Beter | BNR

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Speciaal voor jonge mantelzorgers is de Mantelwijzer geschreven, een gids voor mantelzorg binnen het gezin. Hierin staan interviews met deskundigen, ervaringsverhalen, advizen en een lijst met tools en hulpinstanties.

Onze gasten:

Marjet Karssenberg. Ervaringsdeskundige (broertje met Downsyndroom) en zet zich actief in voor meer aandacht en bewustwording voor jonge mantelzorgers.

Lodewijk Schmit Jongbloed, auteur Mantelwijzer

In zo'n 115.000 gezinnen in Nederland woont een kind met een chronische ziekte, een verstandelijke of lichamelijke beperking. Niet alleen ouders dragen hier zorg voor, vaak zijn er ook broers en zussen betrokken die zorgtaken op zich nemen.

Ook zijn er kinderen die al vanaf jonge leeftijd voor een zieke of verslaafde ouder zorgen. Voor de meeste van hen is het vanzelfsprekend dat ze die taak hebben, ze zijn ook niet anders gewend.

JMZ maken zich vaak zorgen over hun familieleden, over de toekomst en over alle financiële en praktische zaken die er geregeld moeten worden. Maar ze zullen niet snel aangeven dat het niet goed met ze gaat of om hulp vragen.

Daarom zouden huisartsen, leerkrachten en betrokkenen veel alerter moeten zijn op het welzijn van een JMZ. Als er signalen zijn dat het niet goed gaat. kan een JMZ hulp krijgen vanuit de gemeente en allerlei zorginstanties.

Zorgvernieuwers

Artsen van het Radboudumc voeren als eerste in Europa een slokdarmoperatie uit, waarbij er via de hals wordt geopereerd in plaats van via de buik. Hierdoor ontstaan er minder complicaties.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Hoewel het ontwikkelen van een vaccin gewoonlijk een proces is van jaren, kunnen we nu, amper 15 maanden later, alweer terug naar het oude normaal.

Hoe dat mogelijk was, wat er bij het ontwikkelen van een vaccin allemaal komt kijken en wie en wat daar allemaal voor nodig zijn, bespreken we in deze en komende uitzending.

Onze gasten:

Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdamse UMC.

Hans van der Loo, schrijver van het boek De race om het coronavaccin.

En Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer.

Veel farmaceuten zeiden 'belangeloos' en 'zonder winstoogmerk' aan het vaccin te werken. Maar al dat werk, de fabrieken en het personeel, moeten wel betaald worden. Waar komt dat geld vandaan? Enkele bedrijven kozen ervoor om met financiële steun van de overheid aan de slag te gaan, anderen niet. Had het werken met de overheid voordelen, of werkte het juist remmend?

Nu het vaccin er is, rijzen er ook vragen over de werkzaamheid. Onduidelijk is nog hoe lang het ons beschermt, en hoe lang we dus nog moeten blijven vaccineren.

Om de pandemie onder controle te krijgen, is het belangrijk dat ook mensen in de derdewereldlanden zo snel mogelijk worden gevaccineerd. Vaccins die in Europa en de VS overblijven, moeten snel daarheen, pleit immunologe Marjolein van Egmond. Want hoe langer het virus daar blijft rondwaren, hoe groter het risico is dat er weer nieuwe varianten ontstaan.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Hoewel het ontwikkelen van een vaccin gewoonlijk een proces is van jaren, kunnen we nu, amper 15 maanden later, alweer terug naar het oude normaal.

Hoe dat mogelijk was, wat er bij het ontwikkelen van een vaccin allemaal komt kijken en wie en wat daar allemaal voor nodig zijn, bespreken we in deze en komende uitzending.

Onze gasten:

Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdamse UMC.

Hans van der Loo, schrijver van het boek De race om het coronavaccin.

En Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer.

Het ontwikkelrecord van een vaccin werd met factor 5 verpulverd.

