ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

January 12, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ក្រសួងតម្រូវឲ្យកម្មករពិនិត្យកាយសម្បទា២ឆ្នាំម្តង តែសហជីពថាកម្រទទួលបានប្រយោជន៍នៅពេលមានជំងឺវិជ្ជាជីវៈ

ក្រសួងការងារបានសម្រេចជាថ្មី ដោយតម្រូវឲ្យកម្មករ និយោជិត ត្រូវទៅពិនិត្យកាយសម្បទាមុនចូលធ្វើការដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍នៅពេលពួកគេកើតមានជំងឺវិជ្ជាជីវៈ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារបញ្ជាក់ថា នេះមិនមែនជារឿងថ្មីទេ។ ប៉ុន្តែសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រសួងការងារនៅថ្ងៃទី៣១ធ្នូ២០២០ គឺថ្មីត្រង់ថា កម្មករ និយោជិត ត្រូវទៅពិនិត្យកាយសម្បទារៀងរាល់ពីរឆ្នាំម្តង ដែលពីមុនគឺត្រូវពិនិត្យមួយឆ្នាំម្តង។ ពីខាងសហជីព លើកឡើងថា កន្លងមកកម្មករកម្រទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដោយសារតែជំងឺវិជ្ជាជីវៈនេះណាស់។

10 min

January 11, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គម៖ ការបាញ់សម្លាប់មនុស្សក្នុងសង្គមបណ្ដាលមកពីការអនុវត្តច្បាប់ធូររលុងនិងការធ្លាក់ចុះនៃសីលធម៌

សំណុំរឿងបាញ់សម្លាប់មនុស្សនៅតែជាបច្ចុប្បន្នភាពសម្រាប់សង្គមកម្ពុជា។ ការបាញ់សម្លាប់កើតឡើងគ្រប់រូបភាពមិនថា ក្នុងរង្វង់គ្រួសារ រវាងមន្ត្រី និងមន្ត្រី ហើយការប្រើប្រាស់ហិង្សាដោយអាវុធពីសំណាក់មន្ត្រីទៅលើពលរដ្ឋធម្មតាក៏បានកើតឡើងដែរ។ នេះគេនៅមិនទាន់រាប់បញ្ចូលការបាញ់បោះដោយសេរីនៅតាមទីសាធារណៈផង។ សង្គមស៊ីវិល អ្នកស្រាវជ្រាវ ជាដើម បានស្ដីបន្ទោសការអនុវត្តច្បាប់មានធូររលុងទើបនាំឲ្យការបាញ់សម្លាប់បន្តកើតឡើងបែបនេះ ហើយការអនុវត្តច្បាប់ធូរលុងនេះក៏បានធ្វើឲ្យបុគ្គលធម្មតាមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់អាវុធបានដោយសេរីដែរ។ ក្រៅពីស្ដីបន្ទោសលើការអនុវត្តច្បាប់ អ្នកធ្វើការផ្នែកសីលធម៌ និងអ្នកអនុវត្តច្បាប់ឯណេះវិញ មើលឃើញថា មកពីមនុស្សធ្លាក់ចុះគុណធម៌ សីលធម៌ លែងស្គាល់អ្វីខុសអ្វីត្រូវ។

13 min

January 07, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ដើម្បីស្តារគុណភាពសិក្សាឡើងវិញគ្រប់កំរិតអំឡុងពេលកូវីដ តើគេគួររៀបចំយុទ្ធសាស្ត្របែបណា?

ការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំតាមប្រព័ន្ធសិក្សាអប់រំថ្មី Digital តែមួយមុខ គឺមិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងនៃវិស័យអប់រំនោះទេ។ អ្នកវិភាគបញ្ហាសង្គមបានមើលឃើញថា ក្រសួងអប់រំ គួរតែពង្រឹងសមត្ថភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូតាមអនឡាញ និងផ្តល់ប្រាក់បៀវត្សរ៍ឱ្យគ្រូបានសមរម្យ លុបបំបាត់ការរៀនគួរ អំពើពុករលួយ និងពង្រីកវិសាលភាពបច្ចេកវិទ្យា ឱ្យបានទៅដល់ដៃសិស្សានុសិស្ស នៅមូលដ្ឋាន ពិសេសតំបន់នៅឆ្ងាយ ដាច់ស្រយាលពីទីប្រជុំជនជាដើម។ តើក្រសួងអប់រំ គួររៀបចំយុទ្ធសាស្រ្តនៃការអប់រំដូចម្តេចខ្លះ សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សាថ្មី ដែលនឹងមកដល់នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករានេះ?

