ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

September 13, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - នៅកម្ពុជា៖ តើការបញ្ចេញមតិបែបណាទើបចាត់ទុកថាស្របច្បាប់?

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា នៅពេលដែល លោក រ៉ុង ឈុន ត្រូវបានចាប់ខ្លួន គឺមានសកម្មជនចំនួន២៤រូបទៀតត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់គ្នា ក្នុងនោះ មានមនុស្សចំនួន១២នាក់ ត្រូវបានតុលាការឃុំខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្ន។ គួរកត់សម្គាល់ អ្នកដែលរងចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធរទាំងអស់ សុទ្ធតែបានបញ្ចេញមតិក្នុងបញ្ហារសើប ដូចជារឿងព្រំដែន បរិស្ថាន និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើម។ OHCHR ហៅចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធរដូច្នេះថាជាការមិនអត់ឱនរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះអ្នកមានគំនិតផ្ទុយពីខ្លួន និងជាការគាបសង្កត់ទៅលើសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ និងការជួបជុំដោយសន្តិវិធី ដែលកម្ពុជាបានព្រមព្រៀងជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិកន្លងទៅ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អ្វីដែលសកម្មជនទាំងនោះតវ៉ាគឺជាសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់កម្ពុជា។ តើការបញ្ចេញមតិបែបណាទើបស្របច្បាប់?

12 min

September 12, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - នៅចន្លោះរវាងអាមេរិក និងចិន៖ តើកម្ពុជាកំពុងដើរផ្ទុយពីមាគ៌ាអាស៊ានឬ?

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៥៣កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែកញ្ញា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាបានថ្លែងប្រាប់សមភាគីរបស់លោកថា នៅក្នុងភាពតានតឹងប្រឈមដាក់គ្នារវាងមហាអំណាច និងការដើរថយក្រោយពហុភាគីនិយម គឺអាស៊ានមិនមានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការកាន់ជើងភាគីណាមួយទេ ពោល គឺអាស៊ានត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងរឹងមាំនូវស្មារតីនៃការឯកភាព និងមជ្ឈភាពអាស៊ាន ដើម្បីអនុវត្តនូវគោលការណ៍«មាគ៌ាអាស៊ាន»។ ប៉ុន្តែ បើក្រឡេកមើលជាក់ស្តែងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គេសង្កេតឃើញថា កម្ពុជាហាក់ដូចជាមានទំនោរ និងគាំទ្រខ្លាំងទៅខាងប្រទេសចិនជាងសហរដ្ឋអាមេរិកដែលតែងតែមានបញ្ហារកាំរកូសជាមួយគ្នាជារើយៗ។ តើនេះ អាចបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាកំពុងដើរផ្ទុយពីមាគ៌ាអាស៊ានរវាងមហាអំណាចអាមេរិក និងចិនឬ?

13 min

September 11, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការតម្លើងប្រាក់ឈ្នួលកម្មករកាត់ដេរ២ដុល្លារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២១ ខុសឆ្ងាយពីការរំពឹងទុក?

ការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាសម្រាប់កម្មករ-កម្មការិនី នៅក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងផលិតផលស្បែកជើងសម្រាប់ឆ្នាំ២០២១ បានបិទបញ្ចប់ហើយ កាលពីថ្ងៃទី ១០ តុលា បន្ទាប់ពីបានចរចាអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ។ ជាលទ្ធផល ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានសម្រេចផ្តល់ប្រាក់២ដុល្លារ សម្រាប់ការតម្លើងប្រាក់ខែគោលរបស់កម្មករពី១៩០ដុល្លារ ដល់១៩២ដុល្លារ បន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាបានរក្សាតួលេខចាស់១៩០ដុល្លារដដែល។ យ៉ាងណាក្តី សម្រាប់ភាគីថៅកែរោងចក្របានស្វាគមន៍ចំពោះការសម្រេចចិត្តនេះ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយពីនេះ ភាគីសហជីពវិញបានចាត់ទុកថា ការតម្លើងប្រាក់ឈ្នួលត្រឹម២ដុល្លារនេះ គឺនៅឆ្ងាយពីការរំពឹងទុករបស់ខ្លួន។ តើហេតុអ្វី?

