Beter | BNR

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Van al deze mensen is uitgebreid informatie verzameld, die zicht geeft op allerlei factoren zoals gezondheid, zowel fysiek als mentaal, de invloed van opvoeding, de plaats waar iemand opgroeit en het genoten onderwijs.

Onze gast:

Hoogleraar Vincent Jaddoe, hoofd van het grootschalige onderzoek Generation R aan het Erasmus Medisch Centrum.

De informatie die wordt verzameld, wordt gebruikt om kinderen te helpen aan een goede start en ouders te informeren en ondersteunen.

Ook willen onderzoekers nu een nieuwe generatie, Generation R Next, in het project insluiten. Door ouders met een kinderwens te volgen en begeleiden, moet er zo belangrijke informatie bekend worden over de tijd voor de conceptie en de prille zwangerschap.

Zorgvernieuwers

Veel vrouwen hebben last van terugkerende blaasontstekingen. Voor deze vrouwen heeft uroloog Jop Pat de rUWI-app ontwikkeld (recidiverende urineweginfecties). Het helpt de gebruiker om zich aan bepaalde leefregels te houden, zodat de klachten afnemen en de ontstekingen minder worden.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Onze gast

Piter Oosterhof, praktiserend apotheker en mede-oprichter PharmaSwap.

Als een kankerpatiënt overlijdt, die dure medicijnen ter waarde van duizenden euro's gebruikt, dan moeten volgens de regels die pillen worden vernietigd, omdat ze niet mogen worden herverstrekt. Apothekers startten daarom PharmaSwap, een soort marktplaats voor apothekers, waar ze vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

Door bijvoorbeeld de temperatuur van de medicijnen voortdurend te meten en te zorgen dat die met gespecialiseerd vervoer vervoerd worden, kan de medicatie worden herverstrekt.

Het initiatief kreeg belangrijke prijzen vanuit de zorgbranche, maar toch is het maar de vraag of deze manier van 'medicijnen redden' kan blijven bestaan. Het wordt gedoogd tot 1 juli, maar het is niet wettelijk toegestaan.

Zorgvernieuwers

Met een nieuwe manier om borstkanker te lokaliseren, is de behandeling minder belastend voor de patiënt en ook minder werk voor het ziekenhuis.

De Eindhovense producent Sirius op de High Tech Campus ontwikkelde een magneetje ter grootte van een rijstkorrel die met een speciale injectienaald in het centrum van de tumor wordt ingebracht. Zo kan de chirurg met precisie de operatie uitvoeren.

Vanuit heel Europa en Amerika is er belangstelling voor de nieuwe operatiemethode.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De alliantie zet zich in voor meer gendersensitief wetenschappelijk onderzoek en onderwijs en voor kennis en bewustwording over genderverschillen bij professionals en het publiek.

Onze gast

Patricia van Wijngaarden, psychiater en voorzitter van Alliantie Gender en GGZ.

Die Alliantie bestaat nu een kleine 2 maanden, omdat professionals uit de sector zelf willen dat er meer aandacht komt voor sekse- en genderverschillen. Het is een initiatief van Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, de Nederlandse Vereniging Gender en Gezondheid, het Nederlands Instituut van Psychologen, de Landelijke Vereniging POH-GGZ, Samen Sterk zonder Stigma, MIND, de International Association for Womens Mental Health, de Nederlandse ggz en WOMEN Inc.

Zorgvernieuwers

Steeds meer bedrijven krijgen te maken met de effecten van de huidige coronacrisis. Werknemers ervaren stress, hoge werkdruk, burn-outs en andere klachten.

Voor deze bedrijven is een platform opgericht, waarop gewerkt wordt aan de mentale gezondheid van personeel. Tientallen psychologen en experts op het gebied van mentale gezondheid ontwikkelden een wetenschappelijk onderbouwd well-being assessment met een totaalaanpak waarin ook aspecten als tevredenheid, lichamelijke gezondheid en sociale contacten zijn inbegrepen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Astma is de meest voorkomende chronische ziekte onder kinderen. En ruim 1 miljoen mensen lijdt aan een longziekte, zoals COPD, longenfyseem. Luchtvervuiling door industrie, houtstook en verkeer zorgen voor of verergeren gezondheidsproblemen.

Onze gast

Michael Rutgers, directeur Longfonds

Mensen die het snel benauwd hebben, zullen situaties waarin ze het benauwd krijgen, mijden. Zoals sporten. Toch is het essentieel dat ze bewegen, zegt Rutgers: Daardoor bouw je spierkracht op en krijg je ook sterkere longen.

Tijdens de coronacrisis zijn er veel longpatiënten bijgekomen: ook maanden na infectie houden ze last van vermoeidheid, concentratieproblemen en kortademigheid. Speciaal voor deze mensen is er het Coronalongplein, een uitgebreide site voor ondersteuning, informatie en het uitwisselen van gegevens.

