R U OK

หนึ่งในสาเหตุที่ชีวิตคู่ไม่ประสบความสำเร็จอันดับต้นๆ คือการนอกใจ แม้ว่าหลายคู่จะพยายามปรับความเข้าใจกัน แต่ก็พบว่าคนรักยังนอกใจซ้ำๆ อย่างห้ามความรู้สึกตัวเองไม่ได้ เพราะเบื้องหลังการกระทำนั้นอาจมีเรื่องของจิตใจเป็นเหตุผลอยู่

R U OK เอพิโสดนี้จะชวนค้นเบื้องหลังพฤติกรรมนอกใจ ว่ารูปแบบกระทำนี้มาจากไหน ประสบการณ์ในอดีตส่งผลต่อปัจจุบันอย่างไร แต่ไม่ว่าด้วยสาเหตุไหน การนอกใจก็ทำให้อีกฝ่ายที่อยู่ในความสัมพันธ์เจ็บปวดเสมอ

Time index02:45 เริ่มต้นชีวิตคู่ด้วยการร่วมกันนิยามความหมายต่างๆ รวมถึงคำว่านอกใจ03:33 นิยามคำว่านอกใจของแต่ละคนไม่เหมือนกัน08:01 แพทเทิร์นของพฤติกรรมนอกใจจะเกิดขึ้นซ้ำๆ08:11 สาเหตุของพฤติกรรมนอกใจคือสภาพแวดล้อมของครอบครัวที่ไม่ได้ผัวเดียวเมียเดียว09:32 การนอกใจอาจเป็นการค้นหาอีกด้านของตัวเอง 10:50 การนอกใจทำให้รู้สึกตัวเองเป็นวัยรุ่น ได้หลบซ่อน12:02 ไม่ว่าจะด้วยสาเหตุอะไร การนอกใจก็ทำให้อีกฝ่ายเจ็บได้เสมอ

หากถอดสมการให้เป็นภาพชัดๆ

ความคาดหวัง = ความต้องการ

หลายครั้งเราเลยเอาความต้องการของเราที่มีเป็นร้อยเป็นพันอย่าง ไปทาบทับคนอื่นโดยคาดว่าเขาจะทำสิ่งนั้นสิ่งนี้ให้ โดยลืมไปว่าอีกฝ่ายคือมนุษย์คนหนึ่งที่มีความต้องการเป็นของตัวเองเหมือนกัน

R U OK เอพิโสดนี้อยากให้ยั้งสักนิด ลองทบทวนตัวเองก่อนที่จะเอาความคาดหวังทั้งหมดที่มีของเราไปวางทาบคนอื่นโดยเฉพาะคนที่เรารัก พร้อมทั้งมี 2 คำถามง่ายๆ ที่ใช้ถามตัวเองก่อนที่ความหวังดีจะไปทำร้ายอีกฝ่าย

Time index02:57 ความคาดหวังคือความต้องการ 03:37 เรามีความคาดหวังได้กับทั้งคนรอบข้างและตัวเอง04:45 ทำไมเราชอบคาดหวังกับคนใกล้ตัวหรือคนรัก05:59 ความต้องการที่ไปพาดอยู่บนตัวคนอื่นเรียกว่า ความคาดหวัง08:24 แม้แต่เพื่อนร่วมงานเราก็ยังคาดหวังให้เป็นอย่างที่เราต้องการ10:17 บางความคาดหวังไม่ได้เจตนาร้ายแต่มาจากคำสอนที่ยึดถือไว้ในใจ11:28 ทุกเสียงในหัวที่บอกว่าดี ไม่ได้ดีสำหรับทุกคนเสมอไป13:20 ความคาดหวังมีได้ แต่ให้ถามตัวเองด้วย 2 คำถามนี้

