ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

August 11, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការធ្វើចត្តាឡីស័ក្តនៅផ្ទះអាចមានហាភិន័យយ៉ាងណាខ្លះ?

ម្សិលមិញ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក្នុងសង្កាត់សិត្បូ ក្នុងស្រុកតាខ្មៅ និង ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបានអះអាងខុសគ្នាពីករណីស្រ្តីខ្មែរជាកងទ័ពមួកខៀវម្នាក់បានឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩។ ចៅសង្កាត់សិត្បូ បានលើកឡើងថា មុនរកជំងឺកូវីដ១៩ ស្រ្តីខ្មែរម្នាក់នេះបានធ្វើចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃ មនុស្សចាស់ និងចែកលុយដល់ក្មេងៗថែមទៀត តែការលើកឡើងនេះត្រូវបានរដ្ឋបាលខេត្តកណ្តាលមកទាត់ចោលដោយថា គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។ ការចេញមកទាត់ចោលនេះ គឺបន្ទាប់ពីក្រសួងសុខាភិបាលបានច្រានចោលព័ត៌មាននេះ ដោយលើកបញ្រ្ជាសមកវិញថា ស្រ្តីរូបនេះមិនបានជួបអ្នកណាផ្សេងក្រៅពីសមាជិកគ្រួសារនោះឡើយក្នុងអំឡុងពេលធ្វើចត្តាឡីស័ក្តនៅក្នុងផ្ទះ។ តែទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ការធ្វើចត្តាឡីស័ក្តនៅផ្ទះរបស់ស្រ្តីរូបនេះបានប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ជាមួយសមាជិកគ្រួសារ៤នាក់ ហើយពួកគេក៏ត្រូវបាននាំទៅពិនិត្យរកជំងឺកូវីដ១៩ និង ដាក់តាមដាននៅមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក្ត។ ដូច្នេះ តើគួរបញ្ឈប់ការធ្វើចត្តាឡីស័ក្តនៅផ្ទះដែរឬទេ ដើម្បីបញ្ជៀសហានិភ័យនៃការចម្លងជំងឺកូវីដ១៩ចូលក្នុងសហគមន៍?

13 min

August 10, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកច្បាប់និងសង្គមស៊ីវិល៖ការកំណត់យកតួនាទីតែមួយរវាងអ្នករាជការនិងប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវី ជាផ្នែកមួយជួយលើកកម្ពស់វិស័យយុត្តិធម៌កម្ពុជា

ការកំណត់យកតួនាទីតែមួយរវាងអ្នករាជការសាធារណៈ និងប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវី ពីសំណាក់ក្រសួងមហាផ្ទៃកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ទទួលបានការស្វាគមន៍ពីអ្នកច្បាប់ និងមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន។ ការកំណត់របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរកឃើញ មានមន្ត្រីរាជការថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិខ្លះ ប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវី ខណៈដែលខ្លួនកំពុងបំពេញមុខងារសាធារណៈ។ នេះបើតាមសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី៧សីហា។ មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលយល់ថា ក្រសួងដទៃគួរយកគំរូតាមក្រសួងមហាផ្ទៃដើម្បីជាផ្នែកមួយជួយលើកកម្ពស់វិស័យយុត្តិធម៌របស់កម្ពុជា។

11 min

August 08, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើកម្ពុជាត្រៀមទប់ទល់បែបណានៅពេលអឺរ៉ុបអនុវត្តដកផ្នែកខ្លះនៃEBAតាមការគ្រោងទុកនាថ្ងៃទី១២ ខែសីហា?

រាប់ចាប់ពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៨ ខែសីហានេះ គឺនៅសល់តែ៣ថ្ងៃទៀតទេដល់ថ្ងៃដែលសហភាពអឺរ៉ុបអនុវត្តការដកផ្នែកខ្លះនៃប្រពន្ធអនុគ្រោះEBAពីកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា។ មជ្ឈដ្ឋាននានាបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ និង មើលឃើញពីផលអាក្រក់ដែលកើតមានសម្រាប់កម្ពុជា បើសិនសហភាពអឺរ៉ុបអនុវត្តដកផ្នែកខ្លះនៃប្រពន្ធអនុគ្រោះEBAពីកម្ពុជា។ ដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហានេះ គួបផ្សំនឹងការដោះស្រាយវិបត្តិកូវីដ ១៩ផង រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានត្រៀមកញ្ចប់ថវិកាជាង១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជាបានអះអាងថា កញ្ចប់ថវិកាប៉ុណ្ណេះ គឺមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ ហើយថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវពង្រឹងវិស័យផ្សេងៗទៀត ជាពិសេស វិស័យកសិកម្ម។

13 min

August 07, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើមានដំណោះស្រាយទេ ដើម្បីឲ្យមានតុល្យភាពរវាងការនាំចេញនិងនាំចូលផលិតផលជលផលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?