Laboratoriummedewerkers sloten zich maanden aaneen op in hun werkruimtes, om de code van het virus te ontrafelen en een zo goed mogelijk vaccin te ontwikkelen.

Ondanks die snelheid, werkte de bureaucratie vaak vertragend, zowel in het opstellen van contracten, alsook de distributie van het vaccin.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Onze gasten:

Nico de Vries, KNO-arts verbonden aan het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam, met speciale interesse in de behandeling van slaapapneu.

En Gerjan Heuver, waarnemend voorzitter van de Apneuvereniging.

Slaapmaskers, slaapbeugels, een pacemaker voor de tong; er zijn allerlei manier om slaapapneu te verhelpen. Maar dan moet de patiënt wel de weg naar de arts weten te vinden.

Veel mensen die aan deze nachtelijke ademstops lijden, komen pas in een medisch traject terecht als de partner klaagt over het aanhoudende gesnurk.

Vermoeidheid en concentatieklachten kunnen aanwijzingen zijn, want door de ademstops valt iemand nooit in een echt diepe slaap. Toch duurt het vaak lang voordat, vanaf het moment dat iemand met klachten bij de huisarts komt, er wordt ontdekt dat slaapapneu de oorzaak is van de klachten.

En dat terwijl een chronisch tekort aan slaap hart- en vaatziekten, herseninfarcten en kanker kan veroorzaken.

Via bijvoorbeeld het invullen van een vragenlijst of het laten meten van de ademhaling en zuurstofgehalte tijdens het slapen, kun je erachter komen of je mogelijk slaapapneu hebt.

Zorgvernieuwers

Veel mensen schrikken als ze ergens in hun lichaam een bultje ontdekken. Met het blote oog is niet waar te nemen of het om een goedaardig of kwaadaardig gezwel gaat, ook voor medici niet. Een algoritme maakt het stellen van de diagnose nu een stuk sneller en eenvoudiger. Daardoor hoeft er niet bij alle patiënten nog een biopt te worden genomen, vertelt radioloog Jan-Jaap Visser, tevens universitair docent bij het Erasmus MC.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Onze gasten

Maartje Claassen, directeur van SARA-Robotics

Joël Bax, zorgontwikkelaar bij Profila Zorggroep, waar gebruik wordt gemaakt van de zorgrobot.

Zorgvernieuwers

Veel mensen komen misselijk en verward uit de narcose. Dat heeft te maken met bepaalde stoffen, opïoïden in de pijnstillers.

Door deze opïoïden weg te laten, wordt misselijkheid te voorkomen, weet anesthesist Aarnoud Teune van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Maar dat kan niet zomaar voor iedereen. Voor mensen met ernstige bloedingen en patiënten met hartfalen werkt die manier juist averechts.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Bij scoliose groeit de wervelkolom scheef aan de voor-, zij- of achterkant. Dit kan groeiproblemen bij kinderen veroorzaken en lichamelijke klachten bij volwassenen.

Er is geen screening voor scoliose onder tieners, omdat er geen preventieve behandeling is omdat er geen duidelijkheid is hoe scoliose ontstaat.

Daar komt mogelijk verandering in, nu een team van de Technische Universiteit Eindhoven/UMC Utrecht een Europese beurs hebben gekregen van 2.75 miljoen euro naar scoliose onderzoek.

Onze gasten

Tom Schlösser, orthopeed in het Wilhelmina Kinderziekenhuis.

Bert van Rietbergen, universitair hoofddocent aan de faculteit biomedische technologie van de Technische Universiteit Eindhoven, tevens verbonden aan de afdeling Orthopedie van het Maastricht Universitair Medisch Centrum.

Zorgvernieuwers

In het Erasmus Medisch Centrum is voor het eerst een patiënt met een bekkenbreuk én osteoporose (botontkalking) geopereerd met een nieuwe techniek. Traumachirurgen gebruikten daarbij geen schroeven, zoals gebruikelijk is bij botbreuken, maar speciale titanium balkjes om het bot weer vast te zetten

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Studenten van de TU Delft werken al jaren aan een exoskelet voor mensen met een dwarsleasie. Dat exoskelet wordt elk jaar verder geperfectioneerd door een non-profit team.

