Beter | BNR

Als de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zich uitbreidt naar Europa, zijn zorgorganisaties potentieel target voor cyberaanvallen vanuit Rusland. Wat moeten zorginstellingen doen om zich te wapenen tegen deze dreiging?

Z-CERT adviseert Nederlandse zorgorganisaties over cybersecurity, digitale kwetsbaarheden en dreigingen. Zij houden de oorlog tussen Rusland en Oekraïne nauwlettend in de gaten en zien nu welke gevolgen de digitale oorlog heeft voor zorgorganisaties. Op basis daarvan adviseren ze Nederlandse zorgorganisaties over hoe ze hun digitale veiligheid kunnen verbeteren.

Directeur van Z-CERT Wim Hafkamp is te gast bij BNR Beter, samen met Tom Wolters. Wolters is ethisch hacker, onder andere als vrijwilliger bij DIVD, en vertelt in de uitzending precies wat voor aanvallen er mogelijk zijn, hoe kwetsbaarheden eruit zien en wat zorgorganisaties daaraan kunnen doen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de coronatijd is de kurk enigszins op de fles gebleven, maar nu lopen jongeren weer volop het risico om ten prooi te vallen van alcohol en drugs. Jaarlijks belanden honderden jongeren op de spoedeisende hulp vanwege een alcoholverslaving. 

Gemeenten kunnen hier iets aan doen. Met het IJslandspreventiemodel pakken ze alcohol- en drugspreventie duurzaam en effectief aan. Harmke Pijpers interviewt Ninette van Hasselt, hoofd alcohol van het Trimbos-instituut: ‘Leg de verantwoordelijkheid voor alcoholgebruik niet bij de jongeren zelf, maar zorg dat ze opgroeien in een veilige omgeving.’

Zorgvernieuwers 

Cathelijn Tjaden promoveerde op de zogeheten ‘resourcegroepenmethode’ voor mensen met een ernstig psychiatrische aandoening. Met deze methode vormt de patiënt een groep van zorgverleners en zijn sociale netwerk, die samen de patiënt helpt bij zijn herstel. Deze methode blijkt effectiever te zijn dan de gebruikelijke zorg voor EPA-patiënten én kosteneffectief. 

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Doktersromannetjes staan er vol mee: knappe arts versiert gewillige patiënt. Het is ten strengste verboden, maar een verbod alleen helpt dit soort ongelijke relaties de wereld nog niet uit.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kreeg in 2021 180 meldingen van romantische of seksuele relaties tussen zorgverleners en patiënten. Elke melding is er een te veel. Toch vermoedt de inspectie dat er veel vaker voorkomen. Het harde verbod op dit soort relaties laat het echte gesprek hierover verstommen. Terwijl zo’n gesprek de enige manier is om dit grensoverschrijdend gedrag te voorkomen.

Daarom heeft de inspectie een preventieprogramma gemaakt om het onderwerp beter op de kaart te zetten bij bestuurders, zorgverleners en beroepsorganisaties. In de studio ontvangen we Erwin Pietersma, afdelingshoofd bij de inspectie. Hij houdt zich bezig met dit preventieprogramma.

Zorgvernieuwers 

Er zijn volop ontwikkelingen in de zorg: Nieuwe medicijnen, technieken en behandelmethoden maken het leven van de patiënt beter en het werk van de specialist makkelijker. Wat zijn de laatste innovaties? 

Deze week hebben we speciaal voor internationale vrouwendag een echt vrouwenonderwerp: menstruatiepijn en vleesbomen. Want menstruatiepijn is in veel gevallen te verhelpen. Vrouwen moeten zich niet af laten schrikken door huisartsen die het wegwuiven met ‘het hoort erbij’. Hou vol tot je een verwijzing krijgt naar een specialist, raadt Marlies Bongers vrouwen met hevige menstruatiepijnen aan. 

Bongers is hoogleraar gynaecologie bij het Maastricht UMC+ en ze werkt op de menstruatiepoli van het Maxima MC. Op dit moment doet Bongers onderzoek naar een nieuwe behandeling van vleesbomen.

 

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De dorpsdokter. Het woord doet wat nostalgisch aan, maar er zijn er nog best veel. Ruim 1 miljoen mensen zijn afhankelijk van de zorg die door deze zogenoemde “apotheekhoudende huisartsen” wordt gegeven, maar deze zorg staat zwaar druk. 

