្វើដំណើរបានត្រលប់មករកភាពប្រសើរឡើងវិញ បន្ទាប់ពីវិស័យនេះ បានរងនូវការរំខានពីជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ប៉ុន្តែស្ថានភាពនេះ នៅមិនទាន់ដូចកាលពីចុងឆ្នាំ២០២២នៅឡើយទេ។ នេះបើតាមការកត់សម្គាល់របស់លោក អាត់ ធន់ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា។ មេដឹកនាំសហជីពរូបនេះបន្តថាវិវាទការងារបច្ចុប្បន្ននៅតែច្រើន សេរីភាពសហជីពកាន់តែរួមតូច ជាហេតុនាំឲ្យមានការតវ៉ាតិចតួចដោយសារមិនមានអ្នកតំណាងជួយដោះស្រាយ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក អាត់ ធន់ បញ្ជាក់ថាបញ្ហាលំបាករបស់កម្មករ និយោជិត ក៏ត្រូវបានស្នើឡើងដល់គណបក្សនយោបាយនានាផងដែរ ខណៈដែលកម្ពុជាមានការបោះឆ្នោតនៅខែកក្កដាខាងមុខ។ ក្រៅពីនេះ មេដឹកនាំសហជីពរូបនេះ ក៏មានការបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់កម្មករ ពីការបាត់បង់ភាពអនុគ្រោះពន្ធរបស់សហភាពអឺរ៉ុប(EBA) និងGSP របស់អាមេរិក និងការមិនមានជំនឿទៅលើការតម្លើងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាដល់កម្មករកាត់ដេរសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ខាងមុខ។
11 min
May 29, 2023 លោក សុខ ឥសាន៖ លេខរៀងចុងក្រោយគេងាយស្រួលគូសសន្លឹកឆ្នោត
ដូចអាណត្តិមុនដែរ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឈរនៅលេខរៀងចុងក្រោយគេគឺលេខរៀងទី១៨នៅលើសន្លឹកឆ្នោតដែលចាប់ជាផ្លូវការនៅព្រឹកមិញ ក្នុងចំណោមគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ចំនួន១៨ដែលចូលរួមបោះឆ្នោត។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សនេះ យល់ថា លេខរៀងចុងក្រោយគេងាយស្រួលគូសសន្លឹកឆ្នោត ហើយសង្ឃឹមឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដី។
6 min
May 29, 2023 លោក ម៉ម សូណង់ដូ៖លេខរៀងទី១ជាប្រផ្នូល្អ
គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោក ម៉ម សូណង់ដូ មានលេខរៀងទី១នៅលើសន្លឹកឆ្នោតដែលចាប់ជាផ្លូវការនៅព្រឹកមិញ ក្នុងចំណោមគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ចំនួន១៨ដែលចូលរួមបោះឆ្នោត។ លោក ម៉ម សូណង់ដូ ប្រធានគណបក្សនេះ យល់ថា លេខរៀងទី១ជាប្រផ្នូល្អ ទោះជាលោកមិនហ៊ានរំពឹងថាទទួលកៅអីតំណាងរាស្ត្រដែរឬអត់នោះ។
6 min
May 28, 2023 លោក អ៊ុំ រីណា៖ កសិករអាចប្រឈមនឹងកង្វះទឹកភ្លៀងសម្រាប់ធ្វើស្រែ ដោយសារទឹកភ្លៀងមានតិចតួច
ប្រជាកសិករអាចនឹងប្រឈមនឹងបញ្ហាកង្វះទឹកភ្លៀងសម្រាប់ធ្វើស្រែចម្ការ នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយសារតែទឹកភ្លៀងធ្លាក់មិនមានភាពរាយប៉ាយល្អ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក អ៊ុំ រីណា ប្រធាននាយកដ្ឋានឧតុនិយមនៃក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។ បើតាមលោក អ៊ុំ រីណា បញ្ហាកង្វះទឹកភ្លៀងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ គឺដោយសារតែកម្ពុជារងឥទ្ធិពលអែលនីណូ ដែលមានសភាពក្តៅច្រើន នៅក្នុងឆ្នាំនេះ។
8 min