បទយកការណ៍

សំណល់ប្លាស្ទីកដែលបង្កឲ្យមានសារធាតុគីមីពុលនៅក្នុងបរិស្ថាន នៅតែជាក្តីកង្វល់មួយដ៏ធំនៅឡើយ សម្រាប់ជីវិតសត្វ រុក្ខជាតិ និងសុខភាពមនុស្ស។ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលសព្វថ្ងៃនេះ ការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទីកនៅក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ នៅតែបន្តកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដោយសារមើលឃើញនូវហានិភ័យមួយនេះសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត និស្សិតជំនាន់ក្រោយមួយក្រុមបានផ្តួចផ្តើមបង្កើតកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយ និងកែច្នៃសំរាមប្លាស្ទីក ដើម្បីបង្កើនការយល់ដឹង និងការអប់រំពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទីក ទៅដល់យុវជននិងប្រជាពលរដ្ឋផ្សេងៗទៀត៕

ស្របពេលច្រកទ្វារព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានបិទជាបណ្តោះអាសន្ន ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចបិទការនាំចូលបន្លែ និងផ្លែឈើទាំងអស់ពីប្រទេសថៃ កសិករនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ រីករាយនឹងការប្រមូលផលបន្លែ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុកឲ្យបានល្អប្រសើរជាងមុន។ តម្លៃលក់បានថ្លៃជាងមុន។ កសិករយល់ឃើញថា ការបន្តបិទព្រំដែន មិនឲ្យមានទំនិញថៃក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា ជាឱកាសដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះបន្លែ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុកជំនួសឲ្យការនាំចូល។ ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមគ្នានេះ កសិករក៏បារម្ភអំពីគុណភាពជី និងតម្លៃជី កសិកម្មនៅលើទីផ្សារ ដែលបានហក់ឡើងខ្ពស់ និងបានគំរាមកំហែងដល់ប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អាជីវករលក់ដូរនៅមុខតំបន់អង្គរតែងតែជួបប្រទះវិបត្តិខ្សត់ភ្ញៀវទេសចរ ហើយបញ្ហានេះកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនបន្ថែមទៀតនៅពេលដែលកម្ពុជាមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ។  អាជីវករម្នាក់ៗអះអាងថា តំបន់សៀមរាបសម្បូរភ្ញៀវទេសចរតែអំឡុងពេលមានបុណ្យជាតិធំៗតែប៉ុណ្ណោះ តែសម្រាប់ថ្ងៃធម្មតា កម្រមានភ្ញៀវទេសចរដើរលេងកម្សាន្តណាស់។

កាលពីថ្ងៃទី ២៣-២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥នេះ  ប្រទេសកម្ពុជាបានរៀបចំវេទិកាពាណិជ្ជកម្មស្វាយចន្ទី  និងម្រេចកម្ពុជាជាលើកដំបូងក្រោមមូលបទ «ការបើកច្រកទីផ្សារទៅកាន់សហភាព អឺរ៉ុប ២០២៥»។ វេទិកាដែលជាការសហការ រៀបចំឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងសហភាពអឺរ៉ុប ព្រមទាំងសហព័ន្ធសាធារណរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់នៅកម្ពុជា  មានអ្នកចូលរួម ចំនួនជាង៣០០នាក់  ដែលរួមមានទាំងអ្នកផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទី  និងម្រេច អ្នកនាំចេញ អ្នកបញ្ញាទិញ ក៏ដូចជា វិនិយោគគិនជាតិ និងអន្តរជាតិមកពីគ្រប់ប្រទេស។ គោលបំណងសំខាន់នៃការរៀបចំវេទិកានេះ គឺជំរុញ និងបង្កើនការផលិត ហើយនិងការនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងម្រេចទៅផ្គត់ផ្គង់នៅទីផ្សារអន្តរជាតិឲ្យបានឈានមុខគេនាពេលខាងមុខ  ពោលគឺ  ប្រទេសកម្ពុជាចង់ក្លាយជា «អធិរាជ នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងម្រេច» នៅលើទីផ្សារសកលលោក។ 

យុវជនកូនខ្មែរនៅបារាំងមួយក្រុមបាននាំយកខ្សែវីដេអូថតបាននៅជំរំភៀសសឹកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមកចាក់បញ្ចាំងជូនទស្សនិកជនបារាំង និងខ្មែរ​ នៅរោងល្ខោន  Jacques Prévert​ក្នុងទីក្រុង Aulnay sous bois។ ខ្សែភាពយន្តឯកសារខ្លីរយៈពេលជាង៣០នាទីថតដោយឈាង រ៉េមី និយាយពីជំរំជនភៀសសឹកនៅវត្តពោធិ៍ ៥ពាន់ដើមក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ នៅទីនោះ រ៉េមី រួមជាមួយថោង តារាបាននាំយកជំនួយស្បៀង កន្ទេលទៅចែកជូនប្រជាជនដែលបោះតង់ជ្រកបណ្តោះអាសន្ន នៅក្រោយរត់គេចចេញពីសង្រ្គាមប្រយុទ្ធគ្នានៅព្រំដែនខ្មែរថៃ កាលពីខែ កក្កដាកន្លងទៅ។ 

ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅតាមបណ្តោយផ្លូវរថភ្លើង ស្ថិតក្នុងភូមិប៉ប្រកខាងជើង បន្តទទូចឲ្យសាលារាជធានីភ្នំពេញអន្តរាគមន៍ចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីដល់ពួកគេ។ ការលើកឡើងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ ក៏ដោយសារតែការរស់នៅរបស់ពួកគេជាង ៣០ឆ្នាំមកនេះ គឺបន្តរស់ដោយភ័យខ្លាចបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង ខណៈដែលពួកគេគ្មានបណ្ណកាន់កាប់ដីធ្លីរបស់ខ្លួនដោយស្របច្បាប់។ យ៉ាងណាមិញ សាលារាជធានីភ្នំពេញតាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ បានបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរមិនអាចចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិជូនពលរដ្ឋទាំងនោះ បានទេ ព្រោះថាទីតាំងដែលពួកគេរស់នៅ ជាទីតាំងត្រូវអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងពេលអនាគត។

សិប្បកម្មចម្លាក់ថ្មរបស់អ្នកភូមិភ្នំជញ្ជាំងនៅស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នៅតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់ប្រជាជនខ្មែរ សម្រាប់ជាវរូបចម្លាក់ព្រះពុទ្ធបដិមាធំៗដាក់តាមវត្តអារាម។ ជាជាងចម្លាក់ថ្ម តាំងពីអាយុ ១៤ឆ្នាំ លោក សាន សារ៉ូ លើកឡើងថា សិប្បកម្មចម្លាក់ថ្មភ្នំនេះមិនមែនត្រឹមតែអាចផ្តល់ប្រាក់ចំណូលឱ្យលោកនោះទេ តែវាជារបរពិសេស ដែលបន្សល់ទុកពីដូនតារាប់រយឆ្នាំ និងធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាអ្នកបន្តវេនស្នាដៃចម្លាក់ថ្មទាំងនោះ។

ខណៈការដ្ឋានរបស់គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោនៅមិនទាន់ដំណើរការ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនក្នុងភូមិជ័យឧត្តម២ ឃុំសំរោងធំ​ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល បាន​​បន្តបង្កបង្កើនផលលើដីស្រែចម្ការរបស់ពួកគេទាំងប្រថុយប្រថាន។ ការណ៍នេះក៏បានធ្វើឲ្យពួកគេមានទាំង​ក្តីព្រួយបារម្ភផង  និងក្តីរំពឹងផង​ថានឹងអាច​​ទទួលបានសំណងសមរម្យសម្រាប់ការចាកចេញទៅរស់នៅលើទីតាំងថ្មី។ ទីតាំងថ្មី ដែលអាចប្រកបរបរដាំដុះចិញ្ចឹមជីវភាពដូចកន្លែងរស់នៅនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

នៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ បារាំងជាប្រទេសដំបូងគេ ដែលបានថតរូបប្រទេសកម្ពុជាពីលើលំហអាកាស ដើម្បីរៀបចំបង្កើតជារូបភាពបណ្ណសារ និងផែនទីផ្សេងៗ។ នៅក្នុងរយៈពេលត្រឹម ២ឆ្នាំ ពោលគឺនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៤ រូបភាពប្រមាណ ១៥០០០ សន្លឹក បានផ្តិតយកទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃដែនដីកម្ពុជា ពីលើលំហអាកាសស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បណ្ដុំរូបភាពបណ្ណសារដ៏មានតម្លៃវិសេសវិសាលនេះ ត្រូវបានវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវបារាំង IRD តាមរយៈភូមិសាស្ត្រវិទូ សិក្សាអំពីសុខភាព និង ជំងឺ លោក Vincent Herbreteau ប្រមូលរក្សាទុក។ រូបភាពទាំងនេះ នឹងត្រូវគេយកទៅវិភាគ ជាមួយផ្កាយរណប និង រូបថតដ្រូន ក្នុងបំណងស្វែងយល់ពីការប្រែប្រួលសណ្ឋានដី ការអភិវឌ្ឍទីក្រុង នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ពុំតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏អាចជាមធ្យោបាយមួយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាបរិស្ថាន សុខភាព និងកសិកម្ម។ 

វាពុំមែនជាលើកទីមួយទេដែលខ្សែភាពយន្តរឿងទេពហត្ថា ស្តីពីប្រវត្តិរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរ របស់សមិទ្ធិករបារំាងលោកហ្សាវីយ៉េ ដឺឡូហ្សាន ត្រូវបានចាក់បញ្ចាំងទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានិងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែខ្សែភាពយន្តនេះនៅតែទទួលបានការទាក់ទាញ និងការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង។ សម្រាប់ទស្សនិកជន ខ្សែភាពយន្តឯកសាររឿងទេពហត្ថាស្តីអំពីប្រវត្តិនៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរ មិនត្រឹមតែបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិដ៏ល្អឯកនៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរ ប៉ុន្តែក៏បានជួយរក្សាទុកនូវកេរដំណែលដ៏ថ្លៃថ្លានិងដ៏យូរលង់នៃវប្បធម៌ខ្មែរដ៏ចំណាស់មួយនេះ។