 320 van deze huisartsen hebben ook nog een apotheek in hun praktijk. En alhoewel dat tot nu toe allemaal best goed gaat, is er toch is er reden tot ongerustheid; de eerstelijnszorg in dunbevolkte gebieden staat onder druk en daarom is er nu een manifest, waarmee deze huisartsen en een groot aantal andere organisaties aandacht vragen voor de toekomst dorpsdokter met apotheek 
 

In de studio ontvangen we Rutger Frankhuisen, apotheekhoudend huisarts in Weerselo, met 3000 inwoners en mede- initiatiefnemer van het manifest. 
 
En vanuit America in Noord-Limburg met 2000 inwoners; Ben van Essen, voorzitter van het “Laefhoes America”. 

Zorgvernieuwers 

Er zijn volop ontwikkelingen in de zorg: Nieuwe medicijnen, technieken en behandelmethoden maken het leven van de patiënt beter en het werk van de specialist makkelijker. Wat zijn de laatste innovaties? 

Bij het klaarmaken en toedienen van een medicijnen is een foutje helaas snel gemaakt. Nu is er software ontwikkeld die het hele proces van prepareren, toedienen en registreren begeleidt. Voordelen: het is veiliger voor de patiënt én het scheelt veel tijd, die op een andere manier kan worden ingezet.  

ANIOS-apotheker Inge Arfman van het Dijklander Ziekenhuis in Noord-Holland kreeg de taak om deze software te implementeren in het ziekenhuis. Het bleek een enorme tijdsinvestering, maar nu er mee gewerkt wordt is het de investering meer dan waard.   

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fair warning... dit is niet de meest opbeurende, maar wel belangrijke aflevering van BNR Beter. 

500 miljoen wil het kabinet bezuinigen op de Jeugdzorg, maar daar steekt de oppositie in de Eerste Kamer vandaag een stokje voor.  Daarmee zijn de problemen in de Jeugdzorg echter niet opgelost, ze zijn hoogstens ietsje minder groot.  

Hervormingen

Met Hans Spigt, voorzitter van Jeugdzorg Nederland, de branchevereniging van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering bespreken we de hervormingen die nog steeds hard nodig zijn. Om wachtlijsten te laten verdwijnen, om personeel aan zich te binden en vooral... om gemeenten beter te laten samen werken. En helaas... nog veel meer. 

Waarom beslissen ambtenaren over wie welk medicijn of therapie krijgt? Waarom verminderen we het aantal bedden al , terwijl we de ambulante hulp nog niet op orde hebben?  Waarom ging het daardoor zo mis in de gesloten jeugdzorg? Die wordt door fouten in het systeem nu gesloten, terwijl het in sommige gevallen weldegelijk effectief is. Weten rechters het soms ook niet meer? De oplossingen kosten tijd en niet perse meer geld, maar zijn broodnodig.

Zorgvernieuwers

Begin deze maand promoveerde Inge Jager aan de Universiteit Amsterdam op misofonie. 
Misofonie betekent letterlijk ‘haat tegen geluid’.  Mensen die er last van hebben walgen van sommige geluiden. Vooral geluidjes die mensen maken, zoals smakken, slikken of ademhalen. Gek worden ze ervan. 

Inge Jager, klinisch psycholoog en psychotherapeut aan de UvA legt uit hoe ze ontdekt heeft dat misofonie een aparte psychiatrische stoornis is die herziene diagnostische criteria vereist. Een opluchting voor patienten die hierdoor niet niet langer ingewikkelde aanstellers zijn. 

Ook heeft ze ontdekt dat CGT (Cognitieve Gedragstherapie) bij 6 op de 10 patiënten goede klinische resultaten geeft. Ze hebben geen of minder last meer of het is dragelijker. 

 

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Medische opleidingen moeten drastisch op de schop en rigoureus gaan moderniseren. Het is de enige manier om het personeelstekort op te lossen en de zorg op niveau te houden.

Een consortium wil daar nu echt werk van maken, onder aanvoering van Jaap Bonjer. Hij is chirurg, afdelingshoofd Heelkunde aan het Universitair Medisch Centrum in Amsterdam en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde. Verenigd achter de titel Digital United Training Centers for Healthcare, kortweg DUTCH, moet de transitie nu plaatsvinden.

