ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

July 20, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើលោកកឹម សុខា អាចនឹងបានចូលរួមការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះទេ បើសំណុំរឿងនៅជាប់ទ្រឹងនៅតុលាការបែបនេះ?
ម្សិលមិញ មេធាវីរបស់លោកកឹម សុខា បានបង្ហាញពីចេតនាចង់ឱ្យតុលាការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបើកបន្តសវនាការលោកកឹម សុខា ក្នុងសំណុំរឿងសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស បន្ទាប់ពីផ្អាកអស់រយៈពេលជាង១ឆ្នាំទៅហើយដោយសារតែការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩។ ជាមួយគ្នានេះ មេធាវីក៏បារម្ភដែរពីលទ្ធភាពក្នុងការចូលរួមការបោះឆ្នោតរបស់លោកកឹម សុខា ខណៈការបោះឆ្នោតនៅពេលមិនយូរប៉ុន្មានឡើយ។ អ្នកវិភាគនយោបាយនៅកម្ពុជាមើលឃើញខុសគ្នាពីបញ្ហានេះ។ ខ្លះថា លោកកឹម សុខា អាចបានចូលរួមការបោះឆ្នោត ឬអត់នោះ គឺអាស្រ័យទៅលើការសម្រេចចិត្តនយោបាយរបស់លោក។ ប៉ុន្តែ ខ្លះទៀតថា រាងពិបាកបន្តិច ព្រោះតែមានសំណុំរឿងនៅតុលាការយ៉ាងនេះ។
12 min
July 19, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សង្គមស៊ីវិលស្នើឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃប្រើការដោះស្រាយបញ្ហាតាមហ្វេសបុកនិងការដោះស្រាយនៅនឹងកន្លែងឲ្យមានភាពស្មើគ្នា
នៅក្នុងឆមាសទី១ឆ្នាំ២០២១នេះមានគណនីហ្វេសបុកចំនួន៦៦៥គណនី បានលើកយកបញ្ហាអសន្តិសុខសង្គម ផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានា និងចន្លោះប្រហោងនៃការផ្ដល់សេវាសាធារណៈ ផ្ញើមកកាន់ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ក្នុងនោះមានគណនី៤២៤ត្រូវបានក្រុមការងារលោក ស ខេង កំពុងពិនិត្យនិងដោះស្រាយ ហើយ២៥៩គណនីដោះស្រាយរួចរាល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ លោក ស ខេង ក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋ បន្តលើកជាមតិយោបល់ និងសំណូមពរនានាមកកាន់រូបលោកតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុក ហើយលោកនឹងទទួលពិនិត្យ និងដោះស្រាយដោយពុំមានការរើសអើងឡើយ ចំពោះរឿងហេតុដែលក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចក្រសួងមហាផ្ទៃ។ មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនស្វាគមន៍ចំពោះយន្តការដោះស្រាយបញ្ហាតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានេះលឿននិងបានបង្ហាញពីអសមត្ថភាពមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមជាតិមួយចំនួន។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយពួកគេស្នើឲ្យក្រសួងប្រើយន្តការដោះស្រាយបញ្ហាតាមហ្វេសបុកនិងយន្តការដោះស្រាយនៅនឹងកន្លែងមានឲ្យមានភាពស្មើគ្នា។
13 min
July 18, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការធ្លាក់ចុះចំណូលពន្ធគយ អាចប៉ះទង្គិចដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែរទេ?
ចំណូលពន្ធគយនៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២១នេះ បានធ្លាក់ចុះជិត៩% ធៀបទៅរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយសម្រេចបាន៤៩% នៃផែនការ។ ទន្ទឹមនឹងការព្យាករណ៍ជាវិជ្ជមានពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ និងក្នុងឆ្នាំ២០២២ អ្នកជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចខ្លះ មើលឃើញថា ការធ្លាក់ចុះនៃចំណូលពន្ធគយនេះ ប៉ះពាល់ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែលបានព្យាករណ៍កាលពីថ្មីៗដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ។ ផ្ទុយពីការមើលឃើញរបស់អ្នកជំនាញ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអះអាងថា ចំណូលពន្ធគយសម្រេចបាន៤៩%នៃផែនការ គឺជាលទ្ធផលល្អ បើទោះបីកម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងបរិបទកូវីដ១៩។ ហើយការព្យាករណ៍កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមិនមែនយកតែពីចំណូលរដ្ឋាភិបាលតែមួយមុខនោះទេ។
13 min
July 17, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញរបស់សមាជិកអតីតបក្សប្រឆាំងកាន់តែចង្អៀតជាងមុន?
