Beter | BNR

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Door patiënten te laten nadenken over wat ze belangrijk vinden en ze zelf dingen te laten regelen, ervaren ze meer vervulling en voelen ze zich gelijkwaardiger.

Onze gast

Karolien van den Brekel, huisarts, trainer en medeauteur van het Handboek Positieve Gezondheid.

De rol van de zorgverlener moet, om dat te bereiken, veranderen. Niet langer moet 'ie alleen fysieke zorg geven, maar juist meehelpen in die zoektocht naar wat het leven dan wel betekenisvol maakt.

Huisart Karolien van den Brekel past dit al jarenlang toe in de huisartsenpraktijk waar ze werkt. Ze ziet dat patiënten zich gehoord en serieus genomen voelen. Bovendien vragen ze minder zorg als ze zelf dingen kunnen regelen en mensen en instanties uit de omgeving zijn betrokken. Ook blijkt in de praktijk dat mensen die het model Positieve Gezondheid in hun leven toepassen, minder vaak doorverwezen hoeven worden naar tweedelijns zorg.

Om dit breed geïntegreerd te krijgen, is het nodig dat artsen meer tijd krijgen met patiënten en dat dat ook wordt vergoedt. Verzekeraars en overheid moeten daaraan bijdragen, zeggen de zorgverleners die volgens dit principe werken.

Deze week is er een conferentie over Positieve Gezondheid in Utrecht, waar deskundigen uit heel Europa over dit onderwerp praten.

Zorgvernieuwers

Een bordspel artsen, leraren en professionals moet ervoor zorgen dat huiselijk geweld sneller wordt herkend, zodat er eerder kan worden ingegrepen.

'Achter de voordeur' helpt mensen door middel van vragen, illustraties en opdrachte op een laagdrempelige manier in gesprek te komen over huiselijk geweld. Want vaak heerst er een taboe op dat onderwerp en is de kennis erover beperkt. Huishoudelijk geweld gaat over meer dan alleen slaan, het gaat ook om verwaarlozing, emotionele mishandeling en ouderenmishandeling.

Het spel is gemaakt in opdracht van de provincie Drenthe, Veilig Thuis Drenthe en alle Drentse gemeenten. Alleen in die noordelijke provincie waren vorig jaar al vijfduizend incidenten die met huiselijk geweld te maken hadden.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Vrouwelijke artsen ervaren, naast de taken en verantwoordelijkheden die hun vak met zich meebrengt, vaak extra druk die hun vrouw-zijn met zich meebrengt: Presteren in een wereld met masculiene normen, voldoen aan hoge verwachtingen en dan ook privé als moeder en partner aan het perfecte plaatje voldoen.

Hoe krijg je grip op de stress die dat met zich meebrengt?

Er goed uitzien, zorgen voor de kinderen, bijscholing en blijven ontwikkelen en niet onderdoen voor de mannen in je omgeving. Marga Gooren ziet dat al deze verwachtingen vaak stress veroorzaken en het plezier in het werk verminderen.

Tel daarbij op dat vrouwen zich sneller schuldig en verantwoordelijk voelen, genderspecifieke eigenschappen die op zich helemaal niet verkeerd zijn, maar soms wel het functioneren bemoeilijken.

Onze gast

Marga Gooren, coach en trainer en huisarts n.p.

De dagelijkse werkelijkheid van vrouwen is echt anders dan die van hun mannelijke collega zegt Gooren, Vrouwen reageren over het algemeen emotioneler op druk en stress. Problemen worden geïnternaliseerd en ze geven zichzelf sneller de schuld.

Zorgvernieuwers

Patiënten die al lange tijd last hebben van pijn op de borst of benauwdheid, kunnen geholpen worden met een nieuwe test die de tijdelijke verkramping van kransslagaderen opspoort.

Interventiecardioloog Rohit Oemrawsingh van het Albert Schweitzer Ziekenhuis, legt uit waarom het zo lastig is de oorzaak van deze klachten te vinden en hoe de spasmeprovocatietest de problemen zichtbaar maakt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Onze gasten

Marjolein de Jong, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Gelderse Vallei-ziekenhuis

Jeannette von Lindern kinderarts in het Groene Hart Ziekenhuis, tevens co-bestuurder en lid van het OMT daar.

en Stella Salden, voorzitter van NU91, een beroepsorganisatie voor zorgpersoneel.

Na dik anderhalf jaar strijd tegen het coronavirus is de rek er wel uit bij het zorgpersoneel. Niet alleen in ziekenhuizen, maar ook in verpleeghuizen en thuiszorg, stijgen ziekteverzuim en uitstroom.

Een adempauze zit er voorlopig niet in, want de besmettings- en opnamecijfers nemen rap toe. Andere belangrijke zorg wordt daardoor uitgesteld.

Het zijn vooral mensen die zich niet hebben laten vaccineren, die nu op de intensive care terechtkomen. Dat zorgt voor frustratie en discussie onder het zorgpersoneel, want deze opnames waren te voorkomen geweest.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Een gezond gebit op oudere leeftijd is niet vanzelfsprekend. Daar is al vanaf jonge leeftijd goede tandverzorging en goede mondzorg voor nodig. Maar, zien onze gasten, veel mensen mijden de tandarts vanwege de hoge kosten. En daarmee worden de problemen op den duur alleen maar groter.

