ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

December 18, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការបញ្ជាក់ពីបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ លោក ហ៊ុន សែន បន្ទាប់ពីលោក បង្កប់នូវអត្ថន័យយ៉ាងណា?

ដើម្បីជម្រះមន្ទិលផ្សេងៗ និងការលើកឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ជុំវិញអ្នកស្នងតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅក្នុងជួរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅពេលអស់ពីលោកទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃអង្គារទី១៥ ខែធ្នូថា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អូនព័ន្ធ មុនីរ័តុ្ន បច្ចុប្បន្នជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ គឺជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីមួយរូប នៅក្នុងចំណោមបេក្ខជនផ្សេងទៀត។ លោក ហ៊ុន សែន ថាគណបក្សប្រជាជន មានរបៀបធ្វើការ និងសេណារីយោច្បាស់លាស់ ប្រកបដោយធនធានមនុស្សមានសមត្ថភាពសម្បូរបែប។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកតាមដាននយោបាយនិងសង្គមមើលឃើញថាគឺជាសារនយោបាយមួយ ដែលបញ្ចប់នូវការលើកឡើងដដែលៗពីការរៀបចំផ្ទេរអំណាចទៅឲ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។

13 min

December 18, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - បាក់ឌុប៖ សិស្សជាប់ជាស្ថាពរទាំងអស់ តើអាចទទួលយកបានគ្រប់គ្នាទេ?

ជុំវិញការសម្រេចរបស់ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡានៅថ្ងៃទី១៦ធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ឱ្យសិស្សានុសិស្ស ដែលបានចុះឈ្មោះប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ និងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិទាំងអស់ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១៩-២០២០ ជាប់ជាស្ថាពរ ដោយគ្មានការកំណត់និទ្ទេស។ នាំឱ្យមានការសម្តែងចេញនូវប្រតិកម្មតបជាច្រើន ដោយមានទាំងទស្សនៈស្រប និងទស្សនៈផ្ទុយ។ ការសម្រេចរបស់ក្រសួងនេះ មានរយៈពេលត្រឹមតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយការប្រកាសចេញជាសាធារណៈរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោកហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី១៥ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ តាមរយៈទូរទស្សន៍ជាតិ និងលើទំព័រហ្វេសបុកផ្លូវការរបស់លោក។

11 min

December 17, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា៖គណបក្សនយោបាយ៤មើលឃើញខុសៗគ្នា

បញ្ហាស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ត្រូវបានឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក និងតំណាងបក្សនយោបាយមួយចំនួនលើកដាក់លើតុ ដើម្បីពិភាក្សា និងផ្លាស់ប្តូរគ្នា។ ប៉ុន្តែ ការពិភាក្សានេះ ពុំមានការបង្ហាញនូវការយល់ឃើញជារួមណានោះទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃនេះ វណ្ណ សុគន្ធា បានចងក្រងនូវទស្សនៈយល់ឃើញរបស់តំណាងគណបក្សនយោបាយចំនួន៤ដែលបញ្ចូលទាំងគណបក្សកាន់អំណាចផងអំពីដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

12 min

December 16, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - “ពលរដ្ឋត្រូវបន្តប្រុងប្រយ័ត្ន ខណៈព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២៨វិច្ឆិកាមិនទាន់បញ្ចប់”

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី១៥ ខែធ្នូ បានបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២៨វិច្ឆិកាអាចគ្រប់គ្រងបាន តែមិនទាន់អាចប្រកាសបិទបញ្ចប់បានទេ ដោយសារតែមូលហេតុមួយចំនួន។ លោកហ៊ុន សែន ក៏អះអាងថាការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ចេញពី«ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២៨វិច្ឆិកា»មិនមែនជាការឆ្លងចូលសហគមន៍ក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំទេ។ ទោះជាមានការគ្រប់គ្រងបាន តែអ្នកតាមដានសង្គម និងអ្នកជំនាញសុខាភិបាលនៅតែក្រើនរំលឹកឲ្យប្រជាពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ខណៈស្ថានភាពនៅលើពិភពលោកមិនទាន់ធូរស្រាល។

