ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

December 03, 2021 យុទ្ធសាស្ត្រចរចាក្រោមតុរបស់កម្ពុជា អាចយកទៅប្រើជាមួយភូមាបានទេ?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី០២ ខែធ្នូថា លោកបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសភូមា ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌទុកជាមុនទេ ហើយទស្សនកិច្ចនឹងធ្វើឡើងក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញលើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ទំនងជាការសាកល្បងរបស់កម្ពុជា ជាមួយភូមា ដើម្បីឈានទៅរកការដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ភូមាដែលកំពុងជួបវិបត្តិនយោបាយ និងតម្រូវឲ្យអាស៊ានមិនអញ្ជើញឲ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល កាលពីខែតុលាកន្លងទៅ។ តើកម្ពុជាអាចយកគោលការណ៍ដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយតាមរយៈការចរចាក្រៅផ្លូវការទៅប្រើជាមួយភូមាបានទេ?
13 min
December 02, 2021 សារឆ្លងឆ្លើយរវាងលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា បង្ហាញពីការបែកបាក់មែនទែន ឬជាយុទ្ធសាស្ត្រ?
លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកនៅថ្ងៃពុធម្សិលមិញថា លោកធ្វើអ្វី ដែលលោកអាចធ្វើបានទៅតាមលទ្ធភាព កាលៈទេសៈ និងដោយឆន្ទៈពិត មិនធ្វើតាមអ្នកណាគំរាមបង្ខំលោកឡើយ។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា លោក សម រង្ស៊ី ដែលជាប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍លោក កឹម សុខា ស្តីពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺជាលទ្ធផល នៃការគំរាមកំហែង ពីសំណាក់លោក ហ៊ុន សែន ដែលភ័យខ្លាចជាទីបំផុត ចំពោះឯកភាពនៃអ្នកប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ ហើយដែលចាប់យកលោក កឹម សុខា ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងរបស់គាត់។ ការឆ្លងឆ្លើយគ្នាជាលើកដំបូងដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងទាំងពីរ បង្កើតជាសំណួរថា «សម រង្ស៊ី និងកឹម សុខា» លែងជាមនុស្សតែមួយកាន់តែច្បាស់ហើយ ឬជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយ?
13 min
December 01, 2021 តើកម្ពុជា កំពុងធ្វើរឿងត្រឹមត្រូវដែរឬទេ ក្នុងការផ្តល់ជំនួយទឹកប្រាក់និងវ៉ាក់សាំងដល់ប្រទេសឡាវ?
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលថ្ងៃទី ២៩ វិច្ឆិកាកន្លងទៅបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយដល់ប្រទេសឡាវក្នុងទឹកប្រាក់ចំនួន១៣លានដុល្លារដែលជាជំនួយរួមគ្នារវាងបណ្តាម្ចាស់ជំនួយធំៗនៅកម្ពុជា។ ក្នុងនោះ កម្ពុជាក៏បានផ្តល់ជំនួយវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ១៩ចំនួន ៥០ម៉ឺនដូសបន្ថែមទៀតផងដែរ ដើម្បីចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងមេរោគកូវីដ១៩។ ជុំវិញការផ្តល់ជំនួយទាំងថវិកានិងវ៉ាក់សាំងរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសឡាវ ភាគីរដ្ឋាភិបាលនិងអ្នកតាមដានដំណើរការសង្គមមួយចំនួនបានលើកឡើងថា សកម្មភាពបែបនេះ គឺបានបង្ហាញអំពីគុណតម្លៃមនុស្សធម៌ និងរឹតចំណងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវាងប្រទេសទាំងពីរបន្ថែមទៀត។ ប៉ុន្តែឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះដែរ អ្នកពាក់ព័ន្ធខ្លះទៀតបានលើកឡើងថា កម្ពុជាក៏ត្រូវគិតគូរ និងដោះស្រាយផលប៉ះពាល់របស់ប្រជាជនខ្លួនឱ្យបានច្រើន។
13 min
November 30, 2021 ករណីទន្រ្ទានដីព្រៃលិចទឹក៖ សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគចោទសួរពីឆន្ទៈជាជាងបង្កើតគណៈកម្មាការដោះស្រាយ?
