ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

September 02, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការបើកសាលារៀនឡើងវិញក្នុងដំណាក់កាលទី២៖សាលាឯកជនមួយចំនួនពិចារណាតម្លើងថ្លៃ

ក្រសួងអប់រំបានចេញសេចក្តីណែនាំ ស្តីពី ការបើកដំណើរការឡើងវិញគ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ និងឯកជនក្នុងដំណាក់កាលទី២នៅពេលឆាប់ៗនេះ បន្ទាប់ពីការបើកសាលាឡើងវិញដំណាក់កាលទី១ គឺដំណើរការទៅដោយសុវត្ថិភាព។ ប៉ុន្តែអ្នកធ្វើការងារខាងសាលារៀនឯកជនបារម្ភថា សាលាមួយចំនួននឹងមិនអាចបើកបានទៅតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវការស្តង់ដាសុវត្ថិភាពដែលក្រសួងដាក់ចេញនោះទេ។ ដូច្នេះសាលាឯកជនខ្លះកំពុងតែពិចារណាតម្លើងថ្លៃសិក្សាពីសិស្ស។

11 min

September 01, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពិតជាប្រើប្រាស់វិបត្តិកូវីដ១៩ ដើម្បីបិទបាំងផលប៉ះពាល់កើតចេញពីការដកផ្នែកខ្លះនៃEBAមែនឬ?

សារព័ត៌មានហុងកុងAsia Times កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហាកន្លងទៅ បានចុះផ្សាយអត្ថបទព័ត៌មានមួយដោយនិយាយថា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់បញ្ហាកូវីដ១៩ ដើម្បីបិទបាំងពីផលប៉ះពាល់ដែលកើតចេញពីការដកផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធEBAរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ ក៏ប៉ុន្តែ មុនគណៈកម្មការអឺរ៉ុបសម្រេចអនុវត្តការដកផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធEBAនេះកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ធ្លាប់បានបង្ហាញឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានត្រៀមកញ្ចប់ថវិកាជាង១ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ដែលកើតចេញពីបញ្ហាEBAនេះផង និង បញ្ហាកូវីដ១៩ផង។ ដូច្នេះ តើជាការពិតទេដែលថា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាយកបញ្ហាកូវីដ១៩បិទបាំងផលប៉ះពាល់នៃ ការដកផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធEBAរបស់អឺរ៉ុប?

12 min

August 31, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកជំនាញថា ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរពួតដៃគ្នាដោះស្រាយបញ្ហា ទឹក ទុន ទីផ្សារ ដើម្បីបន្តនិរន្តភាពតម្លៃកសិផលក្រោយចប់កូវីដ១៩

ដោយសារកូវីដ១៩ ប្រទេសជិតខាងមិនអាចផលិតបានច្រើន ធ្វើឲ្យតម្លៃផលិតផលកសិកម្មរបស់ខ្មែរមានទីផ្សារ។ តែជាមួយគ្នានេះ បញ្ហាទឹក និងទុន នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមរបស់កម្ពុជា ដែលមិនអាចផ្គត់ផ្គង់បន្លែបានគ្រប់រដូវកាល។ នេះបើតាម លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី២៩ខែសីហា។ ចំពោះអ្នកជំនាញផ្នែកកសិកម្មវិញយល់ថា ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរពួតដៃគ្នាដោះស្រាយបញ្ហា ទឹក ទុន ទីផ្សារ ដោយកុំទម្លាក់បន្ទុកទៅលើតែ ក្រសួងកសិកម្ម ដើម្បីបន្តនិរន្តភាពតម្លៃកសិផលក្រោយចប់កូវីដ១៩ឲ្យនៅដដែល។

12 min

August 29, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកជំនាញ៖ កម្ពុជាត្រូវពង្រឹងខ្លួនឯងឲ្យខ្លាំងនៅចំពោះមុខវិបត្តិកូវីដ១៩ និងការដកផ្នែកខ្លះនៃ EBA