ប្រទេសកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០១៩ បាននាំចេញផលិតផលជលផលចំនួន១ម៉ឺនតោន ហើយនាំចូលមកក្នុងប្រទេសវិញចំនួន២ម៉ឺនតោន ខណៈប្រទេសនេះ កំពុងជម្រុញឲ្យមានផលិតផលត្រីធម្មជាតិ និងពង្រីកវារីវប្បកម្មនៅទូទាំងប្រទេស។ ក្រោមហេតុផលដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការអ្នកទេសចរបរទេស កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវតែនាំផលិតផលជលផល ដែលកម្ពុជាអត់មានចូលច្រើន២ដងជាងការនាំចេញ។ តើអាចមានមធ្យោបាយសមស្របណា ដែលអាចមានផលចំណេញដល់កសិករក្នុងស្រុក និងអាចកាត់បន្ថយការនាំចូលដែលមិនមានតុល្យភាពនៃវិស័យជលផលកម្ពុជា?

12 min

August 06, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - វិបត្តិកូវីដ១៩៖ តើត្រូវធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានអ្នករត់ចេញពីមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក្តតទៅទៀត?

គិតមកដល់ពេលនេះ មានអ្នករត់ចេញពីមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក្តចំនួន៣នាក់ហើយ ដោយម្នាក់រត់ចេញពីមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក្តនៅភ្នំពេញទៅខេត្តកំពង់ចាម និង ២នាក់ទៀតនៅក្នុងខេត្តព្រៃវែង។ ប៉ុន្តែពួកគេទាំង៣នាក់នេះសុទ្ធតែត្រូវបានចាប់បញ្ជូនទៅធ្វើចត្តាឡីស័ក្តតាមការកំណត់រយៈពេល១៤ថ្ងៃដដែល។ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលកម្ពុជាតែងតែចាត់ទុកការរត់ចេញនេះថា មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការចម្លងជំងឺកូវីដ ១៩ចូលទៅក្នុងសហគមន៍។ ដូច្នេះ តើអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគួរតែធ្វើយ៉ាងណាបន្ថែមទៀត ដើម្បីធានាថា គ្មាននរណាម្នាក់អាចរត់ចេញពីមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក្តបាន?

13 min

August 05, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើអត្ថបទសារព័ត៌មានបែបអវិជ្ជមានមានន័យថាជាការប្រឆាំងឬ?

«មិនត្រូវមានទស្សនៈថា អ្នកសរសេរអត្ថបទអវិជ្ជមាន សុទ្ធតែអ្នកប្រឆាំង» នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ កាលម្សិលមិញ នៅក្នុងវេទិកាពិភាក្សាវាយតម្លៃសកម្មភាពស្តីពីសន្និសីទសារព័ត៌មាន ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល។ ការលើកឡើងនេះទទួលបានការស្វាគមន៍សម្រាប់អ្នកកាសែតទូទៅ និងដោយឡែកចំពោះមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួននៅកម្ពុជា។ ដើម្បីគេចផុតពីការចោទប្រកាន់នេះអ្នកកាសែតជើងចាស់មួយចំនួនបានលើកឡើងថា កាលៈទេសៈខ្លះអ្នកសសេរគួរថយមួយជំហ៊ានដើម្បីទុកពេលឲ្យមន្ត្រីស្រាវជ្រាវបន្តិចសិន។ ចំណែកមន្ត្រីក៏ត្រូវស្វែងយល់សិនមុននឹងវាយតម្លៃថា ម្ចាស់សំណេរជាអ្នកប្រឆាំង។

13 min

August 04, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ចាប់ខ្លួនលោករ៉ុង ឈុន៖ តើអាចជាការបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនញញើតនឹងការអនុវត្តដកផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធEBAឬ?

ការចាប់ខ្លួន ចោទប្រកាន់ និង ឃុំខ្លួនលោករ៉ុង ឈុន ដោយសារតែនិយាយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាមនៅក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំកំពុងក្លាយជាបញ្ហាដ៏ចម្រូងចម្រាស។ អ្នកគាំទ្រ និង សាធារណជនខ្លះដែលយល់ថា ការនិយាយរបស់លោករ៉ុង ឈុន គ្រាន់តែជាការបញ្ចេញមតិ និងគ្មានកំហុស បាននាំគ្នាធ្វើយុទ្ធនាការទាមទារឱ្យដោះលែងលោករ៉ុង ឈុន តាមរយៈការជួបជុំគ្នាផ្ទាល់ និង តាមហ្វេសប៊ុក។ ក្រៅពីភាពចម្រូងចម្រាសនៅក្នុងប្រទេសនេះ អ្នកតាមដាន និងសង្គមស៊ីវិលខ្លះក៏បានមើលឃើញថា បញ្ហាចាប់ខ្លួននេះ ក៏នឹងបន្ថែមការប៉ះពាល់ដល់ការអនុវត្តដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះEBAខ្លះពីកម្ពុជាផងដែរ ពោល គឺអាចជំរុញឱ្យដកបានជោគជ័យតែម្តង។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ថា បញ្ហាអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងសង្គម ហើយរឿងអ្វីផ្សេងជាបញ្ហាបន្ទាប់បន្សំប៉ុណ្ណោះ។

