پژواک جامعه

به تازگی یک پسر نوجوان ۱۷ ساله به اتهام آزار جنسی یک کودک ۱۱ ساله به ۱۰۰ ضربه شلاق محکوم شد.

شاکیان پرونده پس از اعلام نظر پزشکی قانونی مبنی بر عدم تعرض به فرزندشان از شکایتشان صرفنظر کردند. با اینهمه قضات شعبه هفتم دادگاه کیفری ۱ استان تهران برای متهم حکم شلاق صادر کردند.

ایران از معدود کشورهایی است که همچنان مجازات شلاق را به برخی از متهمین یا محکومان تحمیل می کند.
آیا راه مواجهه با جرم‌های گوناگون از جمله تجاوز، تعرض و آزار جنسی شلاق زدن است؟
آیا شلاق زدن موجب کاهش جرم می شود؟
مجازات‌های بدنی مانند شلاق زدن چه ﺗﺄثیری بر اخلاق، روح و روان و جسم فرد متعرض و نیز بر جامعه می‌گذارد؟
اگر افراد برای گناه ناکرده مجازات شوند، خطا کردن آسانتر نخواهد شد؟ در این میان تکلیف صلاحیت، اعتبار و وجهه پزشکی قانونی چه می شود؟
برای آگاهی از پاسخ این پرسش‌ها در مجله رادیویی "پژواک جامعه" این هفته با مهرداد درویش‌پور، استاد دانشگاه ملاردالن و جامعه شناس ساکن سوئد، گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که شما را به شنیدن آن دعوت می کنم.

مشروح این گفتگو را در فایل صوتی گوش کنید.

بر اساس گزارش دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با عنوان «بررسی ﻣﺳﺄله بازماندگی از تحصیل و بیسوادی در نظام آموزش و پرورش ایران» که در اواخر اسفند ماه سال گذشته منتشر شد، سرشماری رسمی که در سال ۱۳۹۵ خورشیدی / ۲۰۱۶ میلادی انجام گرفت، نشان داد که نزدیک به ۹ میلیون بیسواد در کشور وجود دارد که ۱۰ تا ۴۹ سال دارند.

در این گزارش آمده است که آمارهایی که از کودکان بازمانده از تحصیل ارائه شده‌ است چنان ناهمگون است که به سادگی نمی‌توان تعداد بازماندگان از تحصیل را مشخص کرد مضاف بر آنکه اطلاعی از تعداد کودکان معلول بازمانده از تحصیل و کودکان فاقد شناسنامه در دست نیست.

کودکان کار و خیابان، کودکان آسیب‌دیده، کودکان خانه‌دار، کودکان ترک تحصیل‌کرده، کودکان بدسرپرست یا بی ‌سرپرست و کودکان خارج از مدرسه همگی به شکلی در دایره کودکان بازمانده از تحصیل قرار می گیرند.

با این تفاسیر تعداد بازماندگان از تحصیل از یکصد و‌ سی هزار تا بیش از سه میلیون نفر اعلام شده است.

براساس آمار بانک جهانی یازده میلیون و پانصد هزار تن در ایران بیسوادند و بنا بر گزارش یونسکو ۲ درصد از ایرانیان زیر ۲۴ سال هنوز بیسواد مطلق هستند در حالی که میزان بیسوادی در کشورهای همسایه‌ از جمله روسیه، ارمنستان، ترکمنستان و ترکیه تقریباً صفر و در عربستان سعودی، کویت و عمان تقریباً یک درصد است.

این ارقام تنها شمار بیسوادان مطلق را نشان می دهد و شامل افراد کم سواد نمی شود که تعدادشان بسیار بیشتر از تعداد بیسوادان و بالغ بر ۱۱ میلیون تن است.

در برنامه پژواک جامعه این هفته با حسین لاجوردی، جامعه شناس و بنیانگذار انجمن پژوهشگران ایران، در این زمینه گفت و گویی کرده ایم که شما را به شنیدن آن دعوت می کنم.

مشروح این گفتگو را در فایل صوتی گوش کنید.

ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، در اواخر خرداد گذشته با صدور آئین‌نامه‌ای شیوه اجرای احکام حد، اعدام، قطع عضو، قصاص نفس، شلاق و تبعید را اعلام کرد. محکومان به اعدام بر اساس ماده ۴٧ این آئین نامه پیش از اجرای حکم می توانند اعضای بدن خود را اهدا ‌کنند.

انتشار این خبر اعتراض گروهی از پزشکان و حقوقدانان از جمله وزیر پیشین بهداشت جمهوری اسلامی باقری لنکرانی، انجمن علمی حقوق پزشکی ایران و جامعه جراحان ایران را برانگیخت.

ایرج فاضل، رئیس جامعه جراحان ایران که خود از متخصصان پیوند عضو است، در نامه سرگشاده ای خطاب به ابراهیم رئیسی ضمن مذموم خواندن استفاده از اعضای بدن محکومان به اعدام به هر شکل و عنوان از وی خواست تا برای ابطال این ماده قانونی سریعاً اقدام کند. وی همچنین نوشته است که پیوند اعضای محکومین به اعدام «آبروی احترام‌ برانگیز پدیده پیوند اعضا» را مورد تردید قرار خواهد داد و خود بالشّخصه حاضر نخواهد شد این کار را انجام دهد.

ماده ۴۷ آیین‌نامه اجرای احکام کیفری مقرر می‌دارد که «چنانچه محکوم داوطلب اهدای عضو پیش یا پس از اجرای مجازات باشد و مانع پزشکی برای اهدای عضو موجود نباشد، قاضی اجرای احکام کیفری طبق دستورالعملی اقدام می‌کند که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این آیین‌نامه توسط معاونت حقوقی قوه قضاییه با همکاری وزارت دادگستری و سازمان پزشکی قانونی کشور تهیه شده و به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد».

در مورد این موضوع در برنامه ﭘﮊﻭﺍک جامعه با عبدالکریم لاهیجی، حقوقدان و مدافع حقوق بشر مقیم پاریس، گفت و گویی کرده ایم که شما را به شنیدن آن دعوت می کنم.

مشروح این گفتگو را در فایل صوتی گوش کنید.

اخیراً خبر برخورد خشن پلیس با دختر جوانی در پارک پلیس تهران پارس در عصر روز شنبه اول تیر ماه در شبکه‌های اجتماعی پیچید و فیلمی هم از آن منتشر شد.

یک شاهد در محل واقعه گفته است که او و دوستانش از جمله دختر جوانی که در فیلم دیده می شود برای آب بازی به پارک رفته بودند. او افزوده است که تعدادی از آنها با رسیدن پلیس پا به فرار گذاشتند اما دوستش در برابر پلیس ایستاد و به همین دلیل به طرز فجیعی مورد ضرب و شتم قرار گرفت.

اعتراض شدید کاربران اینترنت به رفتار پلیس برخی‌ از ﻣﺳﺅولان دﻭﻟﺕ و نمایندگان مجلس و نیز نیروی انتظامی جمهوری اسلامی رﺍ وادار کرد تا از خود عکس‌العمل ﻧﺷﺎﻥ داده از آن انتقاد کنند.

به گفته پلیس تهران، این دختر جوان، یک دختر جوان دیگر و سه پسر جوان به دلیل سرپیچی از دستور ﻣﺄﻣﻭﺭﺍﻥ نیروی انتظامی، درگیری با یکی‌ از ﺁنها، کشف حجاب و آنچه که رفتار‌های سخیف و ﻧﺎﻣﺗﻌﺎﺭﻑ خوانده شدهﺍﺳﺕ، بازداشت ﺷﺩﻧﺩ.

در مورد این رویداد در برنامه ﭘﮊﻭﺍک جامعه این هفته با سعید پیوندی، جامعه شناس علوم تربیتی و استاد دانشگاه لورِن در فرانسه، گفت و گویی‌ کرده ایم که شما را به شنیدن آن دعوت می‌کنم.

هشتمین دوره مسابقات جام جهانی فوتبال زنان که از هفتم ژوئن در فرانسه آغاز شد و تا هفتم ژوئیه ادامه خواهد داشت، بحث و جدل ها، کشمکش هاى لفظى و هیاهوی بسیاری در این کشور در میان مدافعین حقوق زنان، فمینیست ها، سیاستمداران و ... برانگیخت.