នៅក្នុងចំណោមអ្នកនយោបាយរបស់អតីតបក្សប្រឆាំងជាង២០រូបដែលបានសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញ គឺពួកគេហាក់ដូចជាមិនមានឧបសគ្គអ្វីសោះឡើយ ពោលដាក់ពាក្យទៅក្រសួងមហាផ្ទៃភ្លាម សំណើរបស់ពួកគេត្រូវបានបញ្ជូនទៅដល់ដៃនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមានព្រះរាជក្រឹត្យផ្តល់នីតិសម្បទាឡើងវិញពីព្រះមហាក្សត្រ។ ប៉ុន្តែនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ អ្នកនយោបាយ២រូបរបស់អតីតគណបក្សប្រឆាំង បែរជាជួបឧបសគ្គក្នុងការទទួលបានសិទ្ធិនយោបាយទៅវិញ ដូចជាលោក ជួង ជូងី ដែលស្គាល់ថាជាមនុស្សស្និទនឹង លោក សម រង្ស៊ី និងលោក ញឹម គឹមញ៉ុល សមាជិកគណៈកម្មាធិការនាយកនៃអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ មិនត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញនៅឡើយ។ ហេតុអ្វី?
10 min
July 16, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - រវាងការអនុវត្តច្បាប់ និងការត្អូញត្អែរក្នុងរឿងដឹកលើសទំងន់ គួរមានការដោះស្រាយគ្នាបែបណា?
ជាថ្មីម្តងទៀត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ស៊ុន ចាន់ថុល នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកាលពីថ្ងៃពុធ បានស្នើឲ្យមន្ត្រីរបស់លោក បន្តជំហរររឹតបន្តឹងចាប់ឃាត់រថយន្តដឹកទំនិញធំៗ ដែលដឹកលើសទំងន់ចាប់ពី២០%ឡើងទៅ ដោយត្រូវឃាត់ទុករយៈពេល១ឆ្នាំ។ លោករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានស្នើឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចូលរួម រក្សាយានយន្តល្មើសឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងមិនត្រូវដោះលែងជាដាច់ខាត ដែលនេះជាវិធានការមួយ ដើម្បីការពារផ្លូវឲ្យបានគង់វង្សយូរអង្វែង។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានការត្អូញត្អែរពីអ្នកប្រកបរបរដឹកជញ្ជូនមួយចំនួនដែរថា ពួកគេប្រឈមនឹងសឹងឡើងថ្លៃ ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវឆ្ងាយច្រើនជើង ដោយមិនបានចំណេញ ជាហេតុធ្វើឲ្យមានការច្នៃប្រឌិតរថយន្តដើម្បីទំនិញឲ្យបានច្រើនក្នុង១ជើងៗ។
13 min
July 15, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការបោះឆ្នោតគួរប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីអាចទទួលស្គាល់ជារួមថា សេរី និងយុត្តិធម៌ពិតប្រាកដ?
តើការបោះឆ្នោតគួរប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីអាចទទួលស្គាល់ជារួមថា សេរី និងយុត្តិធម៌ពិតប្រាកដ?
ម្សិលមិញ មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្សហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយស្តីពីលក្ខខណ្ឌអប្បបរមាសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ក្នុងឆ្នាំ២០២២តាមប្រព័ន្ធអនឡាញដោយមានការចូលរួមពីតំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនានា និងតំណាងគណបក្សនយោបាយខ្លះនៅកម្ពុជាផងដែរ។ អង្គការសង្គមស៊ីវិលបានលើកឡើងពីលក្ខខណ្ឌអប្បបរមាចំនួន៦ចំណុច ដើម្បីឱ្យការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ ក្នុងនោះ មានជាអាទិ៍ការបង្កើតនូវបរិយាកាសនយោបាយសេរី ក៏ដូចជាទម្លាក់ចោលការចោទប្រកាន់ និងផ្តល់សិទ្ធិធ្វើនយោបាយដល់អ្នកនយោបាយប្រឆាំងឡើងវិញ។ ដូច្នេះ តើលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ អាចនឹងធ្វើឱ្យការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារួមថា សេរី និងយុត្តិធម៌បានដែរឬទេ?
12 min
July 14, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កម្ពុជានឹងទាញបានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ពីការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី១៣ តាមអនឡាញ?
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស កាលពីថ្ងៃចន្ទ បានសម្រេចរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូល អាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី១៣(ASEM 13)តាមប្រព័ន្ធ Video Conference ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ២៥-២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១។ ការសម្រេចរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ហើយត្រូវធ្វើតាមអនឡាញដូច្នេះ គឺដោយយោងទៅលើស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងឆ្លងរាលដាលខ្លាំង ធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំជាលក្ខណៈរូបវ័ន្ត ឬដោយផ្ទាល់ នឹងមិនអាចមានសុវត្ថិភាពដល់បណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសដៃគូ ASEM ដែលនឹងមកចូលរួម ស្របពេលដែលបណ្តាប្រទេសជាច្រើននៅលើពិភពលោក បានដាក់ចេញនូវការរឹតត្បិតលើការធ្វើដំណើរសារជាថ្មី។
13 min
July 13, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការអនុញ្ញាតឱ្យគ្រួសារអ្នកស្លាប់ដោយកូវីដ១៩យកសពទៅបញ្ចុះ ជាជម្រើសល្អដែរទេក្នុងកាលៈទេសៈនេះ?