ក្រោយពីមានការបញ្ជាដោយម៉ឺងម៉ាត់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារួចមក ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពការងារចុះត្រួតពិនិត្យនិងស្រាវជ្រាវលើករណីទន្រ្ទានយកដីព្រៃលិចទឹកនៅតំបន់ទន្លេសាប។ នៅថ្ងៃចន្ទម្សិលមិញនេះ លោកជា សុផារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្មនិងសំណង់ បានដឹកនាំស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធចុះត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់ក្នុងភូមិសាស្រ្តខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងខេត្តកំពង់ធំ។ លើសពីនេះ ក្រសួងរៀបចំដែនដី ក៏បានបង្កើតក្រុមការងារដើម្បីត្រួតពិនិត្យនិងស្រាវជ្រាវលើករណីនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែយ៉ាងណាសង្គមស៊ីវិលនិងអ្នកវិភាគយល់ថា បើមានតែគណៈកម្មការ តែគ្មានឆន្ទៈដោះស្រាយ នោះការងារនឹងគ្មានប្រសិទ្ធិភាពឡើយ។
14 min
November 29, 2021 តើអ្វីនៅពីក្រោយនៃការអញ្ជើញថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងតំបន់មកធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាពេលនេះ?
នៅថ្ងៃចន្ទនេះ ជាការមកដល់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ដើម្បីបំពេញទស្សកិច្ចចំនួន២ថ្ងៃនៅកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ប្រមុខការទូតឥណ្ឌូនេស៊ី ក៏នឹងមកបំពេញទស្សកិច្ចផ្លូវការនៅកម្ពុជាចំនួន២ថ្ងៃដូចគ្នាដែរ។ ការមកបំពេញទស្សកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញផ្នែកអន្តរជាតិ យល់ថា ជាការស្វែងយល់គ្នាបន្ថែមក្នុងនាមជាប្រទេសនៃតំបន់អាស៊ាន ខណៈដែលកម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ។ ក្នុងនោះ មានបញ្ហាមួយចំនួននឹងចាប់ផ្តើមលើកមកពិគ្រោះគ្នា ហើយគេជឿថា វិបត្តិនៅភូមាជាបញ្ហាឈឺក្បាលមួយដែលថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងតំបន់អាស៊ានមិនអាចមើលរំលង។
14 min
November 27, 2021 សំណុំរឿងដកហូតសញ្ជាតិ៖ ជាការបំភ័យ ឬយុទ្ធសាស្ត្រដាក់សម្ពាធ ឬក៏មធ្យោបាយប្រមូលលុយដាក់ហោប៉ៅ?
ថ្មីៗនេះ អ្នកនយោបាយខ្មែរនៅក្រៅស្រុក លោក សម រង្ស៊ី បញ្ចេញសារនយោបាយ ចង់ឲ្យមានការដក ហូតសញ្ជាតិអាមេរិក ពីពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកាំង ដែលធ្វើការឲ្យរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ និងពីអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ អ្នកខ្លះ យល់ថា នេះជាគំនិតល្អមួយ ដើម្បីឲ្យបរទេសដាក់សម្ពាធខ្លាំងថែមទៀតលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងធ្វើឲ្យមន្ត្រីខ្មែរមានសញ្ជាតិអាមេរិក ដើរផ្លូវត្រូវ។ ក៏ប៉ុន្តែ ចំពោះអ្នកវិភាគមួយចំនួន, សារនយោបាយរបស់លោក សម រង្ស៊ី គឺជារឿងឥតប្រយោជន៍ និងគ្រាន់តែបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ ដើម្បីឲ្យមានការចាប់អារម្មណ៍។ អ្នកឃ្លាំមើលនយោបាយខ្លះទៀត គិតថា នេះជាយុទ្ធសាស្ត្រដាក់សម្ពាធ ហើយទំនងជា មធ្យោបាយកៀងគរប្រមូលលុយដាក់ហោប៉ៅ ដែរ។
12 min
November 26, 2021 តើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សអាចជារបៀបវារៈសំខាន់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុបលើកទី១៣ទេ?
អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង បានអំពាវនាវដល់សហភាពអឺរ៉ុប ធ្វើការស្តីបន្ទោសឲ្យខ្លាំងក្លាទៅលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះអ្វីដែលពួកគេលើកឡើងថា កម្ពុជាមិនព្រមអើពើដោះស្រាយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ស្របតាមកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ការអំពាវនាវបែបនេះ ធ្វើឡើងជាបន្តជាបន្ទាប់ ស្របពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី១៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកានេះ។ សម្រាប់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺមិនអាចរួចឡើយ ពីព្រោះគ្មានឡើយ របៀបវារៈនិយាយពីសិទ្ធិមនុស្ស នៅក្នុងជំនួបកំពូលនេះ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគខ្លះ លើកឡើងថា ទោះជាដោយផ្ទាល់ ឬប្រយោល បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាអ្វីដែលអឺរ៉ុបដាក់លក្ខខណ្ឌ មុននឹងរកស៊ីជាមួយប្រទេសណាមួយ។
11 min
November 25, 2021 អ្នកវិភាគ៖ ទោះតាមអនឡាញ កម្ពុជានឹងទទួលផលវិជ្ជមានច្រើនជាង អវិជ្ជមានពីកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប
ប្រទេសកម្ពុជាមានកិត្តិយសបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី១៣(ASEM13) នៅថ្ងៃទី២៥-២៦ ខែវិច្ឆិកានេះ ដោយមានការចូលរួមពីប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងតំណាងសំខាន់ៗមកពីបណ្តាប្រទេសនៃទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាស៊ីច្រើនជាង៥០ ប្រទេស។ អ្នកជំនាញផ្នែកកិច្ចការសង្គម និងនយោបាយ ក៏ដូចជាគណបក្សនយោបាយដែរ សុទ្ធតែបានបង្ហាញពីមោទនភាព និងផលចំណេញសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា បើទោះណាជាកិច្ចប្រជុំនេះ ត្រូវបានធ្វើតាមប្រព័ន្ធអនឡាញក៏ដោយ។
12 min
August 27, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - រថយន្តឯកជនពាក់ផ្លាកលេខ រដ្ឋ ខ.ម ន.ប និងរថយន្តចង្កូតស្តាំ គួរត្រូវដោះស្រាយ ឬទុកឲ្យរ៉ាំរ៉ៃ?
គេនៅមិនទាន់មានតួលេខជាក់លាក់ទេថា រថយន្តឯកជន ដែលពាក់ផ្លាកលេខរដ្ឋ ផ្លាកលេខកងទ័ព(ខ.ម) នគរបាល(ន.ប) និងរថយន្តចង្កូតស្តាំ សរុបប៉ុន្មាននៅឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែបើតាមអ្វីដែលក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ស្នើទៅប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសុំប្រមូលពន្ធពីប្រភេទរថយន្តទាំងអស់នេះ ទំនងជាមិនតិចទេ។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុក៏បានអះអាងថាយានយន្តនាំចូលជាប្រភពចំណូលយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ថវិកាជាតិ។ ជាក់ស្តែងក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ចំណូលពីក្រុមទំនិញរថយន្តនេះ បានដើរតួនាទីជាងពាក់កណ្តាល(៥៣%) នៃចំណូលសរុប ដែលប្រមូលបានដោយគយ ហើយឆ្នាំ២០២០ តួលេខបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម៤៣% ដោយសារទីផ្សារយានយន្ត រងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ-១៩។ ដូច្នេះដើម្បីប្រមូលពន្ធចូលរដ្ឋកុំឲ្យធ្លុះធ្លាយផង និងដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀត តើបញ្ហារថយន្តពាក់ស្លាកលេខរដ្ឋ ខ.ម ន.ប ដែលមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និងរថយន្តចង្កូតស្តាំ គួរត្រូវបញ្ចប់ ឬគួរបណ្តោយតទៅទៀត?
13 min
August 26, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើបញ្ហាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងរបស់អតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិអាចស្រោចស្រង់មកដូចធម្មតាឡើងវិញបានដែរឬទេ?
លោកសម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ បានចេញមកបញ្ជាក់នៅចំពោះមុខសមាជិក និងអ្នកគាំទ្រនៅសហរដ្ឋអាមេរិកថា រូបលោក និងលោកកឹម សុខា គឺជាមនុស្សតែមួយដដែល។ ជាមួយគ្នានេះ លោកសម រង្ស៊ី ក៏បានអះអាងថា រូបលោកនឹងសម្របសម្រួលបញ្ហាបាក់បែកផ្ទៃក្នុងដែលកំពុងកើតឡើងនៅក្នុង អតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ការចេញអន្តរាគមន៍របស់លោកសម រង្ស៊ីនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីលោកមុត ចន្ថា ដែលត្រូវបានគេដឹងថា ជាមនុស្សជំនិតលោកកឹម សុខា ចេញមកវាយប្រហារយ៉ាងចាស់ដៃទៅលើក្រុមលោកសម រង្ស៊ីនៅខាងក្រៅប្រទេស និងបរិហារពាក្យស្លោកថា សម រង្ស៊ី និងកឹម សុខា ជាមនុស្សតែមួយ គឺមិនអាចទៅរួចនោះទេ។ ចំពោះបញ្ហានេះ ក្រុមអ្នកវិភាគនយោបាយកម្ពុជាមើលឃើញខុសៗពីគ្នា។
12 min