ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

October 27, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សំណុំរឿងមូលដ្ឋានទ័ពចិន៖តើកម្ពុជាអាចនឹងជួបបញ្ហាដូចនៅក្នុងអតីតកាលដែរឫទេ?

ម្សិលមិញ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន បានប្រតិកម្មខ្លាំងៗជាថ្មីចំពោះការចោទប្រកាន់ដែលថា បានអនុញ្ញាតឱ្យចិនដាក់មូលដ្ឋានកងទ័ពនៅលើទឹកដីកម្ពុជា។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានសម្តែងនូវការធុញទ្រាន់ចំពោះការចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជាដ ដែលៗបែបនេះ និងបានជំរុញឱ្យរកភស្តុតាងមកបញ្ជាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាមូលដ្ឋានកងទ័ពចិន។ ជាមួយគ្នានេះ លោកប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានទាញភ្ជាប់បញ្ហានេះទៅនឹងបញ្ហាការទម្លាក់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹងពួកយៀកកុងកាលពីអតីតកាល។ ដូច្នេះ តើបញ្ហាមូលដ្ឋានកងទ័ពចិននេះ អាចនាំឱ្យកម្ពុជាជួបបញ្ហាដូចនៅក្នុងអតីតកាលដែរឬទេ?

11 min

October 26, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - នៅពេលថវិកាជាតិត្រូវបានកាត់បន្ថយនៅឆ្នាំ២០២១ តើអាចជួយស្តារសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានកម្រិតណា?

រដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តកញ្ចប់ថវិកាជាតិសម្រាប់ចាយវាយក្នុងឆ្នាំ២០២១ខាងមុខ ប្រមាណ៧,៥០០លានដុល្លារ ដែលថយចុះ១.៩% ធៀបនឹងច្បាប់ថវិកាឆ្នាំ២០២០។ បើតាមរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងចំណោមថវិកា៧៥០០លានដុល្លារនោះ ក៏មានដែរផែនការខ្ចីលុយពីបរទេសប្រមាណ២ពាន់លានដុល្លារដើម្បីមកបង្គ្រប់ ខណៈផែនការប្រមូលពន្ធនៅឆ្នាំ២០២១នឹងថយចុះរង្វង់ជិត១៧%។ នៅពេលថវិកាជាតិត្រូវបានកាត់បន្ថយនៅឆ្នាំ២០២១ តើអាចជួយស្តារសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានកម្រិតណា?

12 min

October 23, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីរបៀបរវាៈ«មូលដ្ឋានទ័ពនៅកម្ពុជា»ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងទិវាសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស២៣តុលា?

ការរំឭកទិវាសន្តិភាពក្រុងប៉ារីសថ្ងៃទី២៣តុលាឆ្នាំ១៩៩១ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទខុសៗគ្នា ខណៈដែលអ្នករៀបចំក៏មកពីក្រុមផ្សេងៗគ្នាដែរ។ សម្រាប់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលប្រធានបទសំខាន់គឺនៅតែទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលដាក់ថ្ងៃ២៣តុលាជាថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំឡើងវិញ។ប៉ុន្តែសកម្មជននយោបាយរបស់អតីតបក្សប្រឆាំង ប្រធានបទសំខាន់របស់ពួកគេ ក្នុងទិវាសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស គឺប្រឆាំងនឹងវត្តមាន «មូលដ្ឋានទ័ពនៅកម្ពុជា»។ហេតុអ្វី?

11 min

October 23, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ២៣តុលា៖ ប្រែក្លាយពីនិម្មិតរូបនៃថ្ងៃសន្តិភាពទៅជាថ្ងៃជំលោះរវាងខ្មែរ?

ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកវិនិយោគដោយបន្ថយថ្ងៃឈប់សម្រាកឲ្យមកនៅតិចបំផុត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំទៅបានសម្រេចលុបចោលថ្ងៃ២៣តុលា ដែលជាថ្ងៃធ្លាប់តែមានការអបអរថាជាថ្ងៃនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសសម្រាប់ភាគីខ្មែរដែលមានវិវាទគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលសំអាងថាខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងត្រូវបានអនុវត្តរាល់ថ្ងៃ។ តែភាគីខ្មែរដទៃទៀត នៅតែប្រកាន់ជំហរគោរព និងឲ្យតម្លៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសនេះ ដូចកាលពីមុន គឺការអបអរដល់ទិវានេះ ព្រមទាំងជំទាស់ដល់ការផាត់ចោលថ្ងៃដ៏សំខាន់នេះនៅក្នុងប្រតិទិននៃការឈប់សម្រាកសាធារណៈប្រចាំឆ្នាំ។

12 min

October 22, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកជំនាញជំរុញឲ្យកសិករខ្នាតតូចបង្វែរការធ្វើស្រូវមកធ្វើកសិកម្មបែបកែច្នៃនៅក្នុងស្ថានភាពកូវីដ១៩

នៅកម្ពុជា កសិករខ្នាតតូចមានចំនួនជិត៣លានគ្រួសារ ហើយជិត១លានគ្រួសារមានដីក្រោម១ហិកតា និងប្រមាណជាជិត៣០ម៉ឺនគ្រួសារមិនមានដីស្រែធ្វើកសិកម្មឡើយ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់លោកសុង សារ៉ន ប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា នៅក្នុងវេទិកាថ្នាក់ជាតិលើកទី៩ ក្រោមប្រធានបទកសិករខ្នាតតូចក្នុងស្ថានភាពកូវីដ១៩ នៅថ្ងៃទី២១តុលា ម្សិលមិញ។ នៅចំពោះមុខកូវីដ១៩ អ្នកជំនាញរូបនេះជំរុញឲ្យកសិករខ្នាតតូចបង្វែរការធ្វើស្រូវ មកធ្វើកសិកម្មបែបកែច្នៃនិងដាំដំណាំផ្សេងៗដែលជាប្រភេទដំណាំបង្វិលសាច់ប្រាក់បានលឿន។ ការជម្រុញធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីគេមើលឃើញថា នៅក្នុងស្ថានភាពកូវីដ១៩នេះកសិករខ្នាតតូចងាយប្រឈមហានិភ័យ។

13 min

October 21, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើហិង្សាលើសកម្មជនរបស់អតីតបក្សប្រឆាំងជាបន្តបន្ទាប់ ជាទំនាស់នយោបាយឬជាទំនាស់បុគ្គល?

សកម្មជនអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមិនក្រោម១០នាក់ឡើយទទួលរងអំពើហិង្សាជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ មកដល់ពេលនេះ។ នេះបើតាមមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុក។ ការដែលសកម្មជនទទួលរងអំពើហិង្សាជាបន្តបន្ទាប់មកនេះ ត្រូវបានអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង អះអាងថា ជាទំនាស់នយោបាយ ហើយទម្លាក់ការទទួលខុសត្រូវទៅលើគណបក្សកាន់អំណាចថាជាអ្នកបើកដៃឲ្យជនល្មើសរួចខ្លួន។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចបដិសេធ។ តើហិង្សាលើសកម្មជនរបស់អតីតបក្សប្រឆាំងជាបន្តបន្ទាប់ ជាទំនាស់នយោបាយឬជាទំនាស់បុគ្គល?

11 min

October 20, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ដើម្បីទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទី៣នៅអាស៊ានឆ្នាំ២០២១ តើកម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនបែបណា?

កម្ពុជានឹងក្លាយប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលំដាប់ទី៣ នៅតំបន់អាស៊ាននៅឆ្នាំ២០២១ ហើយនឹងក្លាយជាប្រទេសដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលឿនបំផុត នៅក្នុងតំបន់ផងដែរ នៅឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងរង្វង់ ៦,៩ភាគរយ។ នេះបើតាមមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ IMFព្យាករណ៍ក្នុងខែតុលានេះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុឲ្យដឹងថា នេះមិនមែនជារឿងចៃដន្យឡើយដែលIMF ព្យាករណ៍បែបនេះ ពោលគឺរដ្ឋាភិបាលត្រៀមខ្លួនទុកជាមុននៅក្នុងការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចខ្លួនឯងឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ។ សម្រាប់អ្នកសេដ្ឋកិច្ចវិញមើលឃើញថា ការត្រៀមខ្លួនជារឿងមួយ មួយចំណែកទៀតគឺកម្ពុជាទទួលបានផលពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងកម្ពុជានិងចិន។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចដដែលក៏ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលមិនគួរភ្លេចខ្លួនជាមួយនឹងការព្យាករណ៍នេះពេកទេ។ ហេតុអ្វី?