Zorgvernieuwers

Heup- en knieprotheses kunnen nauwkeuriger worden geplaatst met behulp van een robotarm. Door nog preciezer te werken, is er minder slijtage van het gewricht en zijn er minder restklachten.

De robot leest de scangegevens in en bepaalt daarmee de maat van de prothese, evenals hoe deze geplaatst moet worden.

De orthopeden van het Reinier Haga Orthopedisch Centrum hebben een speciale opleiding gevolgd om de robotarm te bedienen.

Orthopedisch chirurg Joris van der Lugt heeft inmiddels ervaring met de robotarm opgedaan en is positief over de resultaten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Onze gast:

Ron Gansevoort, nefroloog en hoogleraar verbonden aan het UMC Groningen.

Mensen met diabetes, een hoge bloeddruk, obesitas, maar ook mensen die veel zou en rood vlees eten hebben grote kans op nierschade.

Als er nierfuncties uitvallen, nemen de nieren zelf de uitgevallen functies over en compenseren die. Pas als de nieren ontzettend zijn achteruitgegaan, ontstaan er klachten. En dan is de schade vaak al zo groot dat medicijnen en als uiterste oplossing dialyse en een transplantatie nodig zijn.

Artsen en patiëntenorganisaties pleiten voor een landelijke aanpak om nierschade op te sporen. Dat kan eenvoudig zonder hoge kosten, onder meer door een urinetest die de eiwitten in de urine meet.

Eind 2019 is in de gemeente Breda een groot proef-bevolkingsonderzoek van start gegaan waarbij mensen met een hoog risico op nierschade en hart- en vaatziekten kunnen worden opgespoord.

15.000 mensen tussen 45 en 75 jaar doen mee aan dat onderzoek om nierschade vroegtijdig op te sporen, zodat er dan nog wat aan gedaan kan worden.

Zorgvernieuwers

De meeste IQ-testen richten zich op het gemiddelde kind, maar sommige kinderen zijn bovengemiddeld intelligent.

Ook kinderen met autisme, dyslexie, AD(H)D, doofheid en kinderen die geen of niet goed Nederlands spreken, kunnen bovengemiddeld slim zijn en dat kan lastig zijn om te ontdekken.

Voor deze kinderen is nu een IQ-test ontwikkeld, waarin - zonder gebruik van woorden - hun inzicht en denkvermogen kan worden beoordeeld.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Obesitas is een optelsom van allerlei puzzelstukjes, niet alleen van een ongezonde leefstijl. Genen, depressieklachten, stress, slapeloosheid, hormonen enzovoorts spelen een rol, en daarom moet er een totaalaanpak komen voor dit probleem.

Onze gast:

Liesbeth van Rossum, hoogleraar Gezond Gewicht en Biologisch Stress onderzoek aan het Erasmus Medisch Centrum en mede-oprichter van het Centrum Gezond Gewicht.

Mensen met ernstig overgewicht kunnen hulp krijgen door middel van een Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Dat is een traject van twee jaar waarin ze intensief begeleid worden bij het veranderen van de leefstijl. Ook is in sommige gevallen ondersteuning door middel van medicijnen nodig of kan een maagverkleining helpen.

Hoopgevend is het nieuwe middel tegen obesitas, semaglutide. Waar de huidige medicijnen bijdragen aan een gewichtsverlies van 5- 10 procent, zorgt semaglutide voor een gewichtsverlies tot 20 procent. Het middel wordt nog niet voorgeschreven in Nederland en zal alleen worden voorgeschreven aan mensen die al ernstig obese zijn.

Zorgvernieuwers

Aanstaande ouders hebben vaak veel vragen en behoefte aan informatie over de zwangerschap, hun ongeboren kind en de gezondheid van de moeder.

Verloskundigen en gyneacologen in de omgeving Rotterdam, hebben samen met onder meer kraamverpleegkundigen, fysiotherapeuten en lactatiekinderen en ziekenhuizen in de regio een app ontwikkeld waarop aanstaande ouders worden geïnformeerd en voorbereid op de zwangerschap en de bevalling: de ZwApp+.

In de app kunnen de ouders een geboorteplan vastleggen, maar ook een digitaal dagboek bijhouden.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Onze gasten

Gerjanne ter Beest, verpleegkundig specialist en voorzitter van de Verpleegkundig Advies Raad

Hans Schoo, lid van de Raad van Bestuur

Beiden werkzaam bij Rijnstate.

Zorgvernieuwers

Onderzoekers maken een levend model van de alvleesklier om medicijnen tegen diabetes beter te kunnen testen. Dit wordt gedaan met een nieuwe manier van bioprinten, bedacht in het UMC Utrecht.

De printer print stamcellen in 3D om een levend model van de alvleeskklier te maken. Het voordeel daarvan is dat kan worden gekeken welk medicijn op het gepersonaliseerde model aanslaat, zodat een patiënt niet eindeloos hoeft te experimenteren. Ook maakt het dierproeven op den duur overbodig.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

85% van deze gevallen doet zich voor in lage-inkomenslanden waar vrouwen niet regelmatig worden gescreend en de gezondheidszorg niet voor iedereen toegankelijk is.