ម្សិលមិញ អាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញបានប្រកាសឱ្យដឹងថា គ្រោងនឹងអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមគ្រួសារអ្នកស្លាប់ដោយសារតែជំងឺកូវីដ១៩ អាចស្នើសុំយកសពទៅបញ្ចុះជាលក្ខណៈឯកជន។ ប៉ុន្តែ អាជ្ញាធរបានអះអាងថា ពួកគេត្រូវអនុវត្តទៅតាមការណែនាំ និងវិធានការនានា ដើម្បីធានាថា ក្នុងអំឡុងពេលបញ្ចុះសពនោះ គឺមិនមានការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ទៅកាន់អ្នកដទៃ។ ជាការកត់សម្គាល់ ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលចំនួនមនុស្សស្លាប់ដោយសារតែជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញបានបន្តកើនឡើងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ និងចំពេលដែលស្ថានភាពឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩នៅមិនទាន់ថយថមនៅឡើយ។ ដូច្នេះ តើវាជាជម្រើសល្អទេក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមគ្រួសារអាចបញ្ចុះសពអ្នកស្លាប់ដោយកូវីដ១៩ដោយខ្លួនឯងបែបនេះ?
11 min
July 12, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សង្គមស៊ីវិល៖ស្ថាប័នការពារសិទ្ធិមនុស្សថ្នាក់ជាតិមិនអាចធ្វើឲ្យសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាប្រសើរឡើងឡើយ
កម្ពុជាកំពុងរៀបចំបែបបទ បង្កើតគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បន្ថែមពីលើគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សដែលមានស្រាប់។ ភាពខុសគ្នារវាងគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា និងគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សដែលកំពុងដំណើរការនៅត្រង់ថា គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សបច្ចុប្បន្នជាស្ថាប័នមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលស្ថិតក្រោមទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី។ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សនេះរួមមាន៖ ប្រធាន អនុប្រធាន និង សមាជិក គឺកើតចេញពីការជ្រើសរើសរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ចំណែកថ្នាក់ដឹកនាំនៃគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាវិញ គឺជាសាធារណជន ជាអ្នកដាក់ពាក្យសុំឈរឈ្មោះ ដោយរដ្ឋាភិបាល មិនមែនជាអ្នកជ្រើសរើសឡើយ ហើយជាស្ថាប័នសិទ្ធមនុស្សថ្នាក់ជាតិមួយឯករាជ្យមិនស្ថិតក្រោមចំណុះរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ត្បិតតែមិនទាន់លេចចេញជារូបរាងក៏ពិតមែនតែអ្នកនយោបាយនិងសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនមានសង្ឃឹមតិចតួចថា ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សថ្នាក់ជាតិមួយនេះមានឯករាជ្យភាពដូចគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានមួយចំនួន។ បន្ថែមលើនេះពួកគេមើលឃើញថា វត្តមាននៃស្ថាប័នការពារសិទ្ធិមនុស្សថ្នាក់ជាតិមិនអាចធ្វើឲ្យស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាប្រសើរឡើងឡើយ។
13 min
July 11, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖វិស័យ៤ដែលជាឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅមានបញ្ហាប្រឈមច្រើន
អ្នកសេដ្ឋកិច្ចលើកឡើងថា ដើម្បីស្តារឡើងវិញសេដ្ឋកម្ពុជាក្រោយវិបត្តិកូវី១៩ គឺមានវិស័យធំៗចំនួន៤ជាឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា រួមមាន វិស័យទេសចរណ៍ ពាណិជ្ជកម្ម កសិកម្ម វិស័យSME (ផលិតស្បៀងអាហារ និងសំលៀកបំពាក់)។ ប៉ុន្តែ វិស័យទាំង៤នេះនៅមានបញ្ហាប្រឈមច្រើន ដូចជាវិស័យទេសចរណ៍ធ្លាក់ចុះប្រាក់ចំណូលពី៤ពាន់លានដុល្លារ មកនៅតែ១ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២០ ខណៈវិស័យកសិកម្ម ផលិតផលដែលកសិករផលិតបាន បែរជាតម្លៃធ្លាក់ចុះ ស្របពេលដែលសមត្ថភាពក្នុងការកែច្នៃនៅមានកម្រិត។
11 min