Onze gasten:

Mieke Bakker, tandarts en onderzoeker binnen de afdeling kaakchirurgie - zij deed onderzoek naar de gezondheid van ouderen met een eigen gebit.

Menke de Smit, parodontoloog en onderzoeker binnen de afdeling tandheelkunde.

Beiden verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen.

Het belang van een gezond gebit wordt steeds duidelijker. Zo blijkt dat parodontitis (ontsteking van het tandvlees) verband houdt met vroeggeboorten en chronische ziekten zoals reuma, hart- en vaatziekten en kanker.

Bepaalde bacteriën in de mond veroorzaken een ontstekingsreactie op andere plekken in het lichaam, waardoor zulke chronische ziekten en klachten kunnen ontstaan.

Zorgvernieuwers

Zorgen dat blinde mensen kunnen zien, dat is het doel van professor Pieter Roelfsema, directeur van het Herseninstituut in Amsterdam.

De blinde persoon krijgt een bril op, die signalen doorstuurt naar een geïmplanteerde chip in de hersenen. Die signalen vormen samen een soort afbeelding van de buitenwereld. Volgens Roelfsema is het vergelijkbaar met een matrixbord die door stipjes te verbinden, letters en symbolen maakt.

Ze zien dus niet met hun ogen, maar door middel van lichtpuntjes in de hersenen die een patroon vormen.

De techniek wordt nu verder uitgewerkt maar er is geld nodig voor onderzoek. Roelfsema hoopt dat over een jaar of drie de eerste chips door blinden kunnen worden gedragen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Het voordeel van deze methode is dat de patiënt niet onder volledige narcose hoeft en bij kennis blijft. Maar de methode is moeilijk aan te leren en nog weinig artsen zijn hierin opgeleid.

Onze gast

Sanjay Harhangi, neurochirurg bij de Parkkliniek in Rotterdam en hernia-specialist.

Het Zorginstituut Nederland heeft geoordeeld dat met de minimaal invasieve operatie minstens zulke goede resultaten worden behaald als met de 'traditionele' open disectomie.

PTED viel sinds 2012 niet meer onder de verzekerde zorg, omdat er nog te weinig onderzoek naar de techniek was verricht. Inmiddels heeft het Zorginstituut, na positieve onderzoeksresultaten, besloten PTED onder voorwaarden in het basispakket op te nemen.

De techniek, het endoscopisch opereren in de rug, is lastig om aan te leren en zit niet in de standaardopleiding van neurologen. Maar nu steeds meer patiënten om deze techniek vragen, is de verwachting dat ook meer artsen zich hierin gaan bekwamen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De rampenkliniek van het UMC Utrecht staat normaal leeg, maar het is wel volledig uitgerust met bedden en apparatuur, die dagelijks moeten worden gecontroleerd en onderhouden.

Onze gast

Mirjam de Jong, traumachirurg verbonden aan het UMC Utrecht en werkzaam tijdens de tramaanslag in Utrecht in maart 2019.

Tweehonderd bedden, operatiekamers, bedden voor intensive en medium care, eigen röntgenapparatuur en een ruimte voor familie. Zo is het ziekenhuis op elk moment geschikt en inzetbaar voor de opvang van patiënten. Of het nou om slachtoffers van een ongeluk, instorting of chemische aanslag gaat. Binnen dertig minuten kan het ziekenhuis open.

Tijdens de tramaanslag in maart 2019 ging het rampencentrum open om de slachtoffers op te vangen. Maar ook werden slachtoffers van branden in verpleeghuizen opgevangen

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De patiënten geven dagelijks gegevens door als zuurstofgehalte, hartslag en gevoel van welzijn. Als er iets niet in orde lijkt, wordt er contact met de patiënt opgenomen en waar nodig wordt medicatie aangepast of wordt er een afspraak met een arts ingepland.

Onze gasten

Martine Breteler, technisch geneeskundige.

Corné Mulders Chief Information Officer.

Beide zijn verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht en betrokken bij het Medisch Regie Centrum.

Door op deze manier de patiënt in de gaten te houden, hoeft de patiënt niet steeds naar het ziekenhuis. Het scheelt reistijd en ziekteverzuim.

Ook ervaart de patiënt het als positief dat hij voortdurend in de gaten wordt gehouden en zelf de regie kan voeren, zien onze gasten.

De artsen houden meer tijd over voor de echt noodzakelijke zorg. Bovendien scheelt deze manier van monitoren veel zorgkosten: meer mensen kunnen worden geholpen, en de kosten worden beter gespreid.

Zorgvernieuwers

Zo'n 350.000 mensen in Nederland hebben fibromyalgie, een aandoening die moeilijk op te sporen is. Het is chronische pijn in spieren en gewrichten en veroorzaakt moeheid, stijfheid en stemmingswisselingen.