หลายครั้งที่เราเล่นโซเชียลมีเดียมักจะเห็นคอมเมนต์ทำนองว่าคนนั้นคนนี้ Wanna be บ้าง อยากดังบ้าง เพราะเรา ‘รู้สึก’ ว่าเขาเหล่านั้นพยายามและไม่ธรรมชาติอย่างที่ควรจะเป็น แต่เคยสังเกตบ้างไหมว่าความรู้สึกของเราอาจไปแปะป้ายตัดสินเขาเหล่านั้นและมีสิทธิที่ไม่ตรงกับความจริง

R U OK เอพิโสดนี้เลยชวนสำรวจเสียงที่ดังขึ้นในใจ เวลารู้สึกว่าใครบางคนพยายามจนขัดธรรมชาติ เสียงของเราเป็นคำพูดประมาณไหน ทำไมมีแต่ด้านลบ และจริงๆ แล้วเรารู้สึกกับเขาเหล่านั้นอย่างไร อย่างน้อยเราจะได้ทันความคิดก่อนที่จะไปติดป้ายใครว่า Wanna be

Time index02:26 ทำไมคำว่า Wanna be ถึงกลายเป็นคำที่ฟังดูลบ03:55 การ Wanna be เป็นสิทธิส่วนบุคคล04:43 การ Wanna be ที่มากเกินไปอาจผิดกับกาลเทศะ บุคคล สถานที่05:56 การ Wanna be อาจเป็นวัฒนธรรมตะวันตกที่ยังไม่เคยชินในสังคมไทย07:13 การตัดสินคนอื่นว่า Wanna be อาจมีความคิดเบื้องหลังว่าเขาคนนั้นไม่ควรทำอย่างนี้10:54 สิ่งควรทำกับไม่ควรทำของแต่ละคนไม่เท่ากัน11:20 ความต้องการยอมรับเป็นความต้องการขั้นพื้นฐาน13:59 ลองสังเกตความรู้สึกตัวเองเมื่อบอกว่าใครสักคน Wanna be

เคยสังเกตกันไหมว่าเวลามีคำถามเชิงความรู้สึก หลายครั้งที่เราหาคำจำกัดความไม่ได้จึงตอบไปทำนองว่าเรื่อยๆ เฉยๆ จาก 1 เรื่องเป็น 2 เรื่องและค่อยๆ เป็นกับทุกเรื่องในชีวิต หลายครั้งมันว่างเปล่าจนรู้สึกว่าทุกข์เสียยังดีกว่ากับความเฉยชาต่อชีวิตแบบนี้

R U OK เอพิโสดนี้อยากชวนทุกคนสำรวจตัวเองว่าความรู้สึกเฉยๆ ที่หลายคนตอบจนติดปาก อาจไม่ใช่แค่ความเบื่อหน่าย หรือเซ็งชีวิต แต่มีโอกาสที่จะว่างเปล่าจนไม่รู้สึกอะไรคล้ายกับภาวะสิ้นยินดี ภาวะนี้มีลักษณะอย่างไร รวมถึงจะแก้ไขอย่างไรหากรู้สึกเฉยไปกับทุกอย่าง

Time index01:34 ความรู้สึกเฉยๆ เกิดขึ้นได้กับทุกคน02:18 บางอารมณ์เกิดขึ้นเล็กน้อยแต่เราไม่ทันสังเกต03:29 อารมณ์ของมนุษย์เป็นดีกรี บางครั้งอาจมาเพียงบางๆ เลยไม่เห็นมัน05:35 ภาวะสิ้นยินดี (Anhedonia) คืออะไร07:37 ภาวะสิ้นยินดีอาจมีความเกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้า11:19 เฉยกับนิ่งต่างกันอย่างไร14:25 ถ้ารู้สึกเฉยกับทุกสิ่งรอบตัวควรทำอย่างไร

