ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

November 20, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - រវាងវិបត្តិកូវីដ១៩ និងគុណភាពសិស្ស ដែលគ្មានការរើសអើង តើគេគួរថ្លឹងថ្លែងយ៉ាងណា?

ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីម្តងទៀតថា ការប្រលងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទាំង២កំរិត គឺការប្រលងឌីប្លូម និងប្រលងបាក់ឌុប នឹងត្រូវធ្វើឡើងដូចការគ្រោងទុក នៅចុងខែវិច្ឆិកានេះ និងចុងខែធ្នូខាងមុខ។ អ្វីដែលជាការកត់សម្គាល់គឺរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ បានថ្លែងតាមរយៈសន្និសីទកាសែតថា ការប្រលងនឹងធ្វើឡើងដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើគុណភាព ដូចជាការប្រលងសញ្ញាបត្រមុនៗដែរ បើទោះណាជាឆ្នាំនេះ មានបញ្ហាកូវីដកើតឡើងក៏ដោយ។ តើវាអាចជាការរើសអើងទេ ប្រសិនបើការប្រលងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទាំង២កំរិត នៅឆ្នាំនេះមានការបន្ថយការរឹតបន្តឹងនោះ?

13 min

November 19, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការអំពាវនាវឲ្យដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើកម្ពុជា អាចនឹងមានឥទ្ធិពលបែបណា?

តាមរយៈលិខិតផ្ញើទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា សមាជិកសភាអាមេរិក៨រូប បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ពិនិត្យឡើងវិញជាបន្ទាន់លើការអនុគ្រោះពន្ធពិសេសសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រៅពីនេះក៏បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសធ្វើការជាមួយរតនាគារជាតិដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែម លើមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈច្បាប់ Global Magnitsky Act។ ការអំពាវនាវរបស់សមាជិកសភា និងព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក នាពេលនេះ ជារឿងដែលមិនអាចទៅរួចទេ ដោយសារអាមេរិកកំពុងជាប់ដៃលើបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។ នេះជាការលើកឡើងមួយបែបរបស់អ្នកតាមនយោបាយអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែក៏មានការលើកឡើងដែរថា អាមេរិកនឹងមិនភ្លេចពីគោលនយោបាយអន្តរជាតិ ដែលពិនិត្យមើលការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សតាមប្រទេសនានាឡើយ។ ដូច្នេះ តើការអំពាវនាវឲ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើកម្ពុជា អាចនឹងមានឥទ្ធិពលបែបណា?

13 min

November 18, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើសម្ព័ន្ធភាពអ្នកប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានបក្ស៣ចូលរួមអាចធ្វើឱ្យនយោបាយមានការប្រែប្រួលដែរឫទេ?

គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ និងគណបក្សខ្មែរតែមួយបានសម្រេចគ្នាបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពអ្នកប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅឆ្នាំ២០២២ និងការបោះឆ្នោតជាតិនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។ មកដល់ពេលនេះ សម្ព័ន្ធភាពនេះ មិនទាន់ត្រូវបានប្រកាសដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ប្រធានសម្ព័ន្ធភាពអ្នកប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរបានអះអាងថា សម្ព័ន្ធភាពនេះ គឺចូលរួមជួយលើកកម្ពស់ប្រជាធិបតេយ្យ និង ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សង្គមកម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែ អតីតបក្សប្រឆាំង និងអ្នកវិភាគនយោបាយនៅកម្ពុជាហាក់មើលមិនឃើញដូច្នេះឡើយ ដោយហេតុតែសម្ព័ន្ធនេះកើតចេញពីគណបក្សនយោបាយដែលមិនទាន់មានឈ្មោះបោះសំឡេងខ្លាំងនៅឆាកនយោបាយកម្ពុជា។

14 min

November 17, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិអាចរស់ឡើងវិញទេ ស្របពេលអាមេរិកមានមេដឹកនាំថ្មី