Arts-onderzoeker Jan van Dam van het LUMC onderzoek of cannabis verlichting kan brengen.-Je bestudeert de werking en bijwerking van medicinale cannabis, en vergelijkt het ook met andere pijnstillers, zoals oxycodon.

Zo wordt er gekeken naar de doseringen, de werkzame stoffen in cannabis en in welke hoeveelheden die mogelijk effectief zijn.

De eerste resultaten moeten halverwege volgend jaar bekend worden, maar er wordt nog gezocht naar fibromyalgie-patiënten die willen meewerken aan de onderzoeken. Die mogen niet autorijden, vanwege het gebruik van cannabis.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Langdurig gebruik van maagzuurremmers is schadelijk voor de gezondheid. Veel gebruikers weten dat niet, omdat ze juist denken dat deze medicijnen de maag beschermen. Het langdurig slikken van maagzuurremmers verhoogt het risico op infecties, botbreuken en bij bepaalde groepen de kans op kanker.

Onze gasten

Lieke Koggel, arts-onderzoeker verbonden aan het Radboud UMC, betrokken bij onderzoek over maagbeschermers voorgeschreven door huisartsen

Niek de Wit, hoogleraar huisartsengeneeskunde bij het UMC Utrecht, meer dan 20 jaar werkzaam als huisarts en betrokken bij het opstellen van de NHG-Standaard Maagklachten en de Multidisciplinaire Richtlijn Maagklachten.

In veel gevallen zijn er goede alternatieven voor maagzuurremmers, bijvoorbeeld het aanpassen van de leefstijl. Maar heel veel patiënten zijn hier niet van op de hoogte, en het ontbreekt de huisartsen aan tijd om door te vragen bij maagklachten.

Zorgvernieuwers

Dove en zwaar slechthorende mensen kunnen baat hebben bij een cochleair implantaat, waarmee ze toch kunnen horen.

Dat is mooi, maar een dove baby kan niet uitleggen wat ie wel en niet hoort met zo'n implantaat, net zomin als iemand met een verstandelijke handicap of een bejaarde met dementie dat kan. Hoe los je dat op?

Onderzoeker Ben Somers van de Katholieke Universiteit Leuven in België werkte aan een manier om het gehoor te kunnen meten, zonder dat de drager van het implantaat daarvoor hoeft uit te leggen wat ie hoort.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Door te onderzoeken wat het verband tussen migraine en menstruatie precies is, hopen hoofdpijnonderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Erasmus MC meer kennis over het probleem te krijgen, zodat zulke aanvallen en de duur ervan verminderd kunnen worden, of zelfs voorkomen.

Onze gast:

Gisela Terwindt is bioloog, neuroloog en migraine-expert bij het hoofdpijnteam van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Ze doet onderzoek naar de rol van hormonen bij migraine en kijkt of de anticonceptiepil wellicht als migraine-medicijn ingezet kan worden.

Artsen die vrouwen met migraine behandelen, moeten meer kennis krijgen van preventieve behandelingen, zodat ze die kunnen voorschrijven, pleit Terwindt. Want vrouwen met zulke hevige hoofdpijn, grijpen snel en veelvuldig naar triptanen. En dat kan juist averechts uitpakken.

Zorgvernieuwers

Aandacht voor de Shakingtree Award, die jaarlijks wordt uitgereikt aan mensen die zich op een positieve manier inzetten voor betere zorg, en met goede ideeën en initiatieven komen om bijvoorbeeld overbodige regels of ongelijke behandeling aan de kaak te stellen.

De prijs draagt de naam van Niels Schuddeboom. Hij overleed in 2017. Ondanks vele problemen met zijn gezondheid, liet hij zich niet ontmoedigen. Zijn overtuiging: niet met de vinger wijzen naar wie of wat het niet goed doet, maar doe een handreiking en dans samen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De Verenigde Naties waarschuwen dat, als er niet snel actie wordt ondernomen, er in de komende drie decennia jaarlijks 10 miljoen mensen sterven aan infectieziekten. Ter vergelijking: covid-19 maakte tot nu toe wereldwijd zo'n 3.8 miljoen slachtoffers. De ontwikkeling van nieuwe antibiotica is daarom belangrijk.

Onze gast

Wiep Klaas Smits, onderzoeker en universitair hoofddocent van de afdeling Medische Microbiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum.

Farmaceuten hebben weinig zin om veel geld in de ontwikkeling en productie van antibiotica te stoppen, want het ontwikkelen is kostbaar en niet zonder risico's. Als een nieuw antibioticum op de markt komt, wordt het slechts zeer selectief ingezet bij patiënten die resistent zijn voor de gebruikelijke antibiotica. Tegen de tijd dat het nieuwe middel breed kan worden ingezet, is het patent al verlopen en valt er dus weinig aan te verdienen.

Zorgvernieuwers

Overal in ons lichaam zitten trilhaartjes. In onze longen, in onze nieren. Deze haartjes, cilia, meten en bewegen.

Wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven hebben deze trilhaartjes nagemaakt, zodat ze de werking kunnen onderzoeken en daarmee op den duur nieuwe behandelmethoden kunnen ontwikkelen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.