14 min

October 19, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកវិភាគ៖កម្ពុជានៅខ្វះខាតសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹកឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាព

ទឹកជំនន់ឆ្នាំនេះគឺជាមេរៀនថ្មីមួយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការដកពិសោធន៍ពីការងារគ្រប់គ្រង់ធនធានទឹកឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាព គឺធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យនៅរដូវភ្លៀងកើតមានទឹកជំនន់លិចផ្ទះ ហើយបែរជានៅរដូវប្រាំងខ្វះទឹកប្រើប្រាស់ទៅវិញ។ ការលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះរបស់អ្នកវិភាគគឺសំដៅដល់ការស្នើរបស់ក្រសួងធនធានទឹក ដែលឲ្យអាជ្ញាធរគ្រប់ខេត្ត-រាជធានី ទប់ស្កាត់សកម្មភាពលុបបឹង ប្រឡាយ និងទន្លេ កន្លងមកនោះ ហាក់ដូចជាគ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ ជាលទ្ធផលនៅពេលភ្លៀងខ្លាំងម្តងៗធ្វើឲ្យកើតទៅជាទឹកជំនន់ ខណៈកន្លែងស្តុកទឹកសំខាន់ៗជាច្រើនត្រូវបានលុបក្រោមរូបភាពអភិវឌ្ឍន៍។

12 min

October 17, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - គ្រោះទឹកជំនន់៖អ្នកនយោបាយគួរដោះអាវបក្សចេញហើយជួយសង្គ្រោះប្រជាជនដោយគ្មានការរើសអើង

នៅពេលដែលប្រជាជនកំពុងរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់គេសង្កេតឃើញថា មានទាំងអ្នកនយោបាយនិងអ្នករកស៊ីធំៗបានចេញមុខជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីជួយសង្គ្រោះប្រជាជនតាមរយៈការចែកស្បៀងអាហារ។ នេះគឺជាសកម្មភាពមនុស្សធម៌ដែលបន្ថែមពីលើការជួយរបស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។ ប៉ុន្តែករណីនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យអាជ្ញាធរឃុំមួយក្នុងស្រុកមង្គលបុរី មិនអនុញ្ញាតឲ្យលោក កឹម សុខា ជាប្រធានអតីតគណបក្សប្រឆាំង ចែកអំណោយដល់ប្រជាជនរងគ្រោះឡើយ ដោយអះអាងថា ជាន់កម្មវិធីគ្នាជាមួយនឹងក្រុមផ្សេងទៀត។ សម្រាប់អ្នកវិភាគ អ្នកនយោបាយគួរតែដោះអាវគណបក្សបក្សចេញ ហើយចុះជួយសង្គ្រោះប្រជាជនដោយគ្មានការរើសអើង។

10 min

October 16, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើកម្ពុជាអាចប្រឈមនឹងការលំបាកទ្វេដងទេក្នុងការស្តារប្រទេសឡើងវិញ នៅពេលជួបវិបត្តិទ្វេគ្រោះ?

កូវីដ១៩ គឺជាគ្រោះដ៏អាក្រក់មួយ ដែលទាញទំលាក់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឲ្យមកនៅក្រោមសូន្យ។ នៅមិនទាន់រើខ្លួនរួចពីវិបត្តិកូវីដផង ប្រទេសកម្ពុជាក៏ទទួលរងនូវគ្រោះអាក្រក់មួយថ្មីទៀត គឺគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលគ្រោះទី២នេះ បើទោះណាមិនទាន់មានតួលេខនៃការខូចខាតក៏ដោយ ក៏អ្នកសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមមើលឃើញថា បានបើកការវាយប្រហាលើគោលដៅសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាយ៉ាងដំណំបន្ថែមទៀត។ តើការប្រឈមនឹងវិបត្តិទ្វេគ្រោះនៅពេលនេះ តើប្រទេសកម្ពុជានឹងរងនូវសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរទេ ក្នុងការស្តារប្រទេស និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឡើងវិញ?

11 min