នៅថ្ងៃទី១៦វិច្ឆិកា ម្សិលមិញចំថ្ងៃខួប៣ឆ្នាំនៃការរំលាយអតីតគណប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានសម្តែងនូវសុទិដ្ឋិនិយមថា គណបក្សប្រឆាំងមួយនេះអាចមានលទ្ធភាពរស់ឡើងវិញ។ សុទិដ្ឋិនិយមនេះ គឺលោក សម រង្ស៊ី សង្ឃឹមទៅលើការអាចជួយជ្រោមជ្រែងពីសំណាកប្រធានាធិបតីដែលទើបនឹងជាប់ឆ្នោតថ្មីរបស់អាមេរិក លោក ចូ បៃដិន។ ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច និងអ្នកវិភាគនយោបាយខ្លះនៅកម្ពុជាមិនយល់ឃើញដូច្នេះទេ។ ដោយអះអាងថា ការរស់ឡើងវិញរបស់អតីតសង្គ្រោះជាតិ គឺមិនអាចទៅរួចនោះទេ។

11 min

November 16, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើកិច្ចព្រមព្រៀងបត្យាប័នរវាងកម្ពុជា-បារាំង អាចជាការបើកផ្លូវអោយនាំខ្លួនលោក សម រង្ស៊ីមកកាត់ទោសនៅកម្ពុជា?

ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានចេញព្រះរាជក្រម ប្រកាសឲ្យប្រើច្បាប់ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើអនុសញ្ញា ស្តីពីបត្យាប័នរវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋបារាំង។ អនុសញ្ញាស្តីពីបត្យាប័ននេះ ត្រូវបានរដ្ឋសភាកម្ពុជាអនុម័ត នៅថ្ងៃទី ៦ តុលា និងបានពិនិត្យចប់សព្វគ្រប់ដោយព្រឹទ្ធសភានៅថ្ងៃទី ២៧ ខែតុលា។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្លាប់បានអះអាងថា អនុសញ្ញានេះ គឺមានលក្ខណៈសាកល និងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាទូទៅ។ ប៉ុន្តែមានការលើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងបត្យាប័នរវាងកម្ពុជា-បារាំង អាចនឹងបើកផ្លូវអោយមានការនាំខ្លួនលោក សម រង្ស៊ី?

11 min

November 15, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកឃ្លាំមើល៖ រដ្ឋគួរតែបញ្ចេញម៉ាសឲ្យបានច្រើនដាក់លក់លើទីផ្សារដើម្បីទប់ទល់ការឡើងថ្លៃ

តម្លៃម៉ាសសម្រាប់ពាក់ការពារកូវីដ១៩ បានហក់ឡើងលើសពីតម្លៃធម្មតាជិតទ្វេរដងក្នុងមួយប្រអប់ បន្ទាប់ពីមានព្រឹត្តការណ៍៣វិច្ឆិកា ដែលមន្ត្រីកម្ពុជាបានឆ្លងកូវីដ១៩ ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រី។ ការហក់ឡើងថ្លៃម៉ាសនៅពេលនេះគឺដូចគ្នានឹងកាលពីដើមឆ្នាំនេះដែរ នៅពេលដែលពលរដ្ឋភ័យខ្លាចពីការឆ្លងកូវីដ១៩ ហើយសម្រុកទិញម៉ាស់ប្រើប្រាស់នោះ។ ដើម្បីទប់ទល់កុំឲ្យម៉ាសឡើងថ្លៃ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម លើកឡើងថា រដ្ឋគួរតែបញ្ចេញម៉ាសដាក់លក់នៅលើទីផ្សារក្នុងតម្លៃសមរម្យដើម្បីទប់ទល់ការតម្លើងថ្លៃម៉ាសរបស់ឈ្មួញឯកជន ខណៈការអំពាវនាវកុំឲ្យតម្លើងថ្លៃហាក់ដូចជាគ្មានប្រសិទ្ធភាព។

9 min

November 13, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កិច្ចប្រជុំអាស៊ានឆ្នាំនេះ តើសំខាន់ និងចាំបាច់យ៉ាងណា ខណៈការជជែកគ្នាត្រូវធ្វើតាមអនឡាញ?

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធលើកទី២៨ បានចាប់ផ្តើមបើកធ្វើហើយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ដល់ថ្ងៃ១៥ខែវិច្ឆិកានេះ ដោយមានប្រទេសវៀតណាមជាប្រធានដឹកនាំ។ ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានបានអង្គុយជជែកគ្នាតាមអនឡាញពីប្រទេសរៀងៗខ្លួន។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំអាស៊ានលើកនេះ ធ្វើឲ្យមានការចោទសួរថា តើកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកនេះ មានលក្ខណៈពិសេស និងមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាខ្លះ នៅក្នុងបរិបទ ដែលពិភពលោក ក៏ដូចជាតំបន់អាស៊ានកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិកូវីដ១៩?

12 min

November 12, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ព្រឹត្តិការណ៍៣វិច្ឆិកា៖ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើង ទន្ទឹមគ្នានឹងជំងឺកូវីដ១៩?

ក្រសួងសុខាភិបាលនៅព្រឹកថ្ងៃទី ១១ វិច្ឆិកា បានចេញមកច្រានចោលជាបន្តបន្ទាប់នូវព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងព័ត៌មានមិនពិត ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយជនណាមួយ ឬក្រុមណាមួយ ទាក់ទងនឹងស្ថានភាពនៃជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដែលត្រូវបានបំផុសឡើងជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈបណ្តាញសង្គម ហើយត្រូវបានគេចែករំលែកតៗគ្នា ដូចជា ករណីស្ថានភាពសុខភាពរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឬករណីឆ្លងទៅលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលជាដើម។ ជុំវិញករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលលោកស្រី វេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន បានអំពាវនាវអោយប្រជាពលរដ្ឋកុំជឿ និងត្រូវបែងចែកអោយបានច្បាស់នូវព័ត៌មានណាពិត និងព័ត៌មានណាក្លែងក្លាយ មុននឹងធ្វើការចែករំលែក។

12 min

November 11, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖បើការធ្វើចត្តាឡីស័ករបស់អ្នកសង្ស័យមិនត្រឹមត្រូវ ភ្នំពេញនឹងស្ថិតក្នុងការពិចារណាបិទបណ្តោះអាសន្ន

គិតមកដល់ពេលនេះ អ្នកដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រីចំនួន៤នាក់ហើយត្រូវបានរកឃើញថា បានឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩។ ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចាត់វិធានការជាបន្តបន្ទាប់ដូចជាបិទសាលារៀននៅភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល បិទក្លិបហាត់ប្រាណ ហាងខារ៉ាអូខេ ក្លិបកម្សាន្ត ក៏ដូចជាសារៈមន្ទីរជាដើម។ បញ្ហាដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងមានកង្វល់ខ្លាំងជាងគេ គឺការធ្វើចត្តាឡីស័ករបស់អ្នកសង្ស័យមិនដិតដល់ និង មិនបានត្រឹមត្រូវ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលកំពុងធ្វើចត្តាឡីស័កខ្លួនឯងផងនោះ បានចេញមកអំពាវនាវផង អង្វករផងឱ្យអ្នកដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសហុងគ្រី ធ្វើចត្តាឡីស័កឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីបញ្ចប់ការរីករាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ទៅក្នុងសហគមន៍។ ប៉ុន្តែ បើនៅតែមិនបានហ្មត់ចត់ នោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងពិចារណាពីការបិទទីក្រុងភ្នំពេញ ឬផ្នែកណាមួយនៃប្រទេសកម្ពុជា។

11 min

November 10, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖តើការការផ្អាកអាជីវកម្មមួយចំនួនជាថ្មីទៀតនឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកម្រិតណា?

ដោយសារបារម្ភពីការរីលរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងដំណាក់កាលថ្មី ក្លឹបកំសាន្ត សាលារៀន និងកន្លែងហាត់ប្រាណជាច្រើនត្រូវបានបញ្ជាឲ្យបិទជាបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយពីអង្គរក្សជាជនជាតិខ្មែរម្នាក់បានឆ្លងពីកូវីដ១៩ ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រី ខណៈមនុស្សជាង៩០០នាក់ស្ថិតក្រោមការសង្ស័យ។ តើការផ្អាកអាជីវកម្មមួយចំនួនជាថ្មីទៀតនេះ នឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកម្រិតណា?

10 min