Beter | BNR

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Gerritsen houdt zich bezig met de kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen in de langdurige zorg. Ze onderzoekt onder meer hoe je die kwaliteit, het welbevinden, kunt meten en optimaliseren.

Onze gast:

Debby Gerritsen bekleedt sinds vorig jaar de bijzondere leerstoel Ouderengeneeskunde, ingesteld vanuit het UKON (de academische werkplaats van instellingen voor langdurige zorg) verbonden aan het Radboudumc.

Welbevinden omvat vijf elementen: comfort, stimulatie, affectie, gedragsbevestiging en status.

In de verpleeghuiszorg is veel aandacht voor comfort, veiligheid en stimulatie, maar iemand status geven en erbij laten horen zijn volgens Gerritsen net zo belangrijk.

Dat vraagt vaak ook om een andere denk- en werkwijze van zorgpersoneel. Daarvoor worden onder meer zorgprogramma's ontwikkeld voor specifieke doelgroepen, zoals cliënten met Huntington, Korsakov en jongdementen.

Zorgvernieuwers

Een nieuwe vorm van neurostimulatie helpt mensen met langdurige pijnklachten, rugklachten, de pijn te verminderen.

Zie het als een soort pacemaker in de bil, die de signalen van de zenuwen 'leest' en daarop reageert door het geven van stroomstootjes. Pijnspecialist Lars Elzinga van het Bravis Ziekenhuis legt uit hoe het werkt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Nu is er maar weinig informatie voor kinderen over wat het betekent om een stoma te hebben. Artsen van het Amsterdam UMC willen daarom een Stoma App speciaal voor kinderen bouwen. Zo'n app is er al voor volwassenen, maar die is niet geschikt voor kinderen, vanwege hun jonge leeftijd en andere belevingswereld.

Onze gasten

Marlies Schijven, hoogleraar Chirurgie en e-health expert, verbonden aan het Amsterdam UMC.

Sanne Blom, voorzitter van de Stomavereniging.

De app geeft mogelijkheden om vragen te stellen, de informatie wordt geboden via allerlei games, pubers kunnen vragen stellen over bijvoorbeeld hun lichaam en seksualiteit. Ook kunnen jongeren met een stoma binnen een veilige, besloten kring contact met lotgenoten leggen.

De kinderstoma-app is een van de projecten die is genomineerd voor de Medische Inspiratorprijs van ZonMW. Alle informatie over de genomineerde projecten en hoe te stemmen vind je hier.

Zorgvernieuwers

Gezondheidseconoom Koen Pouwels doet in Oxford onderzoek naar de Britse variant van het coronavaccin. Hij en zijn collega's ontdekten dat deze mutatie 30 procent besmettelijker is dan de 'oude' variant.

Er zijn honderden varianten van covid-19, maar ze komen pas in het nieuws als ze dodelijk zijn, vertelt Pouwels.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Het zorgsysteem is geldverslindend, onder meer doordat er veel 'niet-zinnige zorg' wordt gegeven en het bekostigingssysteem sterk gericht is op de kosten per behandeling.

Door de vergrijzing, chronische ziekten en dure geneesmiddelen dreigen de kosten de komende jaren te verdubbelen.

Onze gasten:

Sjaak Wijma, bestuursvoorzitter van het Zorginstituut Nederland

en Josefien Kursten, directeur Regulering van de NZa.

Het Zorginstituut gaat over het basispakket, dus welke medicijnen en behandelingen daarin thuishoren. De NZa bepaalt tarieven in de zorg en controleert verzekeraars en zorgaanbieders.

In het rapport 'Passende Zorg' pleiten zij voor ingrijpende veranderingen. Het verdienmodel moet overboord, preventie komt centraal te staan, net als de patiënt en zijn medisch perspectief.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Verpleeghuizen gingen op slot op last van de overheid en zorgbestuurders. Familieleden konden niet bij hun geliefden langs en vaak geen afscheid nemen. Er zijn tal van schrijnende verhalen over leed en eenzaamheid tijdens de eerste coronagolf.

De zorg moet allereerst ondersteunend zijn aan de kwaliteit van leven van de cliënt, met oog voor zijn persoonlijke behoeften, schrijft de in 2014 ingevoerde Wet langdurige zorg.

Maar van die eigen inbreng van de patiënt, was afgelopen jaar weinig te merken, concluderen onze gasten in een essay over ethiek in tijden van corona: De waardigheid van de cliënt was niet langer het uitgangspunt en door de coronacrisis zijn vele waarden in de wacht gezet.

Onze gasten:

Andrea Frankowski is onderzoeker en opleidingsmanager bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur en doet onderzoek naar partnerships in de zorg.

Henk den Uijl werkt als politiek filosoof bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Hij doet onderzoek en verzorgt onderwijs over onder andere toezicht, integriteit en de verhouding tussen Staat en maatschappelijke organisaties.