Onze gasten:

Eva van Houwelingen, chief engineer en Francesca Kessler, team manager, verbonden aan het project MARCH VI van de TU Delft.

De grootste uitdaging voor het team dit jaar is om het exoskelet dynamisch en gebruiksvriendelijk te maken. De focus ligt niet op snelheid, maar op balans, zodat het exoskelet ook buiten op oneffen ondergrond kan lopen.

Om dat te realiseren zit er een nieuwe sensor, een dieptecamera, in het exoskelet die de omgeving scant en dat vertaalt naar hoe stappen moeten worden gezet.

Exoskeletten worden al veelvuldig ingezet op de werkvloer, bijvoorbeeld voor schilders en stukadoors die veel boven hun macht moeten werken. Ook geven ze mensen de mogelijkheid om zware ladingen te tillen of lang staand werk te doen. Dat voorkomt fysieke klachten en daarmee ook werkuitval.

Zorgvernieuwers

Met de UHR-therapie (Ultra High Risk) kan een groot aantal psychoses worden voorkomen.

Hoogleraar psychologie Mark van der Gaag (VU) leidde jaren lang een onderzoek naar deze methode. Mensen die zich melden bij de ggz krijgen een vragenlijst met zestien uitspraken. Als ze meer dan zes vragen met 'ja' beantwoorden, dan krijgen ze een gesprek met een psycholoog.

Zo'n 40 procent van deze mensen blijken een hoog risico te hebben voor psycose. Zij krijgen een korte behandeling met gedragstherapie.

Van der Gaag zag dat deze methode een halvering van het aantal psychoses opleverde. Na vier jaar was dit nog steeds 40 procent. Dus ook op langere termijn werkt de UHR-therapie.

Deze methode kan veel leed, en ook veel maatschappelijke kosten voorkomen. Toch nemen de verzekeraars dit niet op in het zorgaanbod. Ontzettend jammer vindt Van der Gaag, want voorkomen is beter dan genezen: Als je er tijdig bij bent, kun je psychoses voorkomen en daarmee veel ellende voor de patiënt en zijn omgeving.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De Wzd werd tegelijk met de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) ingevoerd, als vervanging van de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ). Maar de implementatie verloopt niet vlekkeloos. Door de coronacrisis konden scholingen en multidisciplinaire overleggen niet doorgaan. Maar ook voor die tijd waren er niet genoeg crisisbedden en dat is niet zomaar opgelost.

Onze gast:

Korrie Louwes, hoofdinspecteur van de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd

Zorgverleners moeten alternatieven bedenken voor het toepassen van dwang en verplichte, onvrijwillige zorg tot een minimum beperken. Maar in meerdere regio's zijn er problemen. Vaak gaat het om patiënten met multi-problematiek en niet elke zorginstelling is daarop berekend: Er is niet altijd voldoende deskundig geschoold personeel beschikbaar en ook aan crisisopvangplaatsen is vaak een tekort.

ICT-problemen zijn nog niet opgelost, en zorgverleners ervaren verwarring en onduidelijkheid door de hoeveelheid aan regels.

De IGJ adviseert dat zorgverzekeraars, zorgaanbieders en -kantoren afspraken maken over de crisisopvang in de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg.

Zorgvernieuwers

Wie struikelen er meer? Mensen met een klikprothese, of mensen met een kokerprothese? Traumachirurg Oscar de Waes hoorde van zijn patiënten met een klikprothese dat zij meer stabiliteit ervaarden en gaat onderzoeken of dat ook daadwerkelijk zo is. Dat doet hij met een struikelteller, die bijhoudt hoe vaak mensen struikelen.

