Am Stau stoe gehéiert jo zu eisem Alldag a fir dee Problem ze léisen, gëtt an all Himmelsrichtung nogeduecht an no Mobilitéitsléisunge gesicht. Eng vun deene leschten Iwwerleeunge war jo, fir aus der Pannen- oder Standspur eng ze maache fir Covoiturage – dat bréngt de Camille Ney op de Plang…

Ech sinn dëst Joer uechtzeg Joer al gin.

Ech weess net, wéi ech esou e Saz richteg schreiwe soll.

Ech weess nët, ob ech al mat engem oder mat zwee a schreiwen, an uechtzeg mat tz oder z, an d’Endsilb vun dem Wuert mat eg oder ech.

Mais egal wéi ech et schreiwen: jidferee versteht mech.

Fir meng orthographesch Onwëssenheet hun ech iwregens eng Entschellegung: ech hun a mengem Liewen schon e pur Zorten letzeburgesch Rechtschreibungen geléiert, déi vun uewen erof diktéiert gouwen.

Trotz denen offiziellen Direktiven hun ech meng Mammesprooch 80 Jor laang praktizéiert, sou wéi ech dat fir gudd font hun.

Dat soll elo anescht gin.

Well d’Politik bekëmmert sech elo endlech sérieux ëm d’lëtzebuerger Sprooch.

Fir wat dat esou ass, verstin ech. Et gët Leit am Land, déi mengen, d’Lëtzebuergesch wär a Gefor, an dodurch géiw onst Land seng Identitéit verléieren. Dofir mecht d’Politik elo  Politik mat der Sprooch.

Déi HH Ministeren Meisch an Arendt hun am März 2017 en Aktiounsplang  an de 16. November dëst Jor e Gesetzprojet iwer d’Lëtzebuergescht virgestallt, eigentlech zweemol datselwecht mat verschiddenen Iwerschrëften.

Et get elo eng impressionnant « usine à gaz » opgebaut :

- mat engem Kommissär fir d’Lëtzebuerger Sprooch,

-mat engem Zenter fir d’Lëtzebuerger Sprooch, deen d’Regierung iwer d’Orthographe an d’Grammaire beroden soll,

- mat engem  Comité interministériel fir dat alles ze verknëppen.

Et soll all Jor en nationalen Dag  vun der Lëtzeburger Sprooch organiséiert gin, an am Wahljor 2018, zwësche Fuesend an Ouschteren, solle Birgerversammlungen iwer d’Sproch stattfannen.  

An da soll en Aktiounsplang fir déi nächst zwanzeg Jor opgestallt gin. Jo: Dir hut gudd gehéiert, zwanzeg Jor.

Wann een dat alles héiert, freet een sech : ass d’lëtzebuerger Sproch wirklech a Gefor, an ass da bis elo neischt fir d’Lëtzeburgescht gemaacht gin?

Neen, d’letzeburger Sproch ass nët a Gefor. Sie ass méi lieweg wéi je, an de Mailen, Tweeten an Netzwierker, a Medien, Literatur, Film, Theater, Lidder, Politik. Nach nie gouf zu Lëtzebuerg esouvill iwert ons Sproch geschwat a gefuerscht.

Villes geschitt fir d’lëtzeburger Sprooch. 

Et gët den nationale Sproocheninstitut, an dem massiv Lëtzebuergesch enseignéiert gët, et gët den nationalen Zentrum fir Lëtzebuerger Literatur, de Lëtzeburger on line Dictionnaire, den Institut fir lëtzebuerger Sprooch a Literatur op der Uni Lëtzebuerg, den Institut grand-ducal an et gët schons 20 Jor e Conseil permanent pour la langue luxembourgeoise.

Déi Hëllef fir d‘Sproch sollt eigentlech dur goen. Dat bescht nämlech, wat enger  lieweger Sproch, also och dem Lëtzeburgeschen, passéiere kann, ass, sech frei an ouni politesch Amëschung ze entfalen an durchzesetzen.

E staatleche Verwaltungsapparat mat politeschen Hannergedanken kann do nëmme schueden!

