ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

August 12, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការចាក់វ៉ាក់សាំងខ្វែងគ្នារវាងដូសទី១ ទី២ និងដូសទី៣ មានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិយ៉ាងណា?
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានសម្រេចឲ្យ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងមន្ត្រីរាជការជួរមុខ នៅតាមខេត្តមួយចំនួនជាប់ព្រំដែនភាគខាងលិច ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងចិន ស៊ីណូវ៉ាក់ និងស៊ីណូហ្វាម ដូសទី១ និងដូសទី២ ត្រូវបន្តចាក់ដូសទី៣បន្ថែមទៀតជាប្រភេទវ៉ាក់សាំងអាស្ត្រាហ្សេនីកា ដែលជាដូសជម្រុញ។ ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីរាជការ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធនៅទូទាំងប្រទេសក៏ត្រូវបានប្រាប់ឲ្យចាក់ដូសទី៣ ដូចគ្នានេះដែរ ទៅតាមកាលវិភាគជាបន្តបន្ទាប់។ ជុំវិញការចាក់ដូសទី៣ ដោយមានវ៉ាក់សាំងលាយគ្នា ឬខ្វែងគ្នានេះ មានការជជែកគ្នាជាច្រើន ដោយមានការលើកឡើងពីភាពស្រពិចស្រពិលនៃប្រសិទ្ធភាពរបស់វ៉ាក់សាំងចិនទាំងពីរ និងការបន្ថែមដូសទី៣ ជាប្រភេទវ៉ាក់សាំងផ្សេង។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាព និងសង្គមខ្លះ ក៏បានលើកទឹកចិត្ត ដោយសារតែប្រទេសមួយចំនួនបានអនុវត្តដូចគ្នានេះ ហើយនៅមិនទាន់មានផលប៉ះពាល់អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅឡើយ។
12 min
August 11, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការចេញមុខរិះគន់លើការឃុំខ្លួនក្រុមយុវជនរបស់អ្នករាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សថ្មីនៅកម្ពុជាមានឥទ្ធិពលដែរឫទេ?
កាលពីថ្ងៃចន្ទ អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោកVitit Muntarbhorn រួមទាំងអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ៤រូបទៀតបានចេញមុខមកសម្តែងនូវការព្រួយបារម្ភអំពីការបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស៧រូបរបស់តុលាការកម្ពុជា។ សម្រាប់អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិទាំងនេះ ការបន្តឃុំខ្លួនពួកគេ គឺបំពានទៅនឹងសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌។ ជាការកត់សម្គាល់ សម្រាប់លោកVitit Muntarbhorn នេះ គឺជាលើកទី១ហើយដែលលោកចេញមកប្រតិកម្មរិះគន់បែបនេះ បន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែងជំនួសលោកស្រីរ៉ូណា ស្មីត។ ដូច្នេះ តើប្រតិកម្មរិះគន់របស់រូបលោកនេះមានឥទ្ធិពលដែរឬទេ?
14 min
August 10, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - រយៈពេលជិត២ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដើរលើផ្លូវត្រូវកំរិតណា ក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩?
អស់រយៈពេលជាង១ឆ្នាំហើយ ដែលជំងឺកូវីដ-១៩ បានបន្តរាតត្បាតពិភពលោក ក៏ដូចជាកម្ពុជា។ ឆ្លើយតបនឹងការរីករាលដាលនៃជំងឺផ្លូវដង្ហើមដ៏ប្រល័យនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានមានចំណាត់ការជាច្រើនរូបភាពដើម្បីការពារ និងកាត់ផ្តាច់ឬសគល់នៃការចម្លង។ ជាមួយគ្នានេះ គណបក្សនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាអ្នកតាមដានសង្គមនានា ក៏បានមើលឃើញពីចំណុចវិជ្ជមានផងដែរ ដោយទទួលស្គាល់ថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពិតជាបានប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងកា្លនៅក្នុងរឿងនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែមានចំណុចមួយចំនួន ក៏ត្រូវរងការរិះគន់ផងដែរ ខណៈមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់យល់ថារដ្ឋាភិបាលបានគិតគូរយ៉ាងល្អិតល្អន់ជុំវិញការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩នេះ។
13 min
August 09, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការធ្វើច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មីពិតជាងាយស្រួលអនុវត្តជាងច្បាប់ចាស់ដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មច្រើនដង?
ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ចរាចរណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងពិចារណាធ្វើច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មីជំនួសឲ្យច្បាប់ចាស់ដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មច្រើនលើកច្រើនសារមកនោះ។ បើតាមអ្នកច្បាប់របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ ច្បាប់ចរាចរណ៍ចាស់ត្រូវបានធ្វើការកែប្រែ អស់ជាងពាក់កណ្តាលនៃច្បាប់ទាំងមូលទៅហើយ។ ដូច្នេះវាមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការពន្យល់ប្រាប់ពលរដ្ឋ និងមានការពិបាកសម្រាប់មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់។ តើការធ្វើច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មីពិតជាងាយស្រួលអនុវត្តជាងច្បាប់ចាស់ដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មច្រើនដង?
10 min
August 08, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើបក្សថ្មីៗរបស់អតីតមន្ត្រីបក្សប្រឆាំង អាចបន្សាបឥទ្ធិពលរបស់លោក សម រង្ស៊ី និង លោក កឹម សុខា ឬទេ?
ក្រោយគណបក្សប្រឆាំងគីឡូធ្ងន់ត្រូវបានរំលាយចោល កាលពីឆ្នាំ២០១៧ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃអតីតគណបក្សនេះចំនួន២០រូបរួចមកហើយ ដែលត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញ ហើយពួកគេបានបង្កើតគណបក្សផ្សេងរៀងៗខ្លួន។ ការចេញបង្កើតបក្សបែបរាយប៉ាយដោយមន្ត្រីនៃអតីតបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះ មិនត្រូវបានគាំទ្រដោយអតីតមេដឹកនាំទាំង២រូបគឺ លោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា នោះទេ។ ហើយមេដឹកនាំទាំង២រូបនេះទៀតសោត ក៏ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញជាទូទៅថា លែងមានទំនាក់ទំនងស្អិតរមួតដូចមុនទៅទៀត។ តើឥទ្ធិពលនយោបាយនៃថ្នាក់ដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំងទាំង២រូប អាចនឹងត្រូវសាបរលាបឬទេ ក្រោយពេលដែលអតីតមន្ដ្រីក្រោមបង្គាប់របស់ខ្លួន កំពុងតែបំបែកខ្លួនជាបំណែកៗបែបនេះ?
12 min
August 06, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើបំណែកតូចៗរបស់សង្គ្រោះជាតិអាចផ្គុំគ្នាវិញតាមការអំពាវនាវរបស់លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្នទេ?
ជាថ្មីម្តងទៀត លោកអ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន សហស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា បានបង្ហាញចេតនាខ្លួនក្នុងការបង្រួបបង្រួមអ្នកនយោបាយនៃអតីតគណបក្សប្រឆាំង ឲ្យមកជ្រកក្រោមដំបូលតែមួយ ដូចកាលដែលអ្នកនយោបាយទាំងនោះធ្លាប់ជ្រកក្រោមដំបូលនៃអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ការបង្រួបបង្រួមគ្នាដែលលោកអ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អះអាងថា ដើម្បីចូលគ្នាជាធ្លុងមួយក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច នាពេលបោះឆ្នោតខាងមុខ។ ជុំវិញការបង្ហាញចេតនារបស់លោកអ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ននេះ ត្រូវបានសម្តែងការស្វាគមន៍និងគាំទ្រពីអ្នកនយោបាយនៃអតីតគណបក្សប្រឆាំងដែលបានទៅបង្កើតគណបក្សថ្មីរួចរាល់។ តើបំណែកតូចៗរបស់សង្គ្រោះជាតិអាចផ្គុំគ្នាវិញតាមការអំពាវនាវរបស់លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្នទេ?
11 min
August 05, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីបក្សនយោបាយត្រូវសហការគ្នា តស៊ូមតិលើបញ្ហាបោះឆ្នោត ដែលពួកគេអះអាងថាមិនយុត្តិធម៌?
គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដើមសប្តាហ៍នេះ បានបង្ហាញពីគោលបំណងរបស់ខ្លួនចង់ឲ្យបក្សនយោបាយដ៏ទៃទៀត ជួបពិភាក្សាគ្នា អំពីលទ្ធភាពសហការគ្នា។ ជាកិច្ចសហការគ្នា តស៊ូមតិលើការកែទម្រង់ការបោះឆ្នោត ដើម្បីធានាឲ្យការបោះឆ្នោត ប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្ស។ គំនិតនេះ ត្រូវបានគណបក្សនយោបាយមួយចំនួនទៀតគាំទ្រ ប៉ុន្តែគណបក្សមួយចំនួនក៏ជំទាស់ ដោយលើកឡើងថា គ.ជ.ប មិនមានចំណុចខ្វះខាតនោះទេ។
11 min
August 04, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការបង្កើតគណៈកម្មការតាមដាន វាយតម្លៃ និងលើកសរសើរការអនុវត្តក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានអាចជួយលើកកម្ពស់ក្រមសីលធម៌អ្នកសារព័ត៌មានកម្រិតណា?
ក្រសួងព័ត៌មាននៅថ្ងៃចន្ទទី០២សីហា បានសម្រេចបង្កើតគណៈកម្មការតាមដាន វាយតម្លៃ និងលើកសរសើរការអនុវត្តក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន។ បើតាមក្រសួងព័ត៌មាន ការបង្កើតគណៈកម្មការនេះឡើង គឺដើម្បីតម្រង់ទិសអ្នកសារព័ត៌មាន ក្នុងការបំពេញភាកិច្ចរបស់ខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ ក្នុងការលើកស្ទួយសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន និងស្ថាប័ន។ ទាក់ទងនឹងការបង្កើតគណៈកម្មានេះ សមាគម និងអង្គការធ្វើការពាក់ព័ន្ធបានគាំទ្រនឹងសេចក្តីសម្រេចមួយនេះ ក៏ប៉ុន្តែខ្លះព្រួយបារម្ភពីការអនុវត្តនីតិវិធីរបស់គណៈកម្មការ។ តើការបង្កើតគណៈកម្មការតាមដាន វាយតម្លៃ និងលើកសរសើរការអនុវត្តក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានអាចជួយលើកកម្ពស់ក្រមសីលធម៌អ្នកសារព័ត៌មានកម្រិតណា?
17 min
August 03, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើនយោបាយការបរទេសចំរុះពណ៌របស់កម្ពុជា សំខាន់យ៉ាងណាសម័យកូវីដ-១៩នេះ?
នៅក្នុងពិធីបើកយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងដល់កុមារ និងយុវវ័យ អាយុចាប់ពី១២ឆ្នាំ ដល់ក្រោម១៨ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថាដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយកូវីដ-១៩ លោកថា កម្ពុជានៅតែមានទំនុកចិត្តជាមួយនឹងដៃគូ ដទៃទៀត ក្នុងនោះក៏មានមជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងរបស់អាមេរិកផងដែរ។ ក្រៅពីចិន កម្ពុជាបានទទួលយកជំនួយវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលផ្តល់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន អង់គ្លេស អូស្ត្រាលី ជាដើម។ ចំណុចនេះ ត្រូវលោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថាជានយោបាយការបរទេសចំរុះពណ៌របស់កម្ពុជា និងថាអ្នករិះគន់លែងនិយាយអ្វីកើតថា ស្អីឡើង លោកពឹងតែចិនទៀតហើយ។
12 min
August 02, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ប្រសិនបើច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីកម្ពុជាអនុម័ត តើនឹងជះឥទ្ធិពលកម្រិតណា?
គណៈកម្មាធិការកិច្ចការបរទេស កាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុន បានអនុម័តជាឯកច្ឆ័ន្ទលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា ដែលតំណាងរាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកថា បានធ្វើឲ្យខូចខាតនិងប៉ះពាល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ មែនទែនទៅនេះក៏មិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលសមាជិកសភាអាមេរិកបានរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះឡើង។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងឆ្នាំ២០១៩ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះត្រូវបានជាប់គាំងត្រឹមព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកក្នុងរដ្ឋការរបស់លោកដូណាល់ត្រាំ។ ប្រសិនបើច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីកម្ពុជាអនុម័ត តើនឹងជះឥទ្ធិពលកម្រិតណា?
13 min