ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

October 05, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ទិវាគ្រូបង្រៀនពិភពលោក៖ ទន្ទឹមនឹងការអបអរ តែក៏ត្រូវគិតគូពីជីវភាពរបស់គ្រូបង្រៀនផងដែរ

នៅថ្ងៃទី ០៥ តុលា នេះ គឺជាទិវាគ្រូបង្រៀនពិភពលោក ឬ World Teachers’ day ដែលនឹងប្រារព្ធធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ «គ្រូបង្រៀនឆ្លាតវៃ ដើម្បីការអប់រំឌីជីថល»។ ដោយសារនៅថ្ងៃនេះ គឺជាទិវារបស់គ្រូបង្រៀន លោកគ្រូអ្នកគ្រូមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈម និងសំណូមពររបស់ខ្លួន ជាពិសេសទៅលើបញ្ហាជីវភាពរបស់ពួកគេ ពិសេសក្នុងគ្រានៃវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩នេះ។ពួកគេបានលើកឡើងថា ទន្ទឹមនឹងការអបអរសាទរ ប៉ុន្តែគេក៏ត្រូវគិតគូពីជីវភាពរបស់គ្រូបង្រៀនផងដែរតើហេតុអ្វី?

11 min

October 02, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើវិធានការដើម្បីទ្រទ្រង់វិស័យទេសចរណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលជុំទី៦នេះ ធ្វើឲ្យអាជីវកម្មទេសចរណ៍នឹងនទេ?

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៣០ខែកញ្ញា បានសម្រេចដាក់វិធានការបន្ថែមទៀត ដើម្បីបន្តគ្រប់គ្រងផលប៉ះពាល់លើវិស័យសំខាន់ៗនៃសេដ្ឋកិច្ច នៅក្នុងបរិការណ៍នៃវិបត្តិ និងការស្តារឡើងវិញ រួមទាំងជម្រុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក្រោយពីវិបត្តិនៃជំងឺកូវីដ១៩។ ក្នុងចំណោមវិស័យសំខាន់ៗ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានជួយនោះ វិស័យទេសចរណ៍ក៏បានទទួលនូវការយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរ ដោយរដ្ឋបន្តផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភចំនួន៤០ដុល្លារ ក្នុង១ខែដល់កម្មករ និយោជិតម្នាក់ ដែលបំពេញការងារក្នុងវិស័យនេះ សម្រាប់រយៈពេល៣ខែទៅមុខទៀត ហើយសហគ្រាសត្រូវរួមចំណែកតាមគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត និងតាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែង បន្ថែមពីលើអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ជូន។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋក៏បន្តលើកលែងការបង់ពន្ធប្រចាំខែគ្រប់ប្រភេទ បន្តពន្យាបង់កាតព្វកិច្ចរបបសន្តិសុខសង្គម និងលើកលែងបង់ប៉ាតង់ជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ កំពុងស្ថិតនៅជារបៀបវារៈនៃការជជែកគ្នានៅឡើយ រវាងប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ និងអាជ្ញាធររដ្ឋ។

13 min

October 01, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - បញ្ហាបឹងតាមោក៖សង្គមស៊ីវិលថា ពុំគួរអភិវឌ្ឍទេ តែរដ្ឋាភិបាលថា បានសិក្សាច្បាស់លាស់ហើយមុនសម្រេចលុបផ្នែកខ្លះ

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចកាត់ផ្នែកខ្លះនៃបឹងតាមោកប្រគល់ឱ្យក្រសួង និងស្ថាប័នរបស់រដ្ឋនានា ដើម្បីសាងសង់ទីស្នាក់ការថ្មី និងអភិវឌ្ឍផ្សេងៗ។ បន្ថែមលើនេះ ផ្នែកខ្លះដទៃទៀតនៃបឹងធម្មជាតិនេះ ក៏ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រេចកាត់ផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនផងដែរ។ អង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាដែលបានតាមដាន និងឃ្លាំមើលពីបញ្ហានេះ បានសម្តែងនូវការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីអនាគតនៃបឹងតាមោក។ ពួកគេថា បឹងតាមោកដែលជាអាងស្តុកទឹកធំបំផុតរបស់រាជធានីភ្នំពេញ ពុំគួរត្រូវបានអភិវឌ្ឍបែបហ្នឹងឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ គួររក្សាទុក ហើយអភិវឌ្ឍឱ្យមានសោភ័ណ្ឌភាព។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានអះអាងថា ការសម្រេចអភិវឌ្ឍលើបឹងតាមោកនេះ គឺរដ្ឋាភិបាលបានគិតគូរ និងសិក្សាបានច្បាស់លាស់រួចរាល់ហើយ។

12 min

September 30, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាអាចងើបឡើងវិញល្អប្រសើរជាងការព្យាករណ៍ទុកដែរឫទេក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ?

ធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ី(ADB) និងធនាគារពិភពលោក(World Bank)សុទ្ធតែបានដំឡើងការព្យាករណ៍កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះនៅក្នុងរបាយការណ៍ចុងក្រោយបំផុតរបស់ពួកគេ។ ធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ី(ADB)បានព្យាករជាថ្មីថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងធ្លាក់ចុះក្រោម៤%(-៤%) ដែលលើកមុនធនាគារនេះបានព្យាករថា នឹងធ្លាក់ចុះក្រោម៥,៥%(-៥.៥%)។ ចំណែក ធនាគារពិភពលោកវិញបានវាយតម្លៃជាថ្មីថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងធ្លាក់មកក្រោម២%(-២%) ដែលពេលមុនបានវាយតម្លៃថា នឹងធ្លាក់ចុះចន្លោះក្រោម១%(-១%)ទៅក្រោម២,៩%(-២,៩%)។ ស្តែងចេញតាមការព្យាករណ៍របស់ធនាគារធំៗទាំងពីរនេះ តើសេដ្ឋកិចុ្ចកម្ពុជាអាចនឹងមានការប្រែប្រួលល្អប្រសើរជាងការព្យាករណ៍ទុកទេមុនដាច់ឆ្នាំ២០២០នេះ?

12 min

September 29, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើសកម្មភាពសាសនា និងមនុស្សធម៌របស់លោកកឹម សុខា មានអត្ថន័យបែបណា?

លោកកឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិបានចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌ដោយចុះចែកអំណោយជាគ្រឿងឧបភោគបរិភោគដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះព្រោះទឹកជំនន់។ កាលពីថ្ងៃទី២៧ កញ្ញា លោកបានចុះទៅចែកអំណោយដល់ពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ហើយកាលពីម្សិលមិញលោកបានចុះទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុទៀត។ មុនធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌នេះ លោកកឹម សុខា ក៏បានចូលរួមសកម្មភាពសាសនាផងដែរដោយបានទៅដាក់បិណ្ឌនាបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌតាមវត្តអារាមនានា។ សកម្មភាពរបស់លោកកឹម សុខានេះ កើតឡើងស្របពេលដែលកំពុងមានក្តីក្តាំនៅតុលាការ ហើយតុលាការបានហាមឃាត់លោកមិនឱ្យធ្វើសកម្មភាពនយោបាយទៅទៀត។ ដូច្នេះ តើសកម្មភាពសាសនា និងមនុស្សធម៌របស់លោកកឹម សុខានេះ មានអត្ថន័យបែបណា?

12 min

September 28, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើបាតុកម្មនៅអាមេរិកអាចជួយអោយមានការដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំនៅកម្ពុជាបានឬទេ?

បើគ្មានការប្រែប្រួលទេ ពលរដ្ឋខ្មែរនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងធ្វើបាតុកម្មមួយនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៨ ខែកញ្ញានេះ ក្នុងកម្មវត្ថុដើម្បីទាមទារអោយមានការអន្តរាគមន៍ដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ចំពោះអ្វីដែលពួកគេហៅថា ជាពលរដ្ឋសកម្មដើម្បីយុត្តិធម៌និងប្រជាធិបតេយ្យ ទាក់ទងករណី លោក រ៉ុង ឈុន។ សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្នុងស្រុកវិញក៏អះអាងថា ពួកគេក៏គ្រោងធ្វើការតវ៉ាជាថ្មីទៀតដែរ តែមិនទាន់កំណត់ថ្ងៃជាក់លាក់នៅឡើយ។ តើបាតុកម្ម ជាមធ្យោបាយមួយជួយអោយមានការដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំនៅកម្ពុជាបានដែរឬទេ?

11 min

September 27, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើច្បាប់ស្តីពី «បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន» ជាការពារអ្នកប្រើប្រាស់ឬជាការរឹតបន្តឹងសេរីភាព?