All moies déi selwecht Erausfuerderung. Wat fir nei Chantieren sinn do? Wéivill Spuren sinn op wei kommen ech sécher an pénktlech op d’ Aarbecht. Am Traffic all Dag, am Logement op mannst emol am Liewen  an bei den Infrastrukturen ganz oft mierken  mer dass  mer op villen Platzen “hannen bei, an vir widder sinn”.
Well vun dësen Problemer ëmmer méi Leit betraff sinn an sech opreegen an Froen stellen ass hei duerch eng Debatt iwwert eisen Wuesstem entstanen: Op mir esouvill Wuesstem brauchen an op dësen Wuesstem  néideg ass?
Dëst ass an zweeërlee Hisiicht eng intressant Fro well se ënnerstellt dass eng kleng, oppen  Ekonomie angebett an Europa hiren Wuesstem gréisstendeels steieren kann an ,zweetens, dass mer duerch manner Wuesstem eis Problemer léisen kéinten.
Mir sinn keng Insel an hunn an verschidden Domainer eis Souveränitéit mat dënnen aneren europäeschen Länner gedeelt, dat heescht all Bierger aus Europa kann sech an deenen aneren EU-Länner nidderloossen, schaffen an entrepreneurial aktiv ginn.  Dat selwecht gëllt fir déi aner Grond-Fräiheeten an Europa.
Den aktuellen Statistiken no berot eisen Wuesstem haaptsächlech net op enger Augmentatioun vun eiser Produktiviteit méi haaptsächlech op  enger Befeierung mat zousätzlechen Ressourcen ewéi Land, Personal Kapital.
Mir brauchen awer en néidegen  Niveau un Wuesstem fir éischtens, den Strukturwandel oprecht ze erhalen, dat heescht dass eis Betriber technologesch evoluéieren an neier derbäi  kommen, zweetens, fir eisen sozialen System oprecht ze erhalen.  Drëttens, ass den Wuesstem en Fräiheetsgrad fir eis Politiker fir déi eng oder aner Kamell ze verdeelen ouni engem aneren eppes ewech huelen ze missen.
Beim Logement an bei den Infrastrukturen do huet den  héijen Wuesstem deelweis en Impakt op Situatioun awer och nëmmen deelweis, well wann mer och nëmmen d ‘Halschent vum Wuesstem gehat hätten an den leschten Joeren hätten mer do awer grouss Problemer.
Fir den Tram hunn mer knapp 25 Joer gebraucht fir 4,2 Kilometer ëmzesetzen an Nordstrooss ass no 40 Joer fäerdeg ginn. Hei leit genau ewéi am Logement  en iwwer-parteiescht an gesellschaftlecht Versoen vir; villäicht well mer keng gemeinsam gedeelten Zukunftsvision vun Lëtzebuerg hunn.
Trotzdem, hunn mir awer verschidden Méiglechkeeten eisen aktuellen Wuesstem ze beaflossen an méi nohaltege ze maachen. Dëst kennen mer   iwwer   Subventiouns- Steier- an Standuertpolitik fir den Konsum vun Ressourcen ze optiméieren an fir méi en qualitativen an  Ressourcen schounenden Wuesstem ze ënnerstëtzen.
Mir subventionéieren en anerem  den Landverbrauch an der Industrie. Mir subventionéieren déi individuell Mobilitéit, mir subventionéieren gudd bezuelten Aarbechtsplazen iwwert d’Krankekeesen and Pensiounskeesen an befeiren doduerch  zousätzlech den Konsum vun  neien Ressourcen ouni onbedengt ze kucken wat déi nei Aktivitéiten dem Land bréngen.   
Dofir mussen des dréi Politikfelder op den Lescht geholl ginn wann mer un  en méi qualitativen Wuesstem iwwer en puer Joeren erukommen wëllen. Des Approche verlaangt Mutt an eng grouss Responsabilitéit vun eisen Politiker an vun eis all déi hei wunnen oder schaffen.

  (Follow me on Twitter and Facebook  at: @marchostert)

 

Säin Dag war gëschter an déi lescht Deeg a Wochen hat de Kleesche vill ze dinn fir op de ville Rendez-vouse präsent ze sinn an all déi kleng a grouss Kannerwënsch an Erwaardungen z'erfëllen. Elo ass en nees am Himmel, soen déi Erwuessenen, ma d'Fro stellt sech, ob en och nächst Joer nach komme wäert oder duerf. D'Christiane Kremer spillt bewosst en anachronistescht Spill am Apropos vun haut, dem Dag nom Kleeschen.

Ëmfroen sinn ëmmer nëmmen dat wäert wat een dran interpretéiert - abee dat ass och beim neie Politmonitor esou, deen mer dës Woch publizéiert hunn! An duerfir avancéiert sech eise Chefredakter Roy Grotz och net ze wäit ...

Stoung der haut schonn am Stau, war Dir beim Dokter oder an der Schlaang virun enger Supermarchéskeess? Ma, dann hutt der dat gemaach, wourëms et an eisem Apropos vun haut geet. D’Bea Kneip huet sech sou seng Gedanken ëm d’”Waarden” gemaach.

Am Juli vun dësem Joer, waart Dir schonn eng Kéier bei eis op der Antenne fir iwwert de Brexit ze schwätzen. Ginn et Neiegkeete zanter dem?