12 min

August 03, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ក្រសួងត្រៀមដាក់ដំណើរការគោលការណ៍ស្តីពីការធ្វើដំណើរដោយកន្លែងសម្រាប់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ

ក្រសួងទេសចរណ៍ បានរៀបចំសេចក្តីព្រាងគោលការណ៍ណែនាំស្តីពីការធ្វើដំណើរដោយកន្លែង ឬហៅថា Travel Bubble ដើម្បីទទួលភ្ញៀវអន្តរជាតិត្រឡប់មកវិញ។ គោលការណ៍ធ្វើដំណើរដោយកន្លែងនេះ គឺកម្ពុជាទទួលតែភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ មកពីតំបន់ដែលគ្មានវីរុសកូវីដ១៩ មកកាន់តំបន់ដែលគ្មានវីរុសកូវីដ១៩ នៅកម្ពុជាដូចគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយគោលការណ៍នេះ នៅមិនដាក់ឲ្យអនុវត្តនៅឡើយទេ ដោយក្រសួងទេសចរណ៍ត្រូវពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញ និងក្រសួងសុខាភិបាលជាមុនសិន។ ចំណែកអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យទេសចរណ៍មើលឃើញថា កម្ពុជាមានសង្ឃឹមតិចក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវអន្តរជាតិតាមរយៈវិធានការនេះ បើក្រសួងមិនបង្ហាញភាពទាក់ទាញផ្សេងទៀ តអំពីគោលដៅទេសចរណ៍របស់កម្ពុជា។

12 min

August 02, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការនិយាយពីព្រំដែន នៅតែជាហានិភ័យរបស់អ្នកប្រឆាំង?

លោក រ៉ុង ឈុន តំណាងក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា និងជាអតីតប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជាចាប់ខ្លួននៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់លោក កាលពីវេលាម៉ោងជិត១០យប់ ថ្ងៃទី ៣១ កក្កដា ក្រោមការចោទប្រកាន់ថា បានបំភ្លៃរឿងព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម។ ភ្លាមៗនេះ អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា រួមជាមួយយុវជន និងមេដឹកនាំសហជីពធំៗនៅកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រៀងៗខ្លួន ដោយទាមទារអោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន អោយមានសេរីភាពឡើងវិញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តើការចាប់ខ្លួនលោក រ៉ុង ឈុន គឺជាការបំបិទមាត់សម្លេងប្រឆាំងមិនអោយរិះគន់លើរឿងព្រំដែនតទៅទៀតឬយ៉ាងណា?

13 min

August 01, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - មូលហេតុនៅពីនៅក្រោយការចេញរបាយការណ៍ផ្ទួនៗគ្នារបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលធំៗនៅកម្ពុជានាពេលចុងក្រោយនេះ

ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ពោល គឺនៅក្នុងអំឡុងពេលនៃការវាយលុកដោយសារតែជំងឺកូវីដ ១៩ គេសង្កេតឃើញ ថា អង្គការសង្គមស៊ីវិលធំៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានចេញរបាយការណ៍ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្ទួនៗគ្នាយ៉ាងតិចមិនក្រោម១០របាយការណ៍ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឡើយ។ ភាគច្រើននៃរបាយការណ៍ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទាំងអស់នោះ គឺលើកឡើងពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច បានចោទចំៗថា ការចេញរបាយការណ៍ផ្ទួនៗគ្នាបែបនេះ គឺដើម្បីជំរុញឱ្យសហភាពអឺរ៉ុបដកផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធEBAជាផ្លូវការនៅខែក្រោយនេះ និងមានការពាក់ព័ន្ធនឹងអតីតបក្សប្រឆាំង។ ប៉ុន្តែ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ និង អាដហុក បានបកស្រាយដូចគ្នាថា ការចេញរបាយការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ គឺមិនមែនជាការរៀបចំទុកនោះទេ ហើយក៏មិនមែនដូចការចោទប្រកាន់នោះដែរ។

12 min