Met dat onderzoek hoopt De Waes, werkzaam op het Erasmus MC, aan te tonen dat de klikprothese grote voordelen heeft voor de patiënt, zodat deze nieuwe prothese door de verzekeraar vergoedt gaat worden. Hoewel de klikprothese niet voor elke patiënt geschikt is, heeft deze voor veel mensen toch grote voordelen, zoals meer stabiliteit en 'gevoel' met de grond.

De struikelteller is ontwikkeld in samenwerking met de TU Delft.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Als eerste zorgorganisatie in Nederland nam de Zorgcirkel in Purmerend het initiatief om een interdisciplinair team op te richten voor cliënten met een combinatie van psychische en lichamelijke klachten - dat zijn vooral name ouderen.

Onze gasten:

Daniëlle Brunsting, psycholoog en projectcoördinator

Arjan Baan, regiodirecteur

verbonden aan de Zorgcirkel.

Door de cliënt intensieve zorg en begeleiding te bieden, wordt een opname vaak voorkomen en nemen gedwongen crisisopnamen af. Deze aanpak heeft succes, maar de financiering is complex. Want er zijn heel veel uren nodig om te overleggen en dingen te regelen, maar die kunnen niet altijd geschreven worden.

Ook vallen de betrokken zorgverleners (thuiszorg, huisarts, psychiater, casemanager) onder verschillende disciplines die uit verschillende potjes worden betaald.

Vooralsnog moet het FACT VVT team in Purmerend allerlei potjes en subsidies aanspreken om dit succesvolle project in stand te houden.

Ook zorgverzekeraars zien de goede resultaten en de besparingen, zowel financieel als maatschappelijk, en denken daarom mee over de financiering van zulke oplossingsgerichte teams.

Zorgvernieuwers

Door middel van 3D spierechografie moet er meer inzicht komen in de belastbaarheid en opbouw van spieren van topsporters.

Met de echo wordt de spier tot in de vezel zichtbaar. Met die kennis kan mogelijk op individueel niveau worden bepaald met welke oefeningen een topsporter zijn conditie, kracht en wendbaarheid kan verbeteren. Ook kan de kennis van pas komen bij het onderzoek van herstel van blessures en blessurepreventie.

De voetballers van PSV werken mee aan het onderzoek, evenals zwemmers.

PSV en Philips voeren dit onderzoek in het PSV Top Performance uit samen met het St. Anna Ziekenhuis.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Voor het eerst in Nederland wordt er onderzoek gedaan naar overgang en werk. Er wordt onder meer gekeken naar welke vrouwen het meeste risico hebben om minder te gaan werken. Ook wordt onderzoek gedaan naar de verschillen tussen etnische groepen. Over een periode van vijf jaar worden gegevens over de menopauze, werk- en privéomstandigheden geanalyseerd. Dat moet leiden tot adviezen die deze vrouwen helpen om op een gezonde manier te blijven functioneren op de arbeidsmarkt.

Onze gasten

Marije Geukes, gynaecoloog Ziekenhuisgroep Twente.

Marjolein Verburgh, medisch antropoloog Amsterdam UMC.

Beiden verrichten onafhankelijk van elkaar onderzoek naar werk en overgang als promovenda verbonden aan het Amsterdam UMC.

Voor werkgevers is het essentieel om te weten hoe zij met personeel in de overgang moeten omgaan. Landelijk is er een hoger ziekteverzuim bij vrouwen in de leeftijd van de overgang.

Net als de zwangerschap, moet ook deze fase in het leven van de vrouw, serieus worden genomen en aandacht krijgen op de werkvloer, pleiten de promovendi.

Zorgvernieuwers

Voor patiënten met maculadegeneratie heeft de oogkliniek van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis een app ontwikkeld, zodat ze ook op afstand in de gaten kunnen worden gehouden.

Ook moet de app de patiënten met netvliesveroudering meer vertrouwen in en regie over hun eigen gezondheid geven.

Met de app kunnen patiënten zelf thuistesten uitvoeren. De resultaten kunnen op afstand worden ingezien door de oogkliniek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.