ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

December 30, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីលោក ហ៊ុន សែន មិនប្រើនយោបាយឈ្នះឈ្នះ លើលោកសម រង្ស៊ី?

ថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ត្រូវបានគណបក្សកាន់អំណាចចាត់ទុកជាថ្ងៃខួប២២ឆ្នាំនៃនយោបាយឈ្នះឈ្នះ ដែលផ្តើមឲ្យមានការបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន សែន ឆ្លៀតឱកាសនេះ បានលើកឡើងពីស្នាដៃ ដែលនាំដល់ការបង្កើតនយោបាយឈ្នះឈ្នះរបស់លោកនាពេលនោះ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននេះ តើហេតុអ្វីលោក ហ៊ុន សែន មិនប្រើនយោបាយឈ្នះឈ្នះ ជាមួយលោកសម រង្ស៊ី?

11 min

December 29, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៨ ពិតជាថ្ងៃបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលទាំងស្រុងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឬ?

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានកំណត់យកថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីជួបជុំមហាជនប្រារព្ធពិធីចងចាំសន្តិភាព និងអរគុណសន្តិភាព និងការបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំនេះ ដោយសារតែមានវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ការជួបជុំមហាជនត្រូវបានលុបចោលទៅវិញ។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងអ្នកវិភាគនៅកម្ពុជាខ្លះបានដូចគ្នាថា ថ្ងៃ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៨ គឺជាថ្ងៃបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា ដោយបានរំលាយចោលបានទាំងស្រុងនូវអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម។ ប៉ុន្តែ អ្នកនយោបាយអតីតបក្សប្រឆាំងបានអះអាងបែបនេះវិញថា វា អាចចាត់ទុកថា ជាការបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលបានច្រើន តែមិនទាន់ជោគជ័យទាំងស្រុងនោះទេពេលនោះ។

12 min

December 28, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ឆ្នាំ២០២០ដែលជិតផុតទៅនេះ៖ កម្ពុជាមានទាំងបញ្ហាប្រឈម និងដំណោះស្រាយ

២០២០នេះ គឺជាឆ្នាំដែលប្រទេសនានាទូទាំងពិភពលោកជួបវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសុខាភិបាល។ សម្រាប់កម្ពុជាក៏មិនខុសពីប្រទេសទាំងអស់នោះដែរ បើទោះបីជាកូវីដ១៩ មិនទាន់បានសម្លាប់ប្រជាជនកម្ពុជាណាម្នាក់នៅឡើយ។ តែជាមួយគ្នានោះ ក៏មានបញ្ហាជាច្រើនដែលកម្ពុជាបាន និងកំពុងជួបប្រទះក្នុងឆ្នាំ២០២០ដែលជិតឆ្លងផុតទៅនេះ។ តើកម្ពុជាមានបញ្ហាប្រឈមអ្វីខ្លះ និងបានដោះស្រាយអ្វីខ្លះ?

11 min

December 27, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការចោទប្រកាន់ជាហូរហែរមកលើលោកសម រង្ស៊ី មានន័យយ៉ាងណាទៅ ខណៈដែរលោករស់នៅក្រៅប្រទេស?

លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានតុលាការកម្ពុជាចោទប្រកាន់ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយបូករួមទាំងសំណុំរឿងប្រមាថដល់អង្គព្រះមហាក្សត្រចុងក្រោយនេះ លោកទទួលបានបទចោទពីតុលារការមិនក្រោម ១០នោះឡើយ។ ការចោទប្រកាន់ជាបន្តបន្ទាប់មកលើ លោក សម រង្ស៊ី គឺធ្វើឡើងស្របពេលដែលលោកកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេស និងស្របពេលដែលលោក និងថ្នាក់ដឹកនាំនៃអតីតគណបក្សប្រឆាំង បានប្រកាសពីការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ ក្នុងពេលខាងមុខផងដែរ។ តើការចោទប្រកាន់ផ្លូវតុលាការជាបន្តបន្ទាប់មកលើ លោក សម រង្ស៊ី និងដែរលោកកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេសនេះ មានន័យយ៉ាងណាទៅ?

9 min

December 26, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនយ៉ាងណា ដើម្បីស្រូបទាញទីផ្សារនាំចេញពីអង់គ្លេសឱ្យមានកំណើនជាង ឆ្នាំមុន?

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ បានអំពាវនាវឱ្យផលិតករ និងអ្នកនាំចេញទាំងអស់រៀបចំនីតិវិធីនៃការស្នើសុំ និងការចេញវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញគ្រប់ទម្រង់តាមប្រព័ន្ធស្វ័យ ប្រវត្តកម្ម។ នៅចំពោះមុខនៃការនាំចេញផលិតផលគ្រប់មុខលើកលែងតែសព្វាវុធពីកម្ពុជាទៅអង់គ្លេស ការប្រកួតប្រជែងផ្ទៃក្នុងគឺជាចំណុចស្នូលដែលកម្ពុជាត្រូវយកចិត្តទុកដាក់មុនគេ ដើម្បីជំរុញឱ្យការនាំចេញ នៅឆ្នាំ២០២១មានកំណើនជាងឆ្នាំ២០២០។

12 min

December 25, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការដំឡើងតំណែងបន្ថែមដល់លោកហ៊ុន ម៉ាណែត អាចជាស្ពានឈានទៅរកតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីឬយ៉ាងណា?