ស្របពេលដែលកម្ពុជាកំពុងជាប់ដៃប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ សហភាពអឺរ៉ុបតាមការកំណត់របស់ខ្លួនបានអនុវត្តការដកផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះEBAពីប្រទេសកម្ពុជា។ ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាធំៗពីរក្នុងពេលតែមួយ។ អ្នកតាមដាន អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ត និង អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងដូចគ្នាថា កម្ពុជាត្រូវតែត្រៀមខ្លួនឱ្យបានល្អ ដើម្បីហែលឆ្លងកាត់នូវវិបត្តិទាំងពីរនេះ។ សម្រាប់ពួកគេ ការត្រៀមខ្លួននេះ គឺកម្ពុជាត្រូវពង្រឹងខ្លួនឯងឱ្យច្រើន អភិវឌ្ឍលើធនធានមនុស្ស ពង្រីកទីផ្សារខាងក្រៅបង្កើនផលិតកម្មក្នុងស្រុក និង ពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ការបរទេសជាមួយប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ និង ពិភពលោក។

12 min

August 28, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការស្នើសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញរបស់មន្ត្រីអតីតបក្សប្រឆាំងបន្ថែមទៀតជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយថ្មី?

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិចំនួន៣នាក់ទៀតហើយ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ម្សិលមិញបានដាក់លិខិតទៅកាន់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្នើសុំលើកបម្រាម ដើម្បីផ្តល់នីតិសម្បទាធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ មន្ត្រីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំង៣រូបនោះ មានលោក សុន ឆ័យ អតីតតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលភ្នំពេញ និងសមាជិកគណៈកម្មការនាយក២រូបទៀតគឺលោក តាវ គឹមឈន និងលោក វ៉ា សាម៉ុន។ ការស្នើសុំរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ៣រូបបន្ថែមទៀតដូច្នេះ ធ្វើឲ្យអ្នកស្នើសុំនីតិសម្បទាធ្វើនយោបាយឡើងវិញសរុប ១២នាក់ហើយ មកទល់ពេលនេះក្នុងចំណោមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិចំនួន១១៨នាក់ ដែលត្រូវដកហូតសិទ្ធិធ្វើនយោបាយរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដោយសាលដីកាតុលាការកំពូលកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៧។

13 min

August 27, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការចូលរួមរបស់សាធារណជនមានភាពចាំបាច់កម្រិតណាក្នុងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ដុសាធារណៈថ្នាក់ជាតិ?

របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវមួយដែលផ្សព្វផ្សាយចេញដោយវេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្តីពីកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃអង្គារបានបង្ហាញថា ច្បាប់និងគោលនយោបាយរបស់កម្ពុជាបានផ្តល់ឱកាសតិចតួចបំផុតសម្រាប់ការចូលរួមរបស់សាធារណជនក្នុងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈនៅថ្នាក់ជាតិ។ របាយការណ៍នោះ បានឱ្យពិន្ទុនៃការចូលរួមជាសាធារណៈរបស់កម្ពុជា គឺក្នុងកម្រិតទាប បើធៀបទៅនឹងប្រទេសនៅក្នុងតំបន់។ ជាក់ស្តែង កាលពីឆ្នាំ២០១៥ កម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុ៨ ហើយឆ្នាំ២០១៧បានធ្លាក់មកត្រឹម៤ពិន្ទុ ពោល គឺលើប្រទេសភូមាដែលមាន៦ពិន្ទុ នៅឆ្នាំ២០១៥ ហើយការចូលរួម០ពិន្ទុនៅឆ្នាំ២០១៧។ ប៉ុន្តែ ការចូលរួមជាសាធារណៈរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីនវិញ មានកម្រិតខ្ពស់ជាងគេនៅក្នុងតំបន់ គឺ៦៧ពិន្ទុនៅឆ្នាំ២០១៥ និង៤១ពិន្ទុនៅឆ្នាំ២០១៧។ ដូច្នេះ តើហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជាមានកម្រិតចូលរួមទាបជាងគេ? ហើយតើការចូលរួមរបស់សាធារណជនមានភាពចាំបាច់កម្រិតណានៅក្នុងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈថ្នាក់ជាតិ?

13 min

August 26, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការចុះដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននៅនឹងកន្លែងអាចបិទបញ្ចប់ការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងខ្មែរនិងខ្មែរបានទេ?

