ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

September 23, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើពេលណាទើបជម្លោះដីធ្លីនៅកម្ពុជាអាចបិទបញ្ចប់ទាំងស្រុង?

ការទទូចទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីបានងើបឡើងវិញ កាលពីរថ្ងៃមុននៅមុខក្រសួងដែនដីនៅថ្ងៃ២១កញ្ញា ក្នុងឱកាសទិវាសន្តិភាពអន្តរជាតិលើកទី៧៥។ ក្នុងនោះក្រុមប្រជាកសិករដែលមានគ្នាប្រមាណជាង១ពាន់នាក់មកពីតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនរួមមាន៖ កោះកុង ត្បូងឃ្មុំ ស្វាយរៀង តំណាងឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ៧០៩៩គ្រួសារ អះអាងថា កំពុងមានទំនាស់ដីធ្លីរាំរ៉ៃលើទំហំដីជាង១ម៉ឺន២ពាន់ហិកតាជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជន ដែលទទួលបានសិទ្ធិវិនិយោគពីរដ្ឋ។ ចំពោះខេត្តកោះកុង ក្រសួងដែនដីមិនទទួលដោះស្រាយឡើយ ដោយសារជម្លោះខ្លះបានដោះស្រាយរួចហើយ ហើយក្រុមពលរដ្ឋខ្លះទៀតមិនស្ថិតក្នុងក្រុមរងផលប៉ះពាល់។

13 min

September 22, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិនអាចទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនវិនិយោគអាមេរិកមករកស៊ីនៅកម្ពុជាបានដែរឫទេ?

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំធុរកិច្ចអាមេរិក-អាស៊ានកាលពីម្សិលមិញ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា បើទោះមានវិបត្តិកូវីដ១៩ ប៉ុន្តែទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិកនៅក្នុងរយៈពេល៨ខែឆ្នាំនេះបានកើនឡើងជិត១៧ភាគរយបើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំទៅ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន បានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងកម្ពុជា និងចិន នឹងដើរតួជាកត្តាដ៏សំខាន់មួយជួយធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដែលកំពុងរកទីតាំងថ្មីនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដូច្នេះ តើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះនឹងមានឥទ្ធិពលកម្រិតណាទៅលើក្រុមហ៊ុនវិនិយោគរបស់អាមេរិក?

12 min

September 21, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការងារ ធ្វើអោយបាត់បង់ប្រយោជន៍កម្មករ ឬបង្កើនឱកាសការងារ?

សហជីពធំៗចំនួន៦នៅកម្ពុជា និងភាគីក្រសួងការងារ នៅតែអះអាងផ្សេងគ្នា ទៅលើផលប្រយោជន៍ និងអត្ថន័យនៃការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការងារពិសេសទាក់ទងនឹងមាត្រា១៤៤និងមាត្រា១៦២។ សម្រាប់ ភាគីសហជីព ការធ្វើវិសោធនកម្មនេះ នឹងធ្វើអោយកម្មករបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែទៅវិញ ភាគីរដ្ឋាភិបាលវិញបានអះអាងថា ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ គឺជាការបង្កើតនិងបង្កើនឱកាសការងារកាន់តែសម្បូរណ៍បែបជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ តើធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការងារ ធ្វើអោយបាត់បង់ប្រយោជន៍កម្មករ ឬបង្កើនឱកាសការងារដល់កម្មករកម្ពុជា?

13 min

September 20, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សន្តិភាព៖ មតិខ្លះថា កម្ពុជាមានតែសន្តិភាពផ្លូវកាយ តែសន្តិភាពផ្លូវចិត្តមិនទាន់មានពេញលេញ