12 min

December 15, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការបង្ហាញរូបភាពអ្នកជំងឺកូវីដ១៩៖អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សថាជាការបំពានសិទ្ធិធ្ងន់ធ្ងរតែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថាជារឿងចាំបាច់

បន្ទាប់ពីស្ថានភាពនៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២៨វិច្ឆិកាបានធូរស្បើយ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចមិនដាក់រូបភាពអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ទៀតនោះទេ។ ប៉ុន្តែសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការងារលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាចង់ឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលបញ្ឈប់បង្ហាញរូបភាពអ្នកជំងឺតទៅទៀត បើទោះស្ថានភាពធូរស្បើយ ឬធ្ងន់ធ្ងរយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ដូចគ្នានឹងអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាដែរ អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក៏បារម្ភពីបញ្ហានេះដែរ ហើយថា ការបង្ហាញរូបភាពអ្នកជំងឺ គឺជាការរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិឯកជន។ ប៉ុន្តែមន្រ្តីជំនាញច្បាប់ និងសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋាភិបាលបានអះអាងថា ការបង្ហាញរូបភាពនេះ គឺជាការចាំបាច់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងថា វាមិនមែនជាការរំលោភសិទ្ធិឯកជននោះទេ។

13 min

December 14, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សង្គមស៊ីវិលបារម្ភពីករណីរំលោភសេពសន្ថវៈដោយសាច់ញាតិ ដែលជារឿយៗជួបឧបសគ្គក្នុងការទទួលបានយុត្តិធម៌?

របាយការណ៍ ស្ដីពីយុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សាផ្នែកយែនឌ័រ ឆ្នាំ២០២០ អង្គការលីកាដូ កត់សំគាល់ថា ស្ដ្រី និងក្មេងស្រី ដែលត្រូវបានរំលោភសេពសន្ថវៈដោយសមាជិកគ្រួសារ ជារឿយៗតែងជួបផលលំបាកខ្លាំងក្នុងការទទួលបានសុវត្ថិភាព និងយុត្តិធម៌ដែលពួកគាត់មានសិទ្ធិទទួលបាន។ មានតែជាងពាក់កណ្ដាលនៃករណីរំលោភសេពសន្ថវៈ(៥៣%)ប៉ុណ្ណោះដែលបានឈានដល់ការជំនុំជម្រះក្ដី ប៉ុន្តែ ជាមួយគ្នានោះ ករណីតិចជាងមួយភាគប្រាំ ឬ១៩% ជនល្មើសបានទទួលទោសជាប់ពន្ធនាគារតែរយៈពេលខ្លី ឬការកាត់ទោសដោយកំបាំងមុខ និងមិនត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ ហេតុអ្វីការរំលោភសេពសន្ថវៈដោយសាច់ញាតិជារឿយៗជួបឧបសគ្គក្នុងការទទួលបានយុត្តិធម៌?

11 min

December 12, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកឃ្លាំមើល៖ការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកទៅលើសេដ្ឋីចិន នឹងជះឥទ្ធពលដល់ការវិនិយោគនៅកម្ពុជា

ក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី០៩ធ្នូ ២០២០ បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើសេដ្ឋីចិនម្នាក់ឈ្មោះ Wan Kuok-koi ហៅ Broken Tooth។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មបែបនេះដោយសារអាមេរិករកឃើញថា Broken Tooth បានប្រព្រឹត្តអំពើខុសច្បាប់ជាច្រើន ជាមួយឧក្រិដ្ឋជនដទៃទៀត ដែលក្រោយមកបានចាកចេញពីកម្ពុជាទៅប្រទេសភូមា នៅពេលកម្ពុជាសម្រេចបិទល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់តាមអ៊ិនធឺណែត។ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមយល់ថា ចំណាត់ការនេះនឹងជះឥទ្ធិពលដល់បរិយាកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា។

11 min

December 11, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកវិភាគសង្គម៖ការរួមគ្នាបរិច្ចាគថវិកាទិញវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ១៩ នឹងបណ្តុះវប្បធម៌ជួយគ្នាបន្ថែមទៀតក្នុងសង្គមខ្មែរ