De verpleeghuiszorg lijkt in de crisissituatie (onbedoeld) gereduceerd geraakt tot vooral een medisch vraagstuk, waarin het in leven houden van mensen centraal staat en het ondersteunen van een waardig bestaan in brede zin op de achtergrond is geraakt, schrijven zij in hun essay. Hoe krijg je ook die waarde weer ingeworteld in de zorgcultuur?

Zorgvernieuwers

In het Maastricht UMC+ is met succes een behandeling uitgevoerd, waarmee de amputatie van het onderbeen kon worden voorkomen. De patiënt had een ernstige onderbeenbreuk, maar door een 3D-geprint implantaat kon zijn been behouden worden.

Elk jaar lopen tientallen mensen een ernstige botbreuk van het onderbeen op. Doordat het ontbrekende stuk bot te groot is om herstel nog mogelijk te maken, wordt vaak tot amputatie overgegaan. De nieuwe behandelmethode moet een aantal van die beenamputaties voorkomen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Dikke mensen hebben veel last van stigmatisering, zegt onze gast Coen Stehouwer, maar dat ze dik zijn, is niet hun eigen schuld. Mensen hebben de aanleg om dik te willen worden, om zich te beschermen in tijden van hongersnood (die niet komt). Tegelijk liggen de winkels vol ongezond eten en zitten we urenlang voor ons werk.

Luister ook | Podcast Met Afvallen en Opstaan

De gasten

Hanneke Molema van onderzoeksinstituut TNO en leidende kracht achter het Lifestyle4Health programma.

Coen Stehouwer, hoogleraar en hoofd van de afdeling Interne Geneeskunde aan het Maastricht UMC.

Het TNO en LUMC zijn een samenwerking aangegaan met als doel: maatschappelijke en economische impact van leefstijl-geneesbare ziekten in de komende tien jaar te halveren. De grens van care moet verschuiven naar cure. En dat 365 dagen per jaar.

Menzis en Lifestyle4Health hebben de ambitie om een miljoen mensen met gezondheidsklachten in 2022 aan een gezonde leefstijl te helpen.

Om dat voor elkaar te krijgen moet een ongezonde leefstijl als een maatschappelijk probleem worden gezien, waarbij alle personen, instanties, werkgevers, winkeliers en overheid verantwoordelijk zijn voor de oplossing.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Elk kind heeft last van angsten, en dat is ook functioneel. Maar angst wordt problematisch als een kind maar blijft piekeren en vermijdingsgedrag gaat vertonen. Nu tijdens de pandemie kinderen ook nog eens het contact en de activiteiten met leeftijdsgenoten missen, kunnen deze angsten nog groter en zelfs problematisch worden.

Onze gasten

Jacques van Lankveld, hoogleraar klinische psychologie

en Petra Butler, master student psychologie

beide verbonden aan de Open Universiteit.

Voor jongeren met milde angstklachten en fobieën is de cursus 'Leer te durven' ontwikkeld, waarin kinderen door middel van online opdrachten en oefeningen leren met hun angst om te gaan. Deze cursus werd al toegepast, maar is ook goed te gebruiken voor jongeren die nu, tijdens de lockdown, zich bijvoorbeeld zorgen maken om hun gezondheid of het welzijn van hun naasten.

Zorgvernieuwers

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is stress het grootste gezondheidsprobleem van de 21e eeuw. Ontspanning is dus hard nodig. AlphaBeats maakt gebruik van iemands favoriete muziek om de hersenen te helpen ontspannen. Door de hersen- en hartacitviteit te monitoren, wordt de muziek aangepast waardoor de hersenen nog beter kunnen ontspannen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De Sociaal Economische Raad sloeg deze zomer alarm: In 2040 zijn er ruim 2 miljoen mensen nodig in de zorg, een groot tekort dreigt. "Als er niet snel ingegrepen zal worden, dreigt het ten koste te gaan van de kwaliteit van de zorg in Nederland, zei SER-voorzitter Mariëtte Hamer.

Hoewel minister De Jonge anderhalf jaar geleden het actieprogramma Werken in de zorg lanceerde, met de ambitie om de personeelstekorten terug te brengen naar nul, is daar tot nu toe weinig van terechtgekomen. Hij wil dat de oplossingen uit het veld komen en niet worden opgelegd. Maar het zorgsysteem is zo ingericht dat ziekenhuizen en instanties zich druk maken om hun eigen financiën en kennis en ervaring niet zomaar delen.

Onze gasten

Marike Schoneveld, asocié bij Bosman en Vos, een organisatieadviesbureau dat werkt voor honderden maatschappelijke ondernemingen in het sociaal domein (zorg, welzijn, overheid)

Sandra Voeten, praktijkopleider en verpleegkundige op de spoedeisende hulp van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ).

Ook het ETZ kampte met een personeelstekort. Daar zagen ze dat de mensen die binnenshuis waren opgeleid bleven, maar dat de meeste anderen uitstroomden. De oplossing: meer studenten intern opleiden. En dat heeft succes, want de afdeling SEH heeft nu zo'n 30 studenten rondlopen en is een geliefde plek om werkervaring op te doen.