Onze gast:

Jogchum Beltman, gyneacoloog-oncoloog verbonden aan het LUMC, betrokken bij het onderzoeksproject PRESCRIP-TEC en de Female Cancer Foundation.

Nederlandse deskundigen van onder meer de UMC's in Groningen en Leiden spelen een voortrekkersrol in het onderzoek naar en de aanpak van baarmoederhalskanker. Preventie is daarbij het speerpunt.

Door naar deze vrouwen toe te gaan en ter plekke een uitstrijkje te nemen, kan veel ellende worden voorkomen. Middels een app kan worden gekeken of er afwijkingen zijn. Op basis van duizenden foto's van baarmoedermonden heeft zich een algoritme ontwikkeld die aangeeft wat er nodig is.

In de meeste gevallen kunnen deze vrouwen meteen ter plaatse worden geholpen door het bevriezen of wegbranden van de afwijkende cellen. Dat voorkomt dat een infectie met het HPV-virus zich kan ontwikkelen tot kanker.

Zorgvernieuwers

Duizenden mensen worden jaarlijks geholpen aan vernauwingen in de slagaders, die zorgen voor zogenoemde etalagebenen, die lopen pijnlijk maken. In het UMC Utrecht is een nieuwe non-invasieve methode getest: patiënten hoeven daarbij niet meer gedotterd of opengesneden te worden.

Met behulp van geluidsgolven wordt de plaque in de aderen vernietigd en opgeruimd. De techniek is nu met succes getest in de lies. Vaatchirurg Stijn Hazenberg van het UMC Utrecht hoopt dat deze techniek in de toekomst kan worden uitgerold naar andere groepen patiënten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

Bennemeer was eerder topman in de foodsector. Als hij overstapt naar de zorg valt hij van de ene verbazing in de andere. Er is geen visie, geen gedegen financieel beleid, besluiten nemen duurt drie keer langer dan hij gewend is en verschillende afdelingen in zijn ziekenhuis Bernhoven werken niet samen - er is eerder sprake van wantrouwen.

Onze gast

Peter Bennemeer, voormalig algemeen directeur van Bernhoven

Het toepassen van lessen uit de commerciële wereld levert al binnen enkele jaren enorme besparingen, zelfs winst op. Het personeel voelt zich meer betrokken en de patiënttevredenheid is groter. Als eerste ziekenhuis sluit Bernhoven een meerjarencontract af met een zorgverzekeraar.

Over zijn ervaringen en lessen heeft hij een boek geschreven. Lessen die, als ze landelijk toegepast zouden worden, miljarden besparingen in de zorg kunnen opleveren, zegt hij.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca

De coronacrisis heeft de zorg op afstand, en dus ook de digitalisering, een flinke boost gegeven. Patiëntenfederatie Nederland wil doorbouwen op deze ontwikkeling, zodat over vijf jaar iedereen kan kiezen op welke manier hij geholpen wil worden: de dokter zien via beeldbellen, een specialistisch verpleegkundige over de vloer, of via de app om een diagnose vragen.

Onze gasten

Dianda Veldman van Patiëntenfederatie Nederland,

Rob Dillmann bestuurder van het Isala Ziekenhuis.

Door zorg op afstand te verlenen, hoeven patiënten minder te reizen en maken ze ook minder kans om besmet te raken met bijvoorbeeld het coronavirus. Via metingen thuis kunnen ze zelf hun gezondheid in de gaten houden, terwijl zorgpersoneel aan de andere kant van het scherm ook meekijkt en dus kan ingrijpen als er echt iets aan de hand is. Medisch specialisten houden zo meer tijd over voor de mensen die ook daadwerkelijk in het ziekenhuis of op de polikliniek gezien moeten worden.

Deze manier van zorg verlenen vraagt flinke investeringen in technologische ontwikkelingen en ICT-systemen, maar ook in organisatorische veranderingen. Dat kan alleen als alle ziekenhuizen, de zorgverzekeraars en de overheid samenwerken om te zorgen dat alle zorginstellingen zorg op afstand mogelijk kunnen maken.

Nu worden er transformatiegelden gebruikt om digitaal te kunnen innoveren. Kosten die op den duur ingebed moeten raken in het zorgsysteem, omdat ze digitalisering daar een steeds belangrijker deel van uit gaat maken.

Zorgvernieuwers

Er zijn tientallen medicijnen en behandelingen tegen depressie. Tot nu toe was het vooral uitproberen wat bij de patiënt aansloeg, maar daar komt nu verandering in. Door een kort hersenonderzoek uit te voeren, een EEG, wordt de kans van slagen bij antidepressiva veel groter, doordat door metingen van de hersenen kan worden bepaald welke behandeling het beste zal aanslaan.

Martijn Arns, onderzoeksdirecteur van het Nijmeegse onderzoeksinstituut Brainclinics, legt uit hoe het werkt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.