อาการทางกายกับความรู้สึกทางใจสัมพันธ์กันอย่างที่เราคาดไม่ถึง หลายพฤติกรรมที่เราเห็นจึงมีสาเหตุลึกๆ ซ่อนอยู่ภายในจิตใจ โดยเฉพาะการกินที่เราทำกันอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน บางครั้งก็ควบคุมตัวเองไม่ได้ กินจนเกินความต้องการจนบางครั้งอาเจียนออกมา R U OK เอพิโสดนี้จึงชวนไปสำรวจเหตุผลทางใจว่าทำไมถึงเกิดอาการกินแบบหยุดไม่ได้ ความรู้สึกอะไรที่ซ่อนอยู่หลังพฤติกรรมเหล่านี้ และหากอยากบำบัดรักษาจะมีโอกาสดีขึ้นไหม

Time index01:44 ภาวะกินแบบหยุดไม่ได้ (Binge Eating Disorder)03:35 อาการของภาวะกินแบบหยุดไม่ได้04:11 การกินเป็นการตอบสนองทางใจได้เหมือนกัน05:27 ความแตกต่างของผู้หญิงช่วงมีประจำเดือนกับภาวะกินแบบหยุดไม่ได้06:27 การกินที่ผิดปกติอาจเกี่ยวข้องกับความเครียด หรือภาวะซึมเศร้าได้08:54 การกินเยอะผิดปกติอาจเป็นการเติมสิ่งที่ว่างภายในใจได้10:18 มนุษย์เรียนรู้การมีความสุขจากสัมผัสทางปากตั้งแต่เด็ก11:37 การกินที่ผิดปกติอาจมีความหลังตั้งแต่เด็กซึ่งผูกไว้กับความเป็นคนดีมีความรับผิดชอบ13:07 จิตบำบัดช่วยปรับความคิดและพฤติกรรมได้

ความรู้สึกไร้ค่า เป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้กับมนุษย์ทุกคน เมื่อกำลังเผชิญสถานการณ์ที่รู้สึกว่าตัวเองสามารถเป็นประโยชน์หรือแสดงศักยภาพได้เต็มที่มากกว่าที่เป็นอยู่ เช่น บางครั้งรู้สึกว่าเป็นพนักงานที่ไม่มีประโยชน์ต่อองค์กรเท่าที่ควร เป็นประชาชนที่ไม่สามารถขับเคลื่อนความเป็นไปของประเทศ หรือแม้แต่หน่วยเล็กๆ อย่างครอบครัวเราก็อาจรู้สึกไม่เป็นที่ต้องการ

แต่สำหรับบางคน ความรู้สึกไร้ค่าก็เกิดขึ้นบ่อยจนชวนให้สงสัย R U OK เอพิโสดนี้เลยชวนสำรวจความไร้ค่าที่บางครั้งอาจมาจากเรื่องเล็กๆ ในครอบครัวที่มองข้าม แต่กลับส่งผลมากมายกับความรู้สึก พฤติกรรมที่ว่าคืออะไร และเราจะรู้เท่าทันตัวเองอย่างไรเมื่อเกิดความรู้สึกนี้ขึ้น

Time index02:08 ความรู้สึกไร้ค่าแสดงออกด้วยพฤติกรรมที่ไม่เหมือนกัน03:47 ความรู้สึกไร้ค่าเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน04:25 ลึกๆ แล้วบางคนรู้สึกเป็นพนักงานที่ไม่ได้ทำประโยชน์ต่อองค์กร04:55 บางคนแสดงความรู้สึกไร้ค่าด้วยความคิดที่ว่าไม่ทำคนเดียวก็ไม่เห็นเป็นไร06:24 เด็กรับรู้ถึงคุณค่าผ่านเงินไม่ได้09:24 เด็กบางคนต้องแบกรับความรู้สึกว่าพ่อแม่ไม่แคร์มาจนโต10:10 พื้นฐานของการอยู่ด้วยกันคือการสัมผัส ใส่ใจ และใช้เวลาอยู่ด้วยกัน11:26 หากในวัยเด็กรู้สึกไม่มีค่า เมื่อโตขึ้นมาแล้วโลกใบนี้เมินเพียงนิดเดียวก็สามารถพังได้13:01 หากเกิดความรู้สึกไร้ค่าขึ้นมาลองฟังเสียงของตัวเอง