Personeelstekorten

We spreken hem over de uitdagende tijden waarin verandering een must is. Een structureel tekort aan personeel dwingt de sector volgens Bonjer om het anders aan te pakken. Zo moet het meester-gezel model, dat al zo lang gangbaar is, in de zorg op de schop.  Ondanks weerstand over gevestigde opvattingen zijn er nu veel partijen bereid om deze stap vooruit te maken en het Nationale Groeifonds te vragen om 300 miljoen vrij te maken voor deze innovatie van het medische onderwijs. Dat doen ze in mei, dus BNR Beter houdt een vinger aan de pols, zoals je begrijpt.

Er zijn veel obstakels die weldegelijk te overkomen zijn denkt het consortium zoals;  standaardisatie in de zorg, het scheiden van leren en werken en het vertrouwen op technologie in het onderwijs en in de dagelijkse praktijk van het ziekenhuis. 

Zorgvernieuwers

In zorgvernieuwers kijken we naar het doorslaand succes van robot Robin in het Albert Schweizer ziekenhuis in Dordrecht. Toch heeft hij zichzelf nog niet kunnen vermenigvuldigen. Robin is door een groep studenten bedacht om verpleegkundigen te ondersteunen en wat werk uit handen te nemen.  Hij vangt 80 uur per week door heen en weer rollen naar bijvoorbeeld het lab. Hierdoor blijft er voor verpleegkundigen meer tijd over voor aan het bed, precies daar waar het nodig is.

Wat heeft Robin geleerd het afgelopen half jaar en wat kan hij in de toekomst nog meer als het aan Marcel Wilschut ligt? Hij  is innovator in het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eczeem is een kwaal van alle tijden en toch is er nu pas een crème die uitkomst biedt tegen de jeuk, de pijn en die nare rode plekken. En voor dat u nu denkt is BNR Beter helemaal van het padje af door het te hebben over een zalfje dat je gewoon kunt krijgen bij de drogist…

Gladskin was al even op de markt, maar recent wetenschappelijk onderzoek toont nu aan dat het ook echt effectief is, zelfs bij baby's. De studie is gepubliceerd in the Journal of Drugs in Dermatology. En er zit nog veel meer in het vat.

Van medisch hulpmiddel naar geneesmiddel

En nogmaals... voor dat u nu denkt ... is BNR Beter helemaal van het padje af.
Het padje is interessant, omdat via dit wetenschappelijk onderzoek ook de weg naar de titel geneesmiddel in zicht komt en de technologie er achter straks nog veel meer toepassingen kan krijgen. Van ontstoken voeten van diabetes 2 patiënten, via tandplak en deodorant naar huidkanker. Niet in de laatste plaats een technologie die resistentie van bacteriën kan doorbreken en het gebruik van antibiotica kan verminderen.

Bjorn Herpers is te gast. Hij is Arts- microbioloog, en directeur van het streeklab in Haarlem en als adviseur verbonden aan het bedrijf Micreos dat de zalf ontwikkelde.

Zorgvernieuwers

In het Catharina Ziekenhuis kun je sinds kort binnen een dag te weten komen hoe je endeldarmkanker nog behandeld kan worden als je oud en kwetsbaar bent en een operatie voor jou geen optie meer is. Het Catharina ziekenhuis is gespecialiseerd in complexe endeldarm kanker.

Darmkankerchirurg Pim Burger is de initiatiefnemer van het bijzondere behandelplan waarin alle specialisten op één dag naar de patiënt gaan ( in plaats van andersom) en in plaats van meteen over gaan naar palliatieve zorg, er eerst nog gezocht wordt naar wat er nog wel kan. Patiënten winnen zo vaak veel meer jaren met betere kwaliteit van leven. Specialisten leren ondertussen veel van elkaar en komen samen tot betere beslissingen.

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ziekenhuizen zijn grote vervuilers: Ze produceren veel afval en zorgen voor flink wat uitstoot. Met de inzet van nieuwe technologieën en materialen en de toenemende vraag naar zorg, neemt die vervuiling alleen nog maar toe. 

De vervuiling moet in 2030 met 49 procent zijn teruggebracht ten opzichte van 1990 en in 2050 maar liefst met 95 procent. Maar ten opzichte van dat eerste ijkpunt in 1990 is er nog maar weinig verbeterd.