បន្ទាប់ពីត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានយុវជនគណបក្សថ្នាក់កណ្តាលប្រមាណជាជិតកន្លះឆ្នាំមក នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវបានគណបក្សកាន់អំណាចសម្រេចតែងតាំងជាអនុប្រធានគណៈចលនាមហាជននៃគណៈកម្មាធិការកណ្តាលបន្ថែមទៀត។ ការដំឡើងតំណែងដល់លោកហ៊ុន ម៉ាណែតនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន ដែលជាឳពុកបានបង្ហើបពីបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៅថ្ងៃអនាគតដែលមិនមែនជារូបលោក។ ប៉ុន្តែ មជ្ឈដ្ឋាន និងអ្នកវិភាគខ្លះនៅតែមើលឃើញថា លោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីដ៏មានសក្កានុពលរបស់កម្ពុជា។ ដូច្នេះតើអាចទេដែលថា ការដំឡើងតំណែងបន្ថែមដល់លោកហ៊ុន ម៉ាណែតនេះ ដើម្បីឱ្យរូបលោកកាន់តែមានអំណាច និងឈានទៅរកតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីស្នងពីឳពុករបស់លោក?

13 min

December 24, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការរិះគន់សង្គមតាមរយៈសិល្បៈជាការសម្តែងមតិ ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យឬគួរចៀសវាង?

សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី២២ខែធ្នូ បានសម្រេចផ្តន្ទាទោសយុវជន២នាក់ ដែលច្រៀងចម្រៀងរ៉េប មានអត្ថន័យខ្លឹមសាររិះគន់ដល់បញ្ហានៃសង្គម ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារចាប់ពី៥ខែដល់១ឆ្នាំកន្លះ ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍» តាមមាត្រា៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកតាមដានសង្គម និងសិទ្ធិមនុស្សបានធ្វើការរិះគន់ថាជាការបំបិទសេរីភាព ដោយគ្រាន់តែយុវជនទាំងពីរបង្ហាញទស្សនៈយល់ឃើញរបស់ពួកគេដោយផ្សារភ្ជាប់នឹងសិល្បៈប៉ុណ្ណោះ។ តែបញ្ហានេះ ត្រូវរដ្ឋាភិបាលថាជាការសម្តែងមតិហួសព្រំដែន ដែលឈានចូលទៅក្នុងចំណុចដែលត្រូវចោទប្រកាន់ដោយច្បាប់។

12 min

December 23, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការមិនស្របគ្នានៃមេដឹកនាំអតីតCNRPលើការទិញវ៉ាក់សាំង៖តើគ្រាន់តែជាមតិផ្ទុយគ្នា ឬបង្ហាញពីការបែកបាក់?

បន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសឱ្យដឹងពីគម្រោងបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ១៩សម្រាប់ចាក់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ លោកកឹម សុខា ប្រធានអតីតបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលកំពុងស្ថិតនៅកម្ពុជាបានប្រកាសគាំទ្រ និងចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកសម រង្ស៊ី ដែលជាប្រធានស្តីទីនៅក្រៅប្រទេសវិញ មិនគាំទ្រនោះទេដោយចាត់ទុកគម្រោងនេះជាការបោកបញ្ឆោតថែមទៀត។ អ្នកវិភាគនយោបាយនៅកម្ពុជាបានបង្ហាញការយល់ឃើញខុសគ្នាពីជំហរផ្ទុយនៃថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់អតីតបក្សប្រឆាំងនេះ។ ខ្លះថា វាជាការបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ពីភាពបាក់បែកគ្នា ប៉ុន្តែខ្លះទៀតថា វាគ្រាន់តែជាការលើកឡើងផ្ទុយគ្នាធម្មតានៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យតែប៉ុណ្ណោះ។

12 min

December 22, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖ពលករខ្មែរគួរបន្តស្នាក់នៅប្រទេសថៃល្អជាងការវិលមកកម្ពុជាវិញនៅពេលនេះ

បើទោះជាមានការអំពាវនាវពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល កុំឲ្យពលករខ្មែរដែលនៅប្រទេសថៃវិលមកវិញនៅពេលនេះក៏ដោយ តែពលករខ្មែរមួយចំនួននៅតែវិលមកកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់កាលពីម្សិលមិញតាមច្រកអូស្មាច់ ខណៈដែលជំងឺកូវីដ១៩បានផ្ទុះឡើងក្នុងខេត្តសាមុតសាខន ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ៣០០គីឡូម៉ែត្រពីកម្ពុជា។ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាព អ្នកធ្វើការខាងពលករចំណាកស្រុក និងអ្នកជំនាញសុខភាព លើកឡើងថា ពលករខ្មែរគួរតែបន្តស្នាក់នៅប្រទេសថៃល្អជាងការវិលមកកម្ពុជាវិញនៅពេលនេះ។

12 min

December 21, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ស្ត្រី៖ចង់ឃើញស្ត្រីកាន់តួនាទីជាអភិបាលខេត្តដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីនិងក្មេងស្រីឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាព

លោកស្រី បាន ស្រីមុំ បានក្លាយជាបេក្ខភាពស្ត្រីទី២កាន់តំណែងជាអភិបាលខេត្ត បន្ទាប់ពីលោកស្រី មិថុនា ភូថង បច្ចុប្បន្នជាអភិបាលខេត្តកោះកុង។ អ្នកធ្វើការផ្នែកលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្រ្តីស្វាគមន៍ចំពោះសេចក្ដីសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលយ៉ាងដូច្នេះ។ ក្រៅពីស្វាគមន៍ ក្រុមស្ត្រីដែលធ្វើការលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្ត្រីដដែល ចង់ឃើញស្ត្រីដែលកាន់តួនាទីជាអភិបាលខេត្តប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីនៅក្នុងមូលដ្ឋានដែលខ្លួនកំពុងឈរជើងឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាព។ នេះក៏ដោយសារតែ បញ្ហារបស់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីគឺមានតែស្ត្រីគ្នាឯងទេយល់ច្បាស់និងដោះស្រាយទៅចំគោលដៅ។

12 min