ทุกวันนี้เราอยู่ท่ามกลางการวิพากษ์วิจารณ์ ทั้งคอมเมนต์ในโซเชียลมีเดีย ที่วิจารณ์กันตั้งแต่ทั้งเรื่องการบ้านการเมืองจนถึงเรื่องศิลปินดารา หรือแม้แต่ในชีวิตออฟไลน์อย่างการทำงานที่ออฟฟิศ เราก็เจอคำวิจารณ์ตั้งแต่เรื่องส่วนตัวยันเรื่องผลงาน ล้วนแล้วแต่เป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

R U OK เอพิโสดนี้ชวนมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับคำวิจารณ์ ที่พาลงลึกไปถึงนิสัยของคนที่ชอบวิจารณ์คนอื่น ว่าเบื้องหลังพฤติกรรมเหล่านี้มาจากไหน จนถึงร่วมกันหาคำตอบว่าการวิจารณ์อย่างสร้างสรรค์สามารถอย่างไร เพื่อสุดท้ายทำให้เกิดการพัฒนาและไม่มีใครถูกทำร้ายจากคำวิจารณ์ของเรา

Time index01:27 ทุกวันนี้เราต้องเผชิญกับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้02:17 การวิพากษ์เพื่อการพัฒนาและวิจารณ์เพื่อความบันเทิงของคนพูดต่างกันอย่างไร03:48 การวิจารณ์บางครั้งผู้พูดรู้สึกชอบธรรมในตัดสินอีกฝ่ายที่เป็นคนผิด05:00 วิจารณ์กับ Bully ต่างกันอย่างไร05:28 การให้ฟีดแบ็กที่เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นและองค์กรทำอย่างไร07:23 การวิจารณ์หนัง เพลง ศิลปะ คือการวิจารณ์แบบไหน11:33 นิสัยชอบวิจารณ์คนอื่นมาจากไหน14:20 เสียงที่วิจารณ์คนอื่นคือเสียงเดียวกับเรื่องที่เราเพ็งเล็งในตัวเอง

ในการสื่อสาร หลายครั้งที่เห็นคู่สนทนาฝั่งตรงข้ามไม่ได้พูดอะไรแต่เรากลับสังเกตเห็นสัญญาณความไม่พอใจที่แสดงออกทางกายได้อย่างชัดเจน ทั้งกลอกตาสูง มุมปากที่บิดขึ้น หรือคิ้วที่ขมวดมุ่นอย่างไม่เห็นด้วย เลยชวนให้สงสัยว่าทำไมบางคนถึงเก็บสีหน้าไว้ไม่อยู่ หรือแม้แต่ตัวเราเองในบางครั้งก็เป็นเหมือนกันที่แสดงออกอย่างไม่รู้ตัว

R U OK เอพิโสดนี้เลยเชื่อมโยงให้เห็นความสัมพันธ์ภายในจิตใจกับการแสดงออกทางกายว่าสัมพันธ์กันแค่ไหน ที่ชักสีหน้าหรือแสดงความไม่สบอารมณ์ตลอดเวลาเกิดจากอะไร หน้าเหวี่ยงแต่ภายในใจไม่รู้สึกอะไรจริงไหม และจะฝึกฝนอย่างไรให้เราแสดงสีหน้าออกมาได้เหมาะสมกับสถานการณ์และเหมาะคู่สนทนาที่กำลังสื่อสารด้วย