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆមាសទី៤ នៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះនិងផ្តល់យោបល់ កាលពីម្សិលមិញលោក ហ៊ុន សែន បានដាក់ចេញបទបញ្ជាថ្មី ក្នុងការចុះទៅត្រួតពិនិត្យ និងដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន នៅនឹងកន្លែង ។ ក្នុងន័យនេះគឺមន្ត្រីជំនាញកិច្ចការព្រំដែន នឹងចុះទៅពិនិត្យ និងដោះស្រាយរាល់ការលើកឡើងរបស់ពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តជាប់ព្រំដែនជុំវិញការបាត់បង់ដីទៅឲ្យប្រទេសជិតខាង។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនយោបាយ និងអ្នកតាមដានមួយចំនួនសាទរចំពោះយន្តការចុះដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននៅនឹងកន្លែង។ហើយពួកគេមានសុទិដ្ឋិនិយមថា មួយផ្នែកនៃយន្តការថ្មីនេះ អាចបិទបញ្ចប់ភាពចម្រូងចម្រាសលើសំណុំរឿងព្រំដែនរវាងខ្មែរគ្នាឯង។

12 min

August 25, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ករណីលោករ៉ុង ឈុន៖តើការិយាល័យឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្ស និងទូតបរទេសអាចជួយអន្តរាគមន៍បានដែរឬទេ?

ក្រោយពីការតវ៉ាឱ្យដោះលែងលោករ៉ុង ឈុននាពេលពេលកន្លងមកមិនមានសញ្ញាជោគជ័យ នៅពេលនេះ ក្រុមយុវជននិង សាច់ញាតិលោករ៉ុង ឈុន បានងាកមកពឹងពាក់ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំនៅកម្ពុជា និង ស្ថានទូតជប៉ុន។ ម្សិលមិញនេះ ពួកគេបាននាំគ្នាយកញត្តិស្នើសុំឱ្យជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាដោះលែងលោករ៉ុង ឈុន ដាក់នៅស្ថាប័នទាំងពីរនេះ។ តើស្ថាប័នទាំងពីរនេះ មានឥទ្ធិពលទេក្នុងការជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាដោះលែងលោករ៉ុង ឈុន ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ?

11 min

August 24, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការចាប់ខ្លួនមនុស្សជាបន្តបន្ទាប់ធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានរូបភាពកាន់តែអាក្រក់នៅក្នុងក្រសែភ្នែកអន្តរជាតិ?

យ៉ាងហោចណាស់មនុស្សជិត១០នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ នៅរយៈពេលចុងក្រោយនេះ បន្ទាប់ពីការចាប់ខ្លួនលោករ៉ុង ឈុន ដែលជាមនុស្សដំបូងគេ កាលពីថ្ងៃទី៣១កក្កដា នៅក្នុងសំណុំរឿងព្រំដែន។ ចំណែកលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម គឺជាមនុស្សចុងក្រោយ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១សីហា ត្រូវចាប់ខ្លួននៅក្នុងសំណុំរឿងតែមួយជាមួយលោក រ៉ុង ឈុន ដែរ។ អ្នកវិភាគនិងអ្នកតាមដានសង្គមមើលឃើញស្រដៀងគ្នាថា ការចាប់ខ្លួនមនុស្សជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់អាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅពេលនេះធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានរូបភាពកាន់តែអាក្រក់នៅក្នុងកែវភ្នែកអន្តរជាតិ។ តែអ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចឆ្លើយតបថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនក្នុងពេលថ្មីៗនេះជាសក្ខីភាពបង្ហាញរួចហើយថា កម្ពុជាអាក្រក់ឬល្អក្នុងកែវភ្នែកអ្នកខាងក្រៅនោះ។

12 min

August 23, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីទាក់ទាញវិនិយោគិនជប៉ុនឲ្យបានកាន់តែច្រើន?

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិននិងសហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមួយចំនួនធំបង្វែរការវិនិយោគពីចិនមកតំបន់អាស៊ានវិញ។ ក្នុងនោះ ប្រទេសវៀតណាមនិងថៃគឺជាគោលដៅសំខាន់ជាងគេ។ នេះបើតាមអង្គការពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសរបស់ជប៉ុន ហៅកាត់ថា JETRO។ ចំពោះកម្ពុជាដែលគេមើលឃើញថា មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយជប៉ុនដែរ ប៉ុន្តែការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុននៅកម្ពុជាហាក់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីទាក់ទាញវិនិយោគិនជប៉ុនឲ្យមកដាក់ទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជាឲ្យបានកាន់តែច្រើន?

13 min