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពី «បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន» ឬ Cyber Crime Law កំពុងស្ថិតក្នុងដៃក្រសួងមហាផ្ទៃ បន្ទាប់ពីបានតាក់តែងតាំងឡើងពីឆ្នាំ២០១៦ និងមានការប្រជុំចំនួន៦៧លើករួចមក។ ច្បាប់នេះត្រូវបានតាក់តែងដោយសារតែវិស័យបច្ចេកវិទ្យាមានការរីកចំរើន ក្នុងនោះក៏មានបទល្មើសឧក្រិដ្ឋតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាកើនឡើងដែរ។ នេះបើតាមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល។ សម្រាប់មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ដាក់ការព្រួយបារម្ភថា ច្បាប់នេះនឹងមានការរិតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជាបន្ថែមទៀត។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទាត់ចោលក្តីបារម្ភនេះ។

11 min

September 26, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការសាងសង់ផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាបនឹងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបានកម្រិតណាបន្ថែមទៀត?

ខេត្តសៀមរាប នឹងមានផ្លូវខ្វាត់ខ្វែងក្នុងលក្ខណៈជាទីក្រុងវ័យឆ្លាត ឬ Smart City នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ខាងមុខនេះ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសទម្លាក់កញ្ចប់ថវិកាចំនួន១៥០លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីសាងសង់ផ្លូវចំនួន៣៨ខ្សែនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបដែលជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា។ អាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប និងអ្នកជំនាញផ្នែកទេសចរណ៍បានបង្ហាញការមើលឃើញស្រដៀងគ្នាថា គម្រោងសាងសង់ផ្លូវចំនួន៣៨ខ្សែនេះ នឹងជួយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិ និង អន្តរជាតិឱ្យមកលេងកម្សាន្តនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបកាន់ច្រើនឡើងបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ ១៩ត្រូវបានបញ្ចប់។

12 min

September 25, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ តែងក្លាយជាមុខព្រួញនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មពីប្រទេសលោកខាងលិច?

នៅក្នុងវេទិកានៃកិច្ចប្រជុំជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ កាលពីថ្ងៃចន្ទ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា ការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសមហាអំណាច បានក្លាយទៅជាការរាំងស្ទះរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងនោះមានកម្ពុជាផងដែរ។ លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យដឹងទៀតថា ជារឿយៗ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ តែងត្រូវបានបែ្រក្លាយជាមុខព្រួញនៃការដាក់ទណ្ឌកម្ម ចំពោះកិច្ចដំណើរការប្រឹងប្រែងកសាងជាតិរបស់ខ្លួន ដែលមិនបានល្អឥតខ្ចោះស្របតាមស្តង់ដាររបស់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ខណៈសមត្ថភាពប្រទេសទន់ខ្សោយទាំងនោះនៅមានការខ្វះខាត ក្នុងកិច្ចការពារសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន។

13 min

September 24, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ២៧ឆ្នាំមកនេះ តើការអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាមានស្ថានភាពបែបណា?

ថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញានេះ គឺគម្រប់ខួប២៧ឆ្នាំនៃការប្រកាសឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា។ ម្សិលមិញ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញកម្ពុជាបានរៀបចំសន្និសីទអបអរសាទរទិវារំលឹកខួប២៧ឆ្នាំនេះ ដើម្បីធ្វើការបូកសរុបវាយតម្លៃការអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញក្នុងរយៈពេល២៧ ឆ្នាំ កន្លងមកនេះ។ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ បានអះអាងថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាបានក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃស្ថិរភាពរបបនយោបាយ ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ និងក្របខ័ណ្ឌស្ថាប័ន នៅលើខឿនប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងនីតិរដ្ឋដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះមានសុខសន្តិភាពពេញលេញ ជារដ្ឋមានស្ថិរភាព ជាមួយនឹងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍កន្លងមក។ ប៉ុន្តែ អ្នកនយបាយ និងអ្នកវិភាគខ្លះវិញមើលឃើញថា ការអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជានាពេលកន្លងមកមិនទាន់បានទាំងស្រុងនៅឡើយទេ និងថា ការធ្វើវិសោធនកម្មកន្លងមក គឺតម្រូវការតាមផលប្រយោជន៍នយោបាយ។

13 min