ទិវាសន្តិភាពអន្តរជាតិ លើកទី៧៥ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ក្រោមមូលបទ «ការកសាងសន្តិភាពជាមួយគ្នា»។ ក្នុងឱកាសនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងតាមរយៈសារលិខិតសម្រាប់ទិវាសន្តិភាពនេះថា ការកសាងសន្តិភាពគឺមិនងាយនោះទេសម្រាប់កម្ពុជា ពោលត្រូវប្រើពេលរាប់សិបឆ្នាំទើបកម្ពុជាទទួលបានសន្តិភាពដូចសព្វថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួន មិនដែលសាទរនូវកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះទេ ផ្ទុយទៅវិញបានអនុវត្តនូវស្ដង់ដារពីរ ចំពោះការវាយតម្លៃលើការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសារលិខិតរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន។ ជុំវិញបញ្ហាសន្តិភាពដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រីហ៊ុន សែន លើកឡើងនេះដែរ មតិមួយចំនួនយល់ឃើញថា សន្តិភាពផ្លូវកាយនៅកម្ពុជាមានមានពិត តែសន្តិភាពផ្លូវចិត្តនៅមិនទាន់មានពេញលេញនៅឡើយ។

11 min

September 19, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម៖អាជ្ញាធរពុំគួរទាន់តម្រូវឱ្យអាជីវកម្មកាត់សក់ និងធ្វើក្រចកស្នើសុំច្បាប់អនុញ្ញានៅពេលនេះឡើយ

ក្រសួងវប្បធម៌ និង វិចិត្រសិល្បៈបានសម្រេចបង្គាប់ឱ្យអាជីវកម្មបម្រើសេវាកម្មកាត់សក់ រចនាម៉ូដសក់ លម្អក្រចក និងរចនាក្រចកបុរស នាទី ត្រូវមានទីតាំងជាក់លាក់ និងត្រូវសុំច្បាប់អនុញ្ញាត។ នេះបើតាមសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈចុះថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។ ការស្នើសុំច្បាប់អនុញ្ញាតអាជីវកម្មនេះ គឺតាមរយៈការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយ ហើយរដ្ឋបាលស្រុក ក្រុង ខណ្ឌ ជាអ្នកចេញប័ណ្ឌអនុញ្ញាតអាជីវកម្មទាំងអស់នេះ។ អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គមនៅកម្ពុជាបានលើកឡើងថា អាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយតូចបែបនេះ ពុំគួរអាជ្ញាធរតម្រូវឱ្យស្នើសុំច្បាប់អនុញ្ញាតឡើយ ជាពិសេស នៅពេលនេះដែលពេលកំពុងមានការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩។

12 min

September 18, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ថយចុះច្រើន ៨ខែដើមឆ្នាំ២០២០ ជាប្រសិទ្ធភាពនៃការរឹតបន្តឹងច្បាប់ចររាចរណ៍ឬ?

រយៈពេល៨ខែ នៃឆ្នាំ២០២០នេះ ប្រៀបធៀបរយៈពេលដូចគ្នា នៃឆ្នាំ២០១៩ ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ មានការថយចុះចំនួន ៦៦៧លើក ស្មើនឹង២៤% អ្នកស្លាប់ថយចុះចំនួន ២១៥នាក់ ស្មើនឹង១៦% អ្នករបួសថយចុះចំនួន ១ ០១០នាក់ ស្មើនឹង២៤%។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ តាមរយៈសេចក្តីអំពាវនាវមួយកាលពីថ្ងៃអង្គារ ស្តីពីការបង្ការនិងទប់ស្កាត់គ្រោះច្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក នៅក្នុងឱកាសនៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌប្រពៃណីខ្មែរកន្លងទៅនេះ។ ជុំវិញ ដំណឹងនៃការថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់នេះ អ្នកជំនាញខាងចរាចរណ៍ និងអ្នកតាមដានសង្គមនានា បានធ្វើការសាទរ និងជម្រុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលកុំបន្ធូរដៃឲ្យសោះចំពោះការរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍រួមទាំងដំណើរការប្រកបដោយគុណភាព និងតម្លាភាព។

12 min

September 17, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើអ្វីជាមូលហេតុពិតប្រាកដនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកលើក្រុមហ៊ុនចិននៅកម្ពុជា?

