ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

July 21, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - យុទ្ធនាការបញ្ចប់និទណ្ឌភាព៖សម្រាប់អតីតបក្សប្រឆាំងជារឿងសំខាន់ តែសម្រាប់បក្សកាន់អំណាច ជារឿងអត់បានការ

អតីតគណបក្សប្រឆាំងបានបើកដំណើរការយុទ្ធនាការចុះហត្ថលេខាលើញត្តិតាមអនឡាញតាំងពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្ដដា ហើយរហូតមកដល់ពេលនេះ គឺមានអ្នកចុះហត្ថលេខាជាង៣ពាន់នាក់ហើយ។ អតីតបក្សប្រឆាំងថា ពេលទទួលបានហត្ថលេខាតាមការកំណត់រួចហើយ នឹងនាំយកទៅដាក់នៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិជាមួយនឹងភស្តុតាងផ្សេងទៀត ដើម្បីថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាក្នុងន័យបញ្ចប់បញ្ហានិទណ្ឌភាព និង ស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនដល់ជនរងគ្រោះនាពេលកន្លងមក។ ប៉ុន្តែ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលកំពុងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ននេះវិញហៅយុទ្ធនាការនេះថា ជារឿងអត់ប្រយោជន៍ ឥតបានការ ហើយថា គ្មានប្រសិទ្ធភាពអ្វីនោះឡើយ។

12 min

July 20, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ឈប់សម្រាកសងថ្ងៃចូលឆ្នាំ៖ តើអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យទេសចរណ៍គួរត្រៀមបែបណា?

រដ្ឋាភិបាលសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យកម្មករនិយោជិតទាំងអស់ឈប់សម្រាកដោយទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលរយៈពេល ៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែសីហាខាងមុខនេះ។ ការឈប់សម្រាករយៈពេល៥ថ្ងៃនេះ គឺជាការសងថ្ងៃសម្រាក ទៅឲ្យបុគ្គលិក នយោជិត មន្ត្រីរាជការ កម្មករ កម្មការិនី ដែលមិនបានឈប់សម្រាកនៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។ កាលពីពេលនោះ រដ្ឋាភិបាលមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការឈប់សម្រាកដោយបារម្ភពីការរីករាលដាលនៃជងឺកូវីដ១៩។ ការឈប់សម្រាកនាពេលនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្វើឲ្យភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុកមានការកើនឡើង ខណៈកូវីដ១៩ នៅបន្តមានវត្តមាននៅកម្ពុជានៅឡើយ។ ដូច្នេះ តើអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យនេះគួរត្រៀមខ្លួនបែបណា សម្រាប់ការឈប់សម្រាកសងថ្ងៃចូលឆ្នាំ?

12 min

July 17, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការផ្តល់សិទ្ធិឲ្យគ្រឹះស្ថានសិក្សាឯកជនរៀបចំប្រលងដោយខ្លួនឯង តើមានតម្លាភាព និងភាពជឿទុកចិត្តកំរិតណា?

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និង កីឡា កាលពីថ្ងៃទី១៤ខែកក្កដា កន្លងទៅនេះ បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ ដោយអនុញ្ញាតឲ្យគ្រឹះស្ថានសិក្សាឯកជនរៀបចំប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប ដោយខ្លួនឯង ប្រសិនបើគ្រឹះស្ថាននោះ មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់។ បើមិនដូច្នោះទេត្រូវរង់ចាំប្រលងជាមួយគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ ដែលនឹងកំណត់នៅពេលក្រោយ។ កាលបរិច្ឆេទនៃការប្រលងបាក់ឌុបឆ្នាំសិក្សា២០១៩-២០២០ សម្រាប់គ្រឹះស្ថានសិក្សាឯកជន ត្រូវបានកំណត់យកថ្ងៃទី១៧ខែសីហាឆ្នាំ២០២០ ដោយតម្រូវឲ្យសាលាឯកជនរៀបចំ និងចេញវិញ្ញាសារដោយខ្លួនឯង តែត្រូវគោរពតាមស្តង់ដារក្រសួងអប់រំ ដែលធ្លាប់បានធ្វើកាលពីឆ្នាំកន្លងទៅ និងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗទៀត។

12 min

July 16, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - បើគ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍មិនបានល្អ តើកម្ពុជាអាចនឹងជួបបញ្ហាប្រឈមអ្វីខ្លះនាពេលអនាគត?

ម្សិលមិញ អតីតបក្សប្រឆាំងបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភផង និង មិនគាំទ្រផងចំពោះចំណាត់ការរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃក្នុងការផ្តល់ប័ណ្ណស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ដល់ជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលរស់នៅក្នុងច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បើតាមអតីតបក្សប្រឆាំង បើអាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់ទេ នោះកម្ពុជាអាចដើរជាន់ដានប្រវត្តិសាស្រ្តដូចយ៉ាងបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមជាដើម។ ប៉ុន្តែ ក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជាបានអះអាងហើយថា អាជ្ញាធរកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាជនអន្តោប្រវេសន៍នេះដោយឈរតាមច្បាប់ស្តីពីអន្តោប្រវេសន៍។ សម្រាប់ក្រសួងមហាផ្ទៃ បញ្ហាដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភនោះ គឺការយកបញ្ហាជនអន្តោប្រវេសន៍ទៅពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយដែលនាំឱ្យមានហានិភ័យដល់សន្តិសុខជាតិ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគីទាំងអស់សុទ្ធតែយល់ស្របពីសារៈសំខាន់នៃការអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។

13 min

July 15, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩នៅបន្តកើតមាននៅកម្ពុជា៖ហេតុអ្វីពលរដ្ឋលែងសូវភ័យខ្លាចពីជំងឺនេះ?

ក្នុងរយៈពេលតែពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ កម្ពុជាបានរកឃើញមានករណីឆ្លងថ្មីជំងឺកូវីដ១៩ចំនួន២៤នាក់ទៀតនៅថ្ងៃទី១១ និងទី១៣កក្កដា គឺជាករណីនាំចូលពីក្រៅប្រទេស។ ការនេះបានបង្កើតក្តីបារម្ភជាថ្មីទៀតសម្រាប់អ្នកជំនាញសុខាភិបាល និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពីការងើបឡើងវិញនៃជំងឺឆ្លងដែលគ្មានថ្នាំព្យាបាលនេះ ខណៈពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនហាក់ដូចជាលែងភ័យខ្លាច និងមិនសូវការពារខ្លួន។ ហេតុអ្វីបានជាពលរដ្ឋនៅកម្ពុជាលែងសូវភ័យខ្លាចពីជំងឺនេះ?ក្នុងរយៈពេលតែពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ កម្ពុជាបានរកឃើញមានករណីឆ្លងថ្មីជំងឺកូវីដ១៩ចំនួន២៤នាក់ទៀតនៅថ្ងៃទី១១ និងទី១៣កក្កដា គឺជាករណីនាំចូលពីក្រៅប្រទេស។ ការនេះបានបង្កើតក្តីបារម្ភជាថ្មីទៀតសម្រាប់អ្នកជំនាញសុខាភិបាល និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពីការងើបឡើងវិញនៃជំងឺឆ្លងដែលគ្មានថ្នាំព្យាបាលនេះ ខណៈពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនហាក់ដូចជាលែងភ័យខ្លាច និងមិនសូវការពារខ្លួន។ ហេតុអ្វីបានជាពលរដ្ឋនៅកម្ពុជាលែងសូវភ័យខ្លាចពីជំងឺនេះ?

11 min

July 14, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើគណៈកម្មការកិច្ចការព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ដែលទើបបង្កើតឡើងដោយអតីតបក្សប្រឆាំងអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ?

អតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា បានសម្រេចបង្កើតនូវគណៈកម្មការកិច្ចព្រំដែន និង អន្តោប្រវេសន៍ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ និងឃ្លាំមើលបញ្ហាព្រំដែន និងជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រធានគណៈកម្មការនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា នឹងធ្វើកិច្ចការជាច្រើន ដើម្បីកុំឱ្យមានការរំលោភបំពានព្រំដែនកម្ពុជា និង មានការគ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍បានត្រឹមត្រូវ។ ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និង អ្នកវិភាគនយោបាយចាត់ទុកការបង្កើតគណៈកម្មការនេះថា ខុសច្បាប់ និង មើលមិនឃើញពីប្រសិទ្ធភាពដែលកើតចេញពីគណៈកម្មការនេះឡើយ។

13 min

July 13, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ជនអន្តោប្រវេសន្តកាន់ឯកសារមិនប្រក្រតី៖ ហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនបណ្តេញទៅស្រុកវិញ?

ក្រសួងមហាផ្ទៃបានបញ្ចេញរបាយការណ៍ចុងក្រោយកាលពីថ្ងៃទី១០កក្កដាឆ្នាំ២០២០អំពីចំនួនជនអន្តោប្រវេសន្តនៅកម្ពុជាដែលមានចំនួនសរុប ៨៩.៦៨៦នាក់ នៃចំនួន១១សញ្ជាតិ ក្នុងនោះ ជនជាតិវៀតណាមមានជាង៩០%ស្មើ៨៩.៤៧១នាក់។ ប៉ុន្តែក្រសួងបានកត់សំគាល់ថា ក្នុងចំណោមជនអន្តោប្រវេសន្តទាំងនោះ គឺមានអ្នកកាន់កាប់ឯកសារមិនប្រក្រតី រហូតដល់ ៣៧.៤៣៦ច្បាប់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនបានបណ្តេញចេញជនអន្តោប្រវេសន្តទាំងនោះទេ។ ផ្ទុយមកវិញបានសម្រួលឲ្យពួកគេទទួលបានឯកសារស្របច្បាប់មានសុពលភាព២ឆ្នាំម្តង។ ហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជាមិនបណ្តេញជនអន្តោប្រវេសន្តដែលកាន់ឯកសារមិនប្រក្រតីទាំងនោះទៅស្រុកវិញ?

12 min

July 10, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការស្នើសុំឲ្យមានគណៈកម្មការឯករាជ្យ ស៊ើបអង្កេតលើឃាតកម្មលោក កែម ឡី អាចធ្វើទៅបានទេ?

នៅក្នុងឱកាសនៃការរំលឹកខួប៤ឆ្នាំនៃឃាតកម្មលើលោកបណ្ឌិត កែម ឡី អ្នកវិភាគសង្គម និងនយោបាយដ៏ល្បីល្បាញ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន៣០អង្គការ កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែកក្កដា ម្សិលមិញ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ ទទូចឲ្យអាជ្ញាធរបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យ និងឥតលម្អៀងលើសំណុំរឿងបាញ់សម្លាប់លោក កែម ឡី។ ការទាមទាររបស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលដូច្នេះ ធ្វើឡើង ក្រោយអាជ្ញាធរកម្ពុជាបានចាប់ខ្លួនជនដៃដល់ឈ្មោះ អឿត អាង ហៅជួប សំលាប់ និងបានដាក់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។ ក៏ប៉ុន្តែក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅតែមានការមន្ទិលដោយសារសំណុំរឿងនេះ មានអ្នកទទួលខុសត្រូវតែជួប សំលាប់ ម្នាក់ឯង។ តើការស្នើសុំឲ្យមានគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យលើសំណុំរឿងឃាតកម្ម លោក កែម ឡី មានប្រសិទ្ធភាពដែរឬទេ?

12 min

July 09, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ក្នុងឆមាសទី១៖ បើទោះបីសម្លៀកបំពាក់ធ្លាក់ចុះ តែការនាំចេញទាំងមូលរបស់កម្ពុជា គឺនៅវិជ្ជមាននៅឡើយ

ម្សិលមិញ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានបង្ហាញឱ្យដឹងថា នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២០នេះ ការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់បានធ្លាក់ចុះតែមិនខ្លាំងណាស់ណាទេ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០១៩។ ប៉ុន្តែក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុវិញ បានលើកឡើងថា ទោះបីការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់បានធ្លាក់ចុះមែន តែទំនិញមិនមែនសម្លៀកបំពាក់ដូចយ៉ាងកង់ និងអេឡិចត្រូនិកជាដើមបានកើនឡើងទៅវិញ។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចក៏បានគូសបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា ការនាំចេញទាំងមូលរបស់កម្ពុជា គឺនៅមានភាពវិជ្ជមាននៅឡើយ។ ចំពោះភាពវិជ្ជមាននៃការនាំចេញនេះ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចបានមើលឃើញខុសគ្នាពីអនាគតនៃការនាំចេញរបស់កម្ពុជានៅឆមាសទី២ឆ្នាំនេះ ដោយម្នាក់ថា អាចបន្តនៅមានភាពវិជ្ជមាន តែម្នាក់ទៀតថា នឹងមានការធ្លាក់ចុះដោយសារតែកូវីដ១៩។

13 min

July 08, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើគួរតែបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់រថយន្តកែច្នៃដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍?

តាមការកត់សំគាល់របស់អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ បញ្ហារថយន្តកែច្នៃគឺជាមូលហេតុមួយនាំឲ្យចំនួនគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅតែមានការកើនឡើង។ ប្រឈមបញ្ហានេះ លោក នេត សាវឿន ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្ដល់ស្លាកលេខបណ្ដោះអាសន្ន ដល់រថយន្តកែច្នៃត្រឹមថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដោយយកគំរូពីប្រទេសជិតខាង ព្រមទាំងកំណត់គោលដៅនៃការធ្វើដំណើររបស់រថយន្តកែច្នៃ។ ជាមួយនឹងការលើកឡើងដូច្នេះ ចំពោះយាន្តដ្ឋានកែច្នៃរថយន្តដែលមិនមានច្បាប់គឺត្រូវតែបិទចោលឲ្យអស់ត្រឹមឆ្នាំ២០២០។ ដូចនេះនាំឲ្យមានសំណួរចោទឡើងបន្តទៀតថា តើគួរតែបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់រថយន្តកែច្នៃតែម្តងដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ឬយ៉ាងណា?

12 min