Om ziekenhuizen groener en duurzamer te maken, is Medical Delta (een samenwerking tussen ziekenhuizen, universiteiten en bedrijven) samen met het Centre for Sustainability een initiatief gestart voor masterstudenten. Zij gaan de komende tijd onderzoek doen naar verduurzaming vanuit verschillende invalshoeken.

Onze gasten:

Frank Willem Jansen is voorzitter van kennis- en innovatienetwerk Medical Delta, tevens voorzitter van het landelijk netwerk Groene OK en gynaecoloog. 

Arts-onderzoeker Kim van Nieuwenhuizen, zij doet promotie-onderzoek naar duurzaamheid in de operatiekamer. 

Ze zijn beiden zijn aan het Leids Universitair Medisch Centrum. 

Van Nieuwenhuizen werkt aan de Leidraad Duurzaamheid in Richtlijnen, die naast bestaande medische richtlijnen kan worden gelegd zodat per behandeling gekeken kan worden of en hoe deze duurzamer kan.

Ook zouden er, bij de keuze van welke ingreep een patiënt moet kijken, niet alleen medische afwegingen moeten meetellen, maar (zolang dat niet ten koste gaat van de kwaliteit van de zorg) moet ook duurzaamheid een afweging zijn.

Zorgvernieuwers

Oogarts Marjolijn Bartels en haar collega's van het Deventer Ziekenhuis hebben geld gekregen voor onderzoek naar loslating van het hoornvlies na een membraantransplantatie, een complicatie die na zo'n oogoperatie kan optreden. Ze onderzoeken onder meer wat de optimale tijd is voor een patiënt om plat te blijven liggen, zodat het hoornvlies zich goed hecht. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naast dat er de afgelopen twee jaar hard is gewerkt aan vaccins tegen het coronavirus, is en wordt er gewerkt aan virusremmers. Het spike-eiwit vormt de basis voor de vaccins die nu worden gebruikt, maar minstens 25 andere virale eiwitten spelen een rol in het replicatieproces van het virus. Onderzoekers van het LUMC hebben samen met onderzoekers uit Frankrijk en de Verenigde Staten deze eiwitten onderzocht en met die kennis nieuwe geneesmiddelen tegen het coronavirus ontwikkeld.

Onze gast:

Eric Snijder, hoofd van de onderzoekssectie van de afdeling Medische Microbiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum. 

.De virusremmers zijn een aanvulling op de vaccinatie, maar niet bedoeld als vervanging. In de toekomst moeten deze medicijnen bij nieuwe virusuitbraken bescherming bieden en de uitbraak onder controle houden, zolang er nog geen vaccin klaar is.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jaarlijks komen er 1.2 miljoen aanvragen binnen bij ggz-instellingen. Niet al die aanvragen horen binnen de ggz thuis; problemen kunnen aan de voorkant opgelost worden als de hulpvrager gedegen hulp krijgt van bijvoorbeeld de huisarts of het sociale team van de gemeente.

Onze gasten: 

Ruth Peetoom, sinds 1 september voorzitter van de Nederlandse ggz.  

Floortje Scheepers, hoogleraar Innovatie in de Geestelijke Gezondheidszorg, als hoofd van de afdeling Psychiatrie verbonden aan het UMC Utrecht en voorzitter van de Kwaliteitsraad van het ZorgInstituut Nederland.   

De ggz is aan herziening toe, pleiten onze gasten. Het individu (met mentale klachten) wordt nu vaak probleemeigenaar gemaakt en dat lost weinig op. Want mentale ontregeling is het gevolg van interacties met de buitenwereld. Iemand kan bijvoorbeeld depressieve- en spanningsklachten hebben door schulden en huisvestingsproblemen. Als gemeente en woningstichting betrokken zijn en dat probleem oplossen, is er veel leed te voorkomen. 

Ook pleiten ze voor een discussie wat 'mentale gezondheid' inhoudt. Daar hoort het besef bij, dat niet alles in het leven mooi en maakbaar is, zoals bijvoorbeeld sociale media schetsen. Als mensen accepteren dat pech, ziekte en moeilijkheden ook bij het leven horen, zouden al veel minder mensen ongelukkig zijn, aldus Scheepers.

See omnystudio.com/listener for privacy information.