Jo, effektiv. Lëtzebuerg hat sech Hoffnunge gemaach, fir niewent Betriber och europäesch Agencen vu London op Lëtzebuerg unzezéien. Esou hat sech Lëtzebuerg mat 8 weidere Stied gemellt, fir déi europäesch Bankenopsiicht EBA, déi zu London war, ze kréie – schlussendlech huet sech hei d’lescht Woch Paräis duerchgesat. Och déi europäesch Medikamentenagence EMA, déi aktuell zu London ass, kennt net op Lëtzebuerg, mee op Amsterdam.
Bei der Attraktivitéit vun de Betriber steet Lëtzebuerg awer besser do – an dat virun allem a verschiddene Secteuren, wei beispillsweis dem Assurancësecteur.
Esou huet viru kuerzem ee japaneschen Assurancëgrupp Sompo International annoncéiert hier Europaaktivitéiten op Lëtzebuerg ze verleeën. Si schléissen sech domadder aneren Assurancen un, déi no dem Brexit decidéiert hu fir op Lëtzebuerg ze kommen:
•    Do sinn zum Beispill déi zwee amerikanesch Assureuren AIG a FM Global,
•    oder zwee weider japanesch Assureuren Tokio Marine an ADI.

Wei eng weider Secteure sinn da vum Brexit betraff?

Laut der OECD huet de Brexit op déi mëschte Länner an der europäescher Union negativ Auswierkungen. Lëtzebuerg wär eent vun deenen eenzege Länner, dat kéint Avantagen aus dem Brexit zeien.
Do ass virun allem de Finanzsecteur ze nennen, awer och den Immobiliësecteur. Do weist de leschte BIL Immo Index, deen zesumme mat PwC Lëtzebuerg opgestallt ginn ass, dat duerch d’Stabilitéit vun eiser Ekonomie Immobilieninvestisseuren ëmmer méi dacks hier Gesellschaft vu Lëtzebuerg aus steieren.
Wa Lëtzebuerg awer weider wiisst a Betriber unzéie well, däerfe mir awer just eng Saach net vergiessen, an zwar ons Infrastruktur unzepassen. Hei si richteg Schrëtter vun der Regierung mam Tram oder der Ouverture vun internationale Schoule geholl ginn - dat wäert awer nach net duergoen.

Dat war natierlech net de Fall, Lëtzebuerg stoung alt erëm an der Schosslinn, an dann muss een sech awer definitiv d’Fro stellen, wéisou déi éischter gutt orchestréiert „nation branding“ Initiativ sech nach ëmmer vun der organiséierter Onmoral op d’Féiss trëppelen léisst?
Wisou kritt e Bartrénger Supermarché et ronn säin Chantier integral mat intelligenten Affichen vum Mierscher Literaturhaus ze dekoréieren, während déi nei Aérogare um Findel, mat 2 Ausnahmen, integral mat Publicitéiten vun Finanzinstituten ugehaangen ass, jo esouguer d’Haaptfassad vum Gebai domadder verschampeléiert ass?
Flughäfen wéi Zurich-Kloten (eng Finanzplaz) oder Wien-Schwechat hunn bei an ronderëm Fliessbänner mat de Valissen exklusiv Reklammen fir touristesch Attraktiounen oder awer Muséeën hänken.
Wéi z.B. am Moment fir eng Ausstellung iwwer den Victor Hugo am Leopoldmuseum. Deeselwechten Victor Hugo war dach och emol zu Lëtzebuerg!?
Ass den MUDAM keng Affiche wäert?
Am reaktionären Éisträich gouf esouguer eng hannergrondbeliichten Publicitéit fir d’Albertina gewisen; do war eng Ausstellung iwwer e Bordell opgaang!
FPÖ war entgeeschtert.
An bei eis?: „Wealth management, also Räichtum, Oppulenz Management, op Schratt an Tratt, esouguer um Fliger!
Jo, alles dat ass absolut legal, mee „Paradise Papers“ schwätzen vun Anstand, vun Steiermoral, an natierlech ass Lëtzebuerg dobäi well verschidden Leit keng Schimmt hunn oder d‘Geleeënheet verpassen, einfach de Mond ze halen .
D‘Retourkutsch kënnt an der Journalist an Editeur Jakob Augstein huet et op de Punkt bruet:
Et gëtt 1542 Dollar Milliardären op der Welt; sie zesummen verfügen iwwert 6 Billiounen Dollar.
De President vun „Air Berlin“ huet fir 9 Méint Aarbecht, déi an enger frakassanter Faillite geennegt huet, 4,5 Mio € kritt!
Alles ganz legal!
That’s capitalism, Baby!
D‘Politik ënnerhëlt näischt, well de System schwéier krank ass, seet hien. En ass onmoralesch an onanstänneg.
D’Vollek awer reagéiert, mat Wut an mat Haass, allerdéngs géintiwwer deene Falschen.
Den Haass gëllt de politeschen Flüchtlingen, net den Steierflüchtlingen.

Conclusioun: Eise Planéit ass e Paradies fir Aaschlächer.

De Roland Kalté hält eis de Spigel virun d'Nues. Well d'Zäiten änneren zwar, mä de Mënsch sech anscheinend net.

Commentaire 051217:

Uso:

Muer kënnt de Kleeschen! Eis däitsch Nopere géife sech virun deem Hannergrond sou lues wënschen, 10 Wochen no de Parlamentswale vun Enn September, eng nei Regierung ze hunn.
Nach gesäit et net dono aus, oder geet et elo awer séier? Dozou e Commentaire vum Eric Ewald: