Bach van de Dag

Ergens in die ‘doodzieke’ maanden april-juli 1750 dicteerde Bach aan zijn leerling Kittel een nieuwe versie van het koraal ‘Wenn wir in hochsten Noten sind’, en gaf het een nieuwe titel; ‘Vor deinen Thron tret ich hiermit’. Ga je tellen, en verbind je letters aan getallen, dan kun je hierin lezen: Bach, J.S. Bach en Johann Sebastian Bach. Oftewel de ‘ich’…

Johann Sebastian Bach

Koraal ‘Vor deinen Thron tret’ich hiemit’, BWV.668

Amsterdamse Bach Solisten

Ottavo OTR C48503

3’17’’

Voor Bach stond de ‘canon’ gelijk aan ‘wet’ oftewel het Musikalisches Opfer kent tien canons, als de Tien Geboden. Een stem volgt in alles de andere stem; de navolging van een gewone gelovige van Christus. Duizelt het al? Het kan altijd nog ‘erger’… deze canon kan tot in eeuwigheid hoger gaan, hoger en hoger. Een klinkende lofprijzing van de Eeuwige.

Johann Sebastian Bach

Musikalisches Opfer, BWV.1079: “Canon 5, a 2, per tonos”

Bach Collegium Japan

BIS2151

6’00’’

Bach bespeelde verscheidene instrumenten, hield zich bezig met de bouw van instrumenten, en heeft waarschijnlijk zelfs een instrument ontworpen: het ‘lautenwerck’. Een clavecimbel met een pracht van een ‘hangbuik’ oftewel een luit in de vorm van een klavecimbel. Hoe klonk het?

Johann Sebastian Bach

Suite ‘aufs Lautenwerck’. BWV.996

Olivier Baumont, lautenwerck

Loreley LYR 054

13’37’’

Het begin van het Credo uit de Hohe is in alles een geloofsbelijdenis van Bach. Of beter gezegd: hij ‘gelooft’ in en door muziek. De uitvoering door de J.S. Bach Stiftung begint met een… improvisatie. Het contrast met de sierlijke ‘klinkende wiskunde’ van Bach is daardoor des te groter.

Johann Sebastian Bach

Mis BWV.232, “Hohe Messe”, Credo – koren, “Credo in unum Deum + Patrem omnipotentem”.

Chor & Orchester der J.S. Bach Stiftung olv Rudolf Lutz

BachStiftung 8384

4’01’’

Wat een kleinood, ‘Je keek te ver’, een boekje door Marjoleine de Vos. “Het denken brengt ons niet tot de zin van de dingen. De zin, of beter nog: de betekenis, die geen diepere betekenis is, moet ons ook vanzelfsprekend toevallen’. Het valt mij in ieder geval toe in de Ouverture uit de Vierde Partita.

Johann Sebastian Bach

Partita voor klavecimbel nr.4, BWV.828 – deel I, “Ouverture”

Angela Hewitt, piano

Hyperion CDA68271

6’41’’

Het duet Domine Deus uit Bach’s Hohe Messe kent een juweel van een ‘huppelbasje’ waarboven een fluit danst. Liefdevol en elegant – een Bach die je dag goed maakt.

Mis, BWV.232, “Hohe Messe”; Gloria – duet, “Domine Deus” + koor, “Qui tollis peccata mundi”.

Johann Sebastian Bach

Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven

Channel Classics CCS SA 25007

8’33’’

Bach en de natuur…? Nee, dan zijn grote tijdgenoot Telemann! Een groot tuinliefhebber en enthousiast verzamelaar van zaden en planten. ‘Ik ben onverzadigbaar wat betreft hyacinten en tulpen’. Telemann’s Fantasias voor solo-fluit, hoor ik als zorgvuldig gecultiveerde bloemen.

Georg Philipp Telemann

Twaalf Fantasias voor fluit; nr.9

Ashley Solomon, fluit

Channel Classics 40617

6’24’’

Drie keer dezelfde noten, en toch drie keer geheel ander. Wellicht was het cello-stuk, oorspronkelijk een stuk voor luit. En hoe verschillend kun je het uitvoeren…

Johann Sebastian Bach

Suite voor cello nr.4, BWV.1010, I. Praeludium

Joachim Eijlander, cello

NAVIS Classics NC15003

4’14’’

Johann Sebastian Bach

Suite voor cello nr.4, BWV.1010, I. Praeludium & II. Allemande (Arr.)

Nigel North, luit

Linn Records CKD049

4’58’’

Johann Sebastian Bach

Suite voor cello nr.4, BWV.1010, I. Praeludium

Gavriel Lipkind, cello

EDEL 0016132GLP

3’08’’

Clavichord! Een wat…? Ik vroeg organist en pianist Laurens de Man hoe dat zit. Wat is een clavichord, waarom hield Bach er zo van, en wellicht het belangrijkst: hoe klinkt een clavichord.

Johann Sebastian Bach

Partita nr.1, BWV.825, V. Sarabande

Wim Winters, clavichord

Authentic Sound

5’35’’

Soms hoor ik muziek ‘beter’, als een ander mij meeneemt in die muziek. Kunst der Fuge is zulke muziek voor mij. Fascinerend, maar ook vrij gesloten, celebraal… Het arrangement dat Jan van Vlijmen maakte van Kunst der Fuge opende voor mij allerlei ramen om nog beter te ‘kijkluisteren’ naar deze muziek.

Johann Sebastian Bach / Jan van Vlijmen

Kunst der Fuge, BWV.1080: Contrapunctus V

Viotta Ensemble

Ottavo OTR C90387

3’14’’

Johann Sebastian Bach

Kunst der Fuge, BWV.1080: Contrapunctus V

Hesperion XX olv Jordi Savall

Alia Vox AVSA 9818A+B

4’06’’