13 min

September 10, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សង្គមស៊ីវិល៖សំណុំរឿងអតីតស្នងការខេត្តកំពង់ធំមិនត្រូវបិទបញ្ចប់ត្រឹមការទម្លាក់ចេញពីតំណែងនោះឡើយ

ក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជាបានសម្រេចបញ្ចប់មុខតំណែងលោកអ៊ុក កុសលពីស្នងការខេត្តកំពង់ធំ បន្ទាប់ពីរូបលោកត្រូវបាននគរបាលនារីៗមួយចំនួនក្រោមឱវាទប្តឹងមកក្រសួងមហាផ្ទៃថាបានបៀតបៀនកេរ្តិ៍ខ្មាសលើពួកគេ។ បន្ថែមពីលើការបញ្ចប់មុខតំណែងនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃក៏បានស្នើទម្លាក់ឋានន្តរស័ក្តិពីផ្កាយ២ មកនៅត្រឹមស័ក្តិ៥ចំពោះលោកអ៊ុក កុសលផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ក្រសួងមហាផ្ទៃមិនមានបំណងនឹងបញ្ជូនមន្រ្តីនគរបាលរូបនេះទៅកាត់ទោសបន្តនៅតុលាការចំពោះបទល្មើសរបស់ខ្លួននោះឡើយ។ អង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាមិនអស់ចិត្តនឹងការសម្រេចបែបនេះទេ ដោយថា វាមិនយុត្តិធម៌សោះសម្រាប់នគរបាលនារីដែលជាជនរងគ្រោះ។ ពួកគេថា ករណីនេះមិនត្រូវបិទបញ្ចប់ត្រឹមនេះនោះឡើយ។

11 min

September 09, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្ស៖វិធានការរបស់អាជ្ញាធរលើក្រុមយុវជន មិនចំណេញទាល់តែសោះសម្រាប់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ

បន្ទាប់ពីចាប់ឃុំខ្លួនក្រុមយុវជនមួយចំនួនរួចមក នៅពេលនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្រកាសថា ក្រុមយុវជនខ្មែរថាវរៈ និងក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិបាន នឹងកំពុងធ្វើសកម្មភាពដែលមានចរិតបំផុស ញុះញង់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ស្ថិរភាព សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងបង្កភាពចលាចលវឹកវរនៅក្នុងសង្គម។ ហេតុដូច្នេះហើយ ក្រសួងមហាផ្ទៃបានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋកុំចូលរួមក្នុងសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ក្រុមទាំងពីរនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធត្រូវចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ថែមទៀត។ អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាបានអះអាងថា វិធានការរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនេះមិនចំណេញទាល់តែសោះសម្រាប់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស។

12 min

September 08, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖ ការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអាចនឹងតានតឹងជាងរាល់ឆ្នាំ?

កាលថ្ងៃទី០៧ ខែកញ្ញា ខាងភាគីសហជីព បានយកតួលេខ១២,៣៥ដុល្លារ ដើម្បីដាក់ចរចាជាមួយភាគី និយោជកនិង រដ្ឋាភិបាលនៅថ្ងៃទី០៩ និងថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២០ខាងមុខនេះ។ ជាការចរចាកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាសម្រាប់កម្មករ និយោជិត នាឆ្នាំ២០២១។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងពេលកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ១៩នេះ ភាគីថៅកែវិញបានអះអាងថាមានការពិបាកក្នុងការពិចារណាកម្រិតប្រាក់ឈ្នួលថ្មី ដោយសារតែភាគីថៅកែក៏រងគ្រោះពីកូវីដ១៩ដែរ។

12 min

September 07, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សង្គមស៊ីវិល៖ ការចាប់ខ្លួនមនុស្សជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់អាជ្ញាធរមិនអាចបំបាក់ស្មារតី ចំពោះជនទាំងឡាយណាដែលឈឺឆ្អាលរឿងសង្គមឡើយ

អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានចាប់ខ្លួនមនុស្សជាបន្តបន្ទាប់ ចំពោះជនទាំងឡាយណាដែលហ៊ានរិះគន់បញ្ហាសង្គម។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិល។ ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះអាជ្ញាធររឹតតែរំលោភសិទ្ធិឯកជនបុគ្គលទៀតផង ដែលចុះទៅឡោមព័ទ្ធដល់ទីស្នាក់ការយុវជនខ្មែរថាវរៈដែលមានគម្រោងធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធីនៅលើទីលានប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្ងៃនេះ។ ផ្អែកតាមតួលេខបឋមគិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី៦កញ្ញា មានយុវជន១១នាក់រួមទាំងព្រះសង្ឃ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួននិងចោទប្រកាន់ក្នុងបទញុះញង់។ ហើយក្នុងចំណោមពួកគេទាំង១១នាក់ យុវជនមាតាធម្មជាតិ៣នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួន នៅថ្ងៃទី៦កញ្ញា។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយពីខាងអាជ្ញាធរនៅតែបន្តអះអាងថា រាល់ចំណាត់ការលើសេរីភាពរបស់ខ្លួនអនុវត្តតាមច្បាប់របស់ប្រទេស។ ដូច្នេះតើសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជាមានតែលើក្រដាសឬយ៉ាងណា?

