បទយកការណ៍

លោក Antoine Mantovani គឺជាអ្នក​ថតរូបជនជាតិ​បារាំង​វ័យ​ក្មេងមួយ​រូបដែលបានចំណាយ​ពេល ៩ឆ្នាំ​ក្នុងការធ្វើដំណើរ​ជិះកង់ ​និងជិះ​ម៉ូតូ​ជុំវិញ​ប្រទេសកម្ពុជា​ដើម្បី​​ស្វែងយល់អំពី​វប្បធម៌ខ្មែរ និង​ជំរុញ​ផ្សព្វផ្សាយ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​​អន្តរជាតិ​។ សម្រាប់លោក​ Antoine Mantovani កម្ពុជា​គឺ​ជា​​ប្រទេស​គោលដៅទេសចរណ៍​​មួយ​ដ៏សម្បូរបែប​​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ ដោយសារ​តែ​ប្រទេសនេះ​មានទាំង​សម្បត្តិ​​វប្បធម៌ ​និងប្រាង្គប្រាសាទ​ ធនធាន​ធម្មជាតិ ​និង​បរិស្ថាន​ ព្រមទាំង​ជីវិត​រស់នៅ​សាមញ្ញ​របស់​ប្រជាជន​​ និង​ជីវៈ​ចម្រុៈ​ដ៏អស្ចារ្យ​បំផុត​ ដូចដែលបង្ហាញ​នៅក្នុងសៀវភៅ​រូបថត​មគ្គុទ្ទេស​​ក៍ទេសចរណ៍​ថ្មី​របស់លោក​ក្រោម​ចំណង​ជើង​ថា​ «One Month in Cambodia»។

ដើម្បីអបអរសាទរ និងត្រៀមខ្លួនជាពិសេសមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ ដែលប្រទេសកម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខនេះ សាលា​បារាំងខេត្តសៀមរាប ឬហៅថាសាលាអាល្លីយ៉ង់បារាំង​(Alliance Française) បាននឹងកំពុងពង្រឹងការបង្រៀនភាសាបារាំងដល់សិស្សានុសិស្សកម្ពុជាបន្ថែមទៀត។ ជាក់ស្តែង ព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានផ្តល់អំណោយជាអគារសិក្សាថ្មីមួយទៀតដល់សាលាអាល្លីយ៉ង់បារាំង​ ក្នុងខេត្ត​សៀមរាប ដើម្បីលើកកម្ពស់ការរៀន និងបង្រៀនភាសាបារាំង។ អគារសិក្សាថ្មីនេះ ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ 

​ក្រសួងវប្ប​ធម៌កម្ពុជា ​បាន​រៀបចំជាលើកដំបូង ​ការ​តាំង​បង្ហាញ​សម្លៀក​បំពាក់​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ខ្មែររយៈពេល ៣ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦​ នៅសាលសន្និសីទ និងពិព័រណ៌ ព្រីមមៀម សែនសុខ។ កម្មវត្ថុនៃការតាំងពិព័រណ៌នេះ គឺដើម្បីអភិរក្ស ថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរ និងផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់​អន្តរជាតិ​។ រដ្ឋ​លេខា​ធិការ​​ និង​ជាអ្នក​ជំនាញ​ក្នុងក្រុម​ការងារ​បច្ចេក​ទេស​សម្លៀក​បំពាក់នៃ​ក្រសួង​វប្បធម៌ លោក​ស្រី​ ឡងឌី សាន់ណារ៉ា បានលើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ពល​រដ្ឋ​ រួមគ្នា​ថែរក្សា​អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ និងអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរចងចាំពីឫស​គល់នៃប្រពៃណី​របស់​ខ្លួន បើ​ទោះបី​ជា​​បច្ចុប្បន្ន​កម្ពុជាបានឈានចូលយុគសម័យទំនើបក៏ដោយ​។​

តាំងពីជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃបានផ្ទុះឡើង ក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ មិនថាអ្នកកាសែតខ្មែរ ឬបរទេសមកពីសឹងគ្រប់ស្ថាប័នបាននាំគ្នាចុះទៅដល់ទីតាំងជម្លោះតាមព្រំដែន ដើម្បីសង្កេតការណ៍ និងធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ផ្ទាល់ប្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា និងសហគមន៍អន្តរជាតិពីព័ត៌មានពិត និងច្បាស់លាស់ស្តីពីការវិវត្តន៍នៃស្ថានការណ៍នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលអ្នកកាសែតវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI បានជួបសម្ភាសន៍សុទ្ធតែបានអះអាងស្រដៀងគ្នាថា អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវតែរាយការណ៍ដោយផ្អែកលើការពិត មានប្រភពច្បាស់លាស់ និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ ពិសេសត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នពីការផ្សាយព័ត៌មានណា ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ៕

សូមស្វាគមន៍មកកាន់ពិព័រណ៍ «ពន្លក»។ នេះជាពាក្យពេចន៍របស់សិល្បករ លី សុខវិជ្ជា ទៅកាន់អ្នកចូលទស្សនាពិព័រណ៍ទោលលើកដំបូងរបស់ខ្លួន។ ពិព័រណ៍នេះបាននាំអ្នកទស្សនាធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ពិភពស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមខ្មែរ តាមរយៈគំនូរ​ឌីជីថល និងការកត់ត្រាឯកសារសិល្បៈ។ ក្រៅពីបង្ហាញភាពស្រស់ស្អាតនៃមរតកវប្បធម៌ខ្មែរ ពិព័រណ៍នេះក៏បានអំពាវនាវឱ្យសាធារណជនចូលរួមថែរក្សាសំណង់ និងកេរដំណែលដែលកំពុងប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលនៃសម័យកាលដែរ។

ពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មទីផ្សារអាហារកម្ពុជា ២០២៦ ដែលមានឈ្មោះថា យុទ្ធនាការ «អាហារខ្មែរត្រូវតែខ្លាំង» ដែលមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមធ្វើកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ នៅសាលពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។ ពិព័រណ៍ម្ហូបអាហារខ្មែរ ដែលមានការចូលរួមពី ចុងភៅ ម្ចាស់ អាជីវកម្ម និងសហគ្រាសចំណី អាហារ ពី គ្រប់ខេត្ត ក្រុង ចំនួនជាង ២០០ស្តង់ រៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង បង្រួបបង្រួម ចុងភៅ កម្ពុជា ធ្វើយ៉ាងណាលើកស្ទួយផលិតម្ហូបអាហារខ្មែរឲ្យមានគុណភាព និង សក្តានុពល ទាំងនៅក្នុង ប្រទេស និងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ។ 

គ្រូបង្រៀន និងកុមារកម្ពុជាជាច្រើនពាន់នាក់នៅតាមព្រំដែនកំពុងបន្តដក់ជាប់នូវការឈឺចាប់ លាយឡំនឹងការភ័យខ្លាចនៃភ្លើងសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃកាលពីឆ្នាំ២០២៥។ តែទោះជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះក្តី ក៏គ្រូបង្រៀននៅតែបន្តបេសកកម្មអប់រំសិស្សនៅជំរំភៀសសឹកតាមព្រំដែនដដែល។ ជាក់ស្តែងនៅសាលាបឋមសិក្សាជោគជ័យក្នុងភូមិរង់ចាំ ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គ្រូបង្រៀនបន្តបង្រៀនកុមារតូចៗដោយយកចិត្តទុកដាក់ស្របតាមកម្មវិធីអប់រំរបស់ក្រសួង៕

លោកស្រី ប៊ែអាទ្រីស ម៉ុងតារីយ៉ូល (Béatrice MONTARIOL) គឺជាស្ត្រី​បរទេស​ជនជាតិ​បារាំង​មួយ​រូប ដែល​បានលះបង់​កម្លាំង​កាយ​ចិត្ត និងពេលវេលា​ជាង​៣០ឆ្នាំ ក្នុងការងារមនុស្សធម៌ និងការ​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​អប់រំ នៅកម្ពុជា។ ផ្តើម​ដំបូងជាអ្នក​ស្ម័គ្រចិត្ត ជួយ​ដល់​ជន​ភៀសសឹកខ្មែរ​តាម​ព្រំដែនកម្ពុជា -ថៃ លោកស្រី ប៊ែអាទ្រីស បាន​ចូល​មក​ធ្វើការនៅប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩២ ក្នុងនាម​ជា​គ្រូ​ឧទ្ទេស​និងជាគ្រូ​បណ្តុះ​បណ្តាល ផ្នែក​គរុកោសល្យ​អប់រំ​។ ក្រោយមក លោកស្រីបានក្លាយ​ជា​អ្នកសម្រប​សម្រួល និង​ជា​ទីប្រឹក្សា​ដ៏សំខាន់​ម្នាក់​របស់អង្គការ​ហ្វ្រង់កូហ្វូនី​ស៊ីប៉ា និងសហគមអឺ​រ៉ុប​នៅកម្ពុជា​។ ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​ដ៏យូរអង្វែង​របស់​លោក​ស្រី ប៊ែអាទ្រីស មិនត្រឹមតែ​អាច​ជួយលើក​កម្ពស់​ការអាន និងវិស័យ អប់រំ​នៅ​កម្ពុជា ប៉ុន្តែ​ស្នាដៃ​ដ៏ពិសេសពិសាល​របស់​លោកស្រី​ក៏ធ្លាប់​ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង ជាមួយ​មេដាយ​កិត្តិយសថ្នាក់​Chevalier Knight ជូន​រូបគាត់​ផងដែរ។ 

មានរយៈពេលជាង ៦ខែមកហើយដែលពលរដ្ឋចំនួន ៦១គ្រួសារត្រូវបន្តស្នាក់នៅក្នុងជំរំភៀសសឹក ដោយសារតែកងទ័ពថៃចូលកាន់កាប់ភូមិសាស្ត្រថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់។ ក្រោយមានបទឈប់បាញ់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃបានដាក់ទូកុងតឺន័រ និងចូលកាន់កាប់ផ្ទះសម្បែងរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនខ្នង។ ពលរដ្ឋដែលកំពុងរស់នៅក្នុងជំរំភៀសសឹកបន្តទាមទារឲ្យទាហានថៃចាកចេញ និងប្រគល់ផ្ទះសម្បែងឲ្យពួកគេវិញ។

វេទិកា និងពិព័រណ៍ទេសចរណ៍មូស្លីមកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៦ បានឈានដល់ថ្ងៃបញ្ចប់ហើយ នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បន្ទាប់ពីដំណើរការអស់រយៈពេល ៣ថ្ងៃនៅទីក្រុងភ្នំពេញ។វេទិកាលើកទី៣នេះមានអ្នកចូលរួមមិនក្រោម ២ម៉ឺននាក់ ដោយមានគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចណ៍រដល់សហគមន៍មូស្លីម និងសិក្សាពីតម្រូវការទេសចរមូស្លីម។