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញាបានដាក់ទណ្ឌកម្មបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិលើក្រុមហ៊ុនចិនUnion Develo-pment Group ដែលកំពុងសាងសង់គម្រោងអភិវឌ្ឍតារាសាគរតម្លៃជិត៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនៅក្នុងខេត្តកោះកុង។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ គឺអាមេរិកចោទថា ក្រុមហ៊ុនចិនមួយនេះបានរឹបអូស និងបំផ្លិចបំផ្លាញលំនៅដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋដែលបំពានទៅនឹងច្បាប់Global Magnitsky។ ប៉ុន្តែ មតិខ្លះនៅកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកលើក្រុមហ៊ុនចិននេះ គឺជារឿងនយោបាយរវាងអាមេរិក និងចិនច្រើនជាង ត្បិតថាក្រុមហ៊ុនចិនកំពុងដំណើរការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ។

11 min

September 16, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សម្រាប់នយោបាយកម្ពុជា៖តើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនៅមានតម្លៃនិងឥទ្ធិពលកម្រិតណានៅពេលនេះ?

កាលពីថ្ងៃចន្ទ លោកសម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិបានអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យជួយជំរុញរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងពេញលេញ។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានអនុវត្តបានត្រឹមត្រូវចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទើបនាំឱ្យកម្ពុជាមានសន្តិភាព និងស្ថេរភាពដូចសព្វថ្ងៃនេះ។ ចំណែក អ្នកវិភាគនយោបាយនៅកម្ពុជាវិញបានមើលឃើញខុសគ្នាចំពោះការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេក៏ខ្វែងគំនិតគ្នាដែរចំពោះលទ្ធភាពនៃជំរុញឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសប្រទេសហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសត្រួតពិនិត្យលើការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

13 min

September 15, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកឃ្លាំមើល៖ ដើម្បីកុំឱ្យខូចឈ្មោះ អាជ្ញាធរកម្ពុជាត្រូវតែស៊ើបអង្កេតរកឱ្យឃើញពីការបាត់ខ្លួនសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សថៃ

ម្សិលមិញ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកលោកស្រីរ៉ូណា ស្មីត អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាបានលើកឡើងយកបញ្ហាការបាត់ខ្លួនសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សថៃលោក វ៉ាន់ឆាឡឺម សាតស័ក្តិសិទ្ធិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមកនិយាយសារជាថ្មីដោយបញ្ជាក់ថា ការស៊ើបអង្កេតរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជានៅមានភាពខ្វះខាត។ ប៉ុន្តែ អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានអះអាងថា ខ្លួនបានស៊ើបអង្កេត និងកំពុងបន្តតាមដានលើករណីនេះ។ ចំណែក អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គម និង អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាវិញ បានលើកឡើងថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាត្រូវតែស៊ើបអង្កេតរឿងនេះឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដើម្បីលាងជម្រះការសង្ស័យផ្សេងៗ និង ការពារកិត្តិយសកម្ពុជា។

11 min

September 14, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - នៅកម្ពុជា៖ការបង្កើនចំនួនកន្លែងបន្សាបគ្រឿងញៀនជាគន្លឹះឈានទៅកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន?

បញ្ហាហូរចូលគ្រឿងញៀនដល់ទីជនបទភូមិឃុំ នៅតែជាក្ដីព្រួយបារម្ភរបស់សង្គមទាំងមូល និងនិយាយដោយឡែកសម្រាប់អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន។ មួយផ្នែកនៃការហូរចូលគ្រឿងញៀនដល់ទីជនបទនេះហើយ ទើបធ្វើឲ្យពួកគេយល់ថា ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននៅកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ មិនថមថយសោះ ទោះជារដ្ឋាភិបាលខិតខំប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ការជួញដូរនិងការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ជាក់ស្ដែងចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់និងញៀនគ្រឿងញៀននៅឆមាសទី១ក្នុងឆ្នាំ២០២០ មានចំនួន១០,៨៧៧នាក់ ដែលប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងឆមាសទី១នៃឆ្នាំ២០១៩ដែរពោលគឺ១២៥០០នាក់។ គេមើលឃើញថា មានកត្តាជាច្រើនដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជាមិនអាចគ្រប់គ្រងបញ្ហាគ្រឿងញៀនបាន។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបង្កើនចំនួនមណ្ឌលបន្សាបគ្រឿងញៀនជាគន្លឹះឈានទៅកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសង្គមស៊ីវិលនិងអ្នកស្រាវជ្រាវសង្គម។

11 min