14 min

September 06, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖ ការយកពន្ធលើប្រាក់ចំណេញមូលធន២០%គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ តែធ្វើមិនត្រូវពេល

ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ តទៅ ការលក់ផ្ទះ ដីធ្លី នឹងត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញចំនួន២០%។ ការណ៍នេះត្រូវបានអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួននៅកម្ពុជាសម្ដែងការស្វាគមន៍ ប៉ុន្តែអ្នកដែលរកស៊ីខាងផ្នែកអចលនទ្រព្យវិញបានសម្ដែងការត្អូញត្អែរក្នុងកាលៈទេសៈដែលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកំពុងរងផលប៉ះពាល់ពីវិបត្តិនៃជំងឺកូវីដ១៩។អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចនិងអ្នករកស៊ីខាងផ្នែកអចលនទ្រព្យខ្លះយល់ស្របគ្នាថា ការយកពន្ធលើប្រាក់ចំណេញមូលធន២០%នេះ គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ តែធ្វើមិនត្រូវពេលវេលា។

14 min

September 04, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើតម្លៃស្នាក់នៅនិងម្ហូបអាហារខ្ពស់ហួសហេតុ អាចនឹងរុញទេសចរណ៍ខ្មែរឲ្យដួលទៅវិញទេ ក្រោយក្រោកឈរបានមួយភ្លែត?

ពលរដ្ឋកម្ពុជានៅក្នុងប្រទេសគឺជាអ្នកដែលធ្វើឲ្យវិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរ ដែលដេកដួលទៅលើដីស្ទើរដកដង្ហើមមិនរួច ឲ្យងើបឈរឡើងវិញនៅក្នុងសម័យកូវីដ១៩នេះ។ តាមរយៈភស្តុតាងច្បាស់ៗកាលពីអំឡុងពេលឈប់សម្រាក១សប្តាហ៍ជាប់គ្នាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ វិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរដែលធ្លាក់ជិតដល់ចំណុចសូន្យហើយនោះ បានងើបឡើងវិញតាមរយៈការចេញដើរកម្សាន្តរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរជាង១,៤លាននាក់។ ក៏ប៉ុន្តែក្រោយការប្រឹងប្រែងសង្គ្រោះវិស័យទេសចរណ៍ឡើងវិញរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនេះ បញ្ហាសំខាន់ៗចំនួន២ចំណុចនៅតែរំលេចឡើងឥតដាច់ គឺតម្លៃនៃការស្នាក់នៅ និងម្ហូបអាហារ មានការឡើងខ្ពស់ច្រើនដង។ បញ្ហានេះ ធ្វើឲ្យមានការបារម្ភថា ការឡើងថ្លៃកន្លែងស្នាក់នៅ និងម្ហូបអាហារ ថ្វីត្បិតតែជាប្រពៃណី តែអាចជាឧបសគ្គធ្វើឲ្យដួលរលំទៅវិញនៃទេសចរណ៍ខ្មែរទៅថ្ងៃក្រោយ។

10 min

September 03, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - មរណភាពឌុច៖ តើគេអាចអហោសិកម្មឲ្យឌុច ឬទេ?

អតីតមេគុកទួលស្លែង កាំង ហ្គេចអ៊ាវ ហៅឌុច បានទទួលមរណភាពកាលពីរំលងអាធ្រាត្រ ឈានចូលថ្ងៃទី០២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ ឌុច ត្រូវបានអង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហមផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត កាលពីថ្ងៃទី ០៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១២ ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ និងឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម។ មរណភាពរបស់ឌុចនាពេលនេះ បានបង្កើតឲ្យមានទស្សនៈយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាចំពោះយុត្តិធម៌ សម្រាប់ជនរងគ្រោះ និងការអហោសិកម្មឲ្យឌុច។

11 min