Time index01:19 ภาษากายมีผลต่อการสื่อสารมากที่สุด02:01 ภาษากายคือภาษาแรกของมนุษย์ตั้งแต่เกิด04:11 ร่างกายกับจิตใจโกหกกันไม่ได้ แต่เราแสดงออกไม่ได้ในทุกโอกาส05:34 วิธีการฝึกควบคุมอารมณ์ สีหน้า และภาษากาย08:10 Shadow Movement การเคลื่อนไหวร่างกายที่เราไม่รู้ตัวเพราะเชื่อมโยงกับจิตใต้สำนึก อย่างกะกดปากกาหรือเขย่าขา11:50 การแสดงออกทางกายแบบไหนที่แสดงความไม่เห็นด้วย12:48 เรามีการควบคุมการจัดวางร่างกายแค่ไหน, เรามีสติเท่าทันแค่ไหน และเรามีความสามารถบรรจุสภาวะความไม่เห็นด้วยในใจได้มากแค่ไหน ทั้งหมดฝึกกันได้13:21 คนหน้าเหวี่ยง หน้าดุ จริงๆ แล้วเขารู้สึกอะไร

เชื่อหรือไม่ว่าพฤติกรรมบางอย่างที่เราแสดงออกมาอย่างไม่รู้ตัว ล้วนสะท้อนสิ่งที่อยู่ภายในจิตใจ R U OK เอพิโสดนี้เลยอยากชวนสำรวจตัวเอง บางคนดึงผมตอนเผลอๆ กัดเล็บตอนใจลอย รู้ตัวอีกทีก็เสียบุคลิกภาพ เบื้องหลังของพฤติกรรมเหล่านี้มาจากไหน และทำอย่างไรหากคนรอบข้างเผลอทำบ่อยๆ

Time index01:31 พฤติกรรมดึงผม กัดเล็บล้วนสะท้อนปัญหาที่อยู่ภายในจิตใจ02:40 สาเหตุของพฤติกรรมดึงผมมาจากไหน03:40 โรคดึงผมแบบรู้ตัว04:30 การดึงผมสะท้อนภาวะความเครียดในจิตใจที่ยังจัดการไม่ได้05:40 โรคดึงผมแบบไม่รู้ตัว06:50 สาเหตุอื่นๆ ของโรคดึงผม10:49 ลองถามตัวเองถ้ารู้ตัวว่าขณะดึงผมคิดอะไรอยู่11:24 การตำหนิคนที่มีพฤติกรรมดึงผมยิ่งเพิ่มความเครียด12:13 เริ่มเตือนคนรอบข้างอย่างไรหากมีพฤติกรรมลักษณะนี้

ในโลกทุกวันนี้ที่เต็มไปด้วยอันตรายจากคำพูดและการกระทำ การจะไว้ใจใครสักคนดูเป็นเรื่องยาก แถมยิ่งเจอประสบการณ์ไม่ดีซ้ำๆ ก็อาจทำให้เราระแวงไปเลยก็ได้ R U OK เอพิโสดนี้เลยชวนทำความเข้าใจว่าความรู้สึกไม่ไว้ใจคนอื่นจริงๆ แล้วมาจากไหน รวมถึงชวนสำรวจตัวเองไปพร้อมๆ กันว่า เสียงที่เราตัดสินคนอื่นว่าไม่น่าไว้ใจนั้น แท้จริงแล้วมาจากอะไร

Time index03:04 ประสบการณ์และการรับรู้จากอดีตส่งผลในการไว้ใจคนอื่น04:17 ความไม่ไว้ใจบางครั้งก็แสดงออกของการบังคับให้คนอื่นทำตาม05:17 ความไม่ไว้ใจบางครั้งก็แสดงออกด้วยการคอมเมนต์วิถีของคนอื่น09:53 ลองถามตัวเองดีๆ เวลาไม่ไว้ใจคนอื่นว่าความคิดนั้นมาจากไหน12:53 ฝึกที่จะไว้ใจคนอื่นเพราะทั้งหมดคือทักษะที่พัฒนาได้