បន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសពីគម្រោងទិញវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩រួចមក ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលនាំមុខដោយសេដ្ឋីៗបានស្ម័គ្រចិត្តបរិច្ចាគថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល។ បន្តពីក្រុមសេដ្ឋីៗទាំងនោះ មន្រ្តីរាជការ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅក៏បានបរិច្ចាគថវិកាតាមលទ្ធភាពរបស់ខ្លួនផងដែរ។ អ្នកតាមដាន និងវិភាគបញ្ហាសង្គមនៅកម្ពុជាលើកឡើងថា សកម្មភាពមនុស្សធម៌ព្រមៗគ្នានេះ គឺជាទង្វើល្អនៃការចេះជួយគ្នារបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងគ្រាលំបាក។ ពួកគេក៏បានលើកឡើងផងដែរថា សកម្មភាពនេះ នឹងក្លាយជាគំរូក្នុងការទាក់ទាញពលរដ្ឋដទៃទៀតឱ្យធ្វើតាម និងជាការបណ្តុះវប្បធម៌ចេះជួយគ្នាបន្ថែមទៀតនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។

11 min

December 10, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ស្ថានភាពកូវីដ១៩បច្ចុប្បន្នតើអាចឈានដល់ដំណាក់កាលបិទប្រទេសឬតំបន់ណាមួយហើយឬនៅ?

នៅចំពោះមុខភាពមិនច្បាស់លាស់នៃការរីករាលដាលវីរុសកូវីដ១៩ចូលក្នុងសហគមន៍ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកឃ្លាំមើលនិងអ្នកជំនាញបានបង្ហាញពីទស្សនៈនិងការយល់ឃើញរៀងៗខ្លួន ចំពោះស្ថានការណ៍នេះ ក៏ដូចជាបានពន្យល់ផងដែរពីលទ្ធភាព ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អាចឬមិនអាច បិទខ្ទប់ប្រទេសឬតំបន់ណាមួយ នៅពេលអនាគត។ តើស្ថានភាពកូវីដ១៩នៅពេលខាងមុខអាចវិវឌ្ឍន៍ទៅដល់កំរិតណា និងថាតើវាអាចឈានដល់ការបិទតំបន់មួយចំនួនឬប្រទេសទាំងមូលដែរឬទេ?

14 min

December 09, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ជាប់ស្វ័យប្រវត្តិ បូកពិន្ទុឆមាសចូលគ្នា ឬប្រលងតាមសាលា មួយណាជាជំរើសល្អ ក្នុងសម័យកូវីដ?

ឥទ្ធិពលនៃកូវីដ១៩ ធ្វើឲ្យការប្រលងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប)នៅឆ្នាំនេះ ត្រូវបានលើកពេលម្តងហើយម្តងទៀត ហើយចុងក្រោយនេះ ត្រូវលើកទៅពាក់កណ្តាលខែមករាឆ្នាំ២០២១ ខណៈរៀងរាល់ឆ្នាំការប្រលងបាក់ឌុបត្រូវធ្វើយ៉ាងទៀងទាត់នៅអំឡុងខែសីហា។ ដោយមិនអាចទ្រំទ្រនូវស្ថានភាពបែបនេះបាន សមាគមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាកម្ពុជា ដែលកំពុងរង់ចាំស្វាគមន៍សិស្សជាប់បាក់ឌុបចូលទៅបន្តការសិក្សានៅតាមគ្រឹះស្ថានរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួននោះ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានលើកជាសំណើរមួយទៅក្រសួងអប់រំដោយមាន២ចំណុច គឺទី១ស្នើសុំឲ្យសិស្សថ្នាក់ទី១២ជាប់ជាស្វ័យប្រវត្តិ ឬមួយទៀតយកពិន្ទុមធ្យមភាគនៃការប្រលងឆមាសថ្នាក់ទី១២ ដើម្បីកំណត់ជាប់ឬធ្លាក់។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីៗស្ថិតនៅជាសេនារីយោនៅឡើយ ថាតើមានដំណោះស្រាយយ៉ាងណា ក្នុងករណីការប្រលងបាក់ឌុបនៅថ្ងៃខាងមុខ នៅតែមិនអាចធ្វើទៅបាន។

12 min