Zorgvernieuwers

Mensen die last hebben van chronische duizeligheid, kunnen worden geholpen met online oefeningen. Door dagelijks twee maal te oefenen, nemen de klachten af.

Huisarts-in-opleiding Vincent van Vught vertelt hoe het werkt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Sinds in 2015 de jeugdzorg de taak van de gemeenten is, lijkt het voornamelijk te gaan over budgetten, efficiënt en goedkoop werken, klagen voor hulpverleners. Jeugdzorgorganisaties kampen met financiële problemen, verloop en uitval onder personeel zijn groot waardoor de continuïteit nog verder in gevaar komt.

Onze gasten

Suzanne de Ruig, systeemtherapeut, oprichter Stichting JIM en mede-auteur van het boek Circulaire Zorg.

En Maaike van der Aar, bestuurder FNV Zorg&Welzijn met al 15 jaar Jeugdzorg in haar portefeuille.

Het jeugdzorgstelsel moet op de schop, vindt Ter Aar. Ze ziet het liefst dat het huidige stelsel verdwijnt en er een nieuw stelsel komt, waar hulpverleners bepalen welke zorg nodig is en de overheid een belangrijke rol speelt.

De Ruig is een van de drijvende krachten achter de JIM-aanpak (Jouw Ingebrachte Mentor) waarin een jongere een mentor in de eigen omgeving zoekt. Opvolger van die succesvolle benadering is Circulaire zorg, waarin professional, oudere, jongere en JIM samenwerken en wederkerige zorg organiseren.

Zorgvernieuwers

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) gaan onderzoeken welke effecten een coronabesmetting heeft op ouderen en op welke manier zij het beste geholpen kunnen worden bij hun herstel.

Daarvoor wordt samengewerkt met zeker vijf andere Europese landen. Gekeken wordt onder meer of deze groep ouderen thuis kan revalideren, of beter opknapt in een verpleeginstelling. Ook wordt gekeken welke medicatie en welke vormen van fysiotherapie effectief zijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Gezond eten, genoeg bewegen en toch een hoog cholesterol hebben. Dat kan met een erfelijke aanleg daarvoor en geeft risico op een hartinfarct en/of vaatproblemen. Ook bij mensen op jonge leeftijd.

Onze gasten

Jeanine Roeters van Lennep, internist vasculaire geneeskunde verbonden aan het Erasmus Medical Center Rotterdam.

Erik Stroes, directeur LEEFH en Internist Vasculaire Geneeskunde verbonden aan het Academisch Medisch Centrum (AMC).

Door bevolkingsonderzoek kan de afwijking in het dna worden vastgesteld, maar de overheid heeft de subsidie daarvoor stopgezet. Artsen en patiëntenorganisaties proberen het probleem onder de aandacht te brengen, zodat medici, laboratoria en ook patiënten hier alert op zijn.

Hoe eerder de patiënt behandeld wordt, hoe beter de hoge cholesterolwaarden kunnen worden aangepakt.

Zorgvernieuwers

Ongeveer een miljoen mensen gebruiken antidepressiva. Als ze een poos klachtenvrij zijn, mogen ze stoppen met de medicatie. Maar in de praktijk blijkt dat lastig.

Huisartsenpraktijk Oude Turfmarkt en Therapieland hebben daarom een online programma ontwikkeld die patiënten moet ondersteunen bij het afbouwen van antidepressiva.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Over een paar jaar kan het aantal sterfgevallen door het virus (uitgestelde zorg) groter zijn dan het aantal dat aan het virus overleed, berekende Carin Uyl-de Groot, hoogleraar evaluatie van de gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit op verzoek van de Volkskrant. Voor darmkanker, slokdarmkanker, borstkanker en longkanker alleen al gaat dat om zestienhonderd mensen die overlijden omdat zij te laat door een arts zijn gezien.

Onze gasten:

Irene Dingemans, Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties, NFK

Joachim Aerts, afdelingshoofd longgeneeskunde van het Erasmus MC

Patiëntenorganisaties en specialisten starten een campagne om mensen erop te wijzen dat ze altijd naar een arts moeten gaan bij klachten.

Zorgvernieuwers

Isala ziekenhuis Meppel en Zwolle starten medische spoedtransporten per drone. Daardoor kunnen medische spoedzendingen, zoals bloed, medicijnen en diagnostische monsters snel, veiliger en schoner dan via de weg naar de juiste plek.

Het gaat nu nog om testvluchten waarbij alleen over dunbevolkt gebied wordt gevlogen. De drone is speciaal voor dit doel ontwikkeld, onder meer in samenwerking met de ANWB, die ook de vliegoperaties van traumahelikopters en ambulancehelikopters uitvoert.

Uiteindelijk moet de drone op grote schaal kunnen worden ingezet voor medisch transport op grote schaal. Ook is het de bedoeling dat andere ziekenhuizen en zorginstellingen van zo'n drone gebruik kunnen maken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.