13 min

January 07, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ដើម្បីស្តារគុណភាពសិក្សាឡើងវិញគ្រប់កំរិតអំឡុងពេលកូវីដ តើគេគួររៀបចំយុទ្ធសាស្ត្របែបណា?

ការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំតាមប្រព័ន្ធសិក្សាអប់រំថ្មី Digital តែមួយមុខ គឺមិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងនៃវិស័យអប់រំនោះទេ។ អ្នកវិភាគបញ្ហាសង្គមបានមើលឃើញថា ក្រសួងអប់រំ គួរតែពង្រឹងសមត្ថភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូតាមអនឡាញ និងផ្តល់ប្រាក់បៀវត្សរ៍ឱ្យគ្រូបានសមរម្យ លុបបំបាត់ការរៀនគួរ អំពើពុករលួយ និងពង្រីកវិសាលភាពបច្ចេកវិទ្យា ឱ្យបានទៅដល់ដៃសិស្សានុសិស្ស នៅមូលដ្ឋាន ពិសេសតំបន់នៅឆ្ងាយ ដាច់ស្រយាលពីទីប្រជុំជនជាដើម។ តើក្រសួងអប់រំ គួររៀបចំយុទ្ធសាស្រ្តនៃការអប់រំដូចម្តេចខ្លះ សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សាថ្មី ដែលនឹងមកដល់នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករានេះ?

13 min

January 06, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជាឆ្នាំ២០២០ មានចំណុចល្អច្រើនជាងរកាំរកូស?

ពេញមួយឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើដំណើរទៅមុខប្រកបដោយភាពរកាំរកូសផង និងសុខដុមនីយកម្មផង ខណៈដែលការប្រេះឆាខាងនយោបាយ និងសង្គម នៅមិនទាន់អាចផ្សះផ្សារបាននៅឡើយ។ ចំពោះមុខក្រសែភ្នែកបរទេស កម្ពុជាត្រូវគេមើលឃើញថាមាននយោបាយការទូត ឬទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិសកម្ម ក្នុងអំឡុងពេលវិបត្តិកូវីដ១៩ ស្របពេលដែលមានការលើកឡើងដែរថាប្រទេសក្រីក្រមួយនេះ ជោគជ័យខាងការទូត ប្រកបដោយភាពចំរូងចំរះជាមួយប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួន។

13 min

January 05, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ឆ្នាំថ្មី២០២១៖ តើស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជានឹងវិវត្តន៍ទៅជាបែបណា?

ឆ្នាំចាស់២០២០បានកន្លងផុតទៅហើយ តែបញ្ហានយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅមិនទាន់មានអ្វីប្រែប្រួលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះទេ។ អ្នកជំនាញផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាមើលឃើញថា នៅក្នុងឆ្នាំថ្មីនេះ ស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាអាចនឹងនៅតែមានស្ថានភាពដូចឆ្នាំចាស់ ពោល គឺពុំមានសញ្ញានៃការសម្របសម្រួលណាមួយឡើយ។ ចំណែក អ្នកតាមដាន និងវិភាគនយោបាយវិញយល់ឃើញថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ អ្នកនយោបាយខ្មែរគួរមានការអធ្យាស្រ័យឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិដោយធ្វើយ៉ាងណាកុំឱ្យមានការដាក់សម្ពាធ ឬទណ្ឌកម្មពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។

13 min

January 04, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ចំណូលពីការបូមប្រេង៖សង្គមស៊ីវិលស្នើឲ្យរដ្ឋគិតគូដល់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច បន្ថែមលើវិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាល

កម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមផលិតប្រេងចេញពីអណ្តូងប្រេងទី១ នៅក្នុងប្លុកនៃឈូងសមុទ្រកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៩ធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។ អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកសង្គម និងសង្គមស៊ីវិលស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលប្រើប្រាស់ចំណូលដែលទទួលបានពីការបូមប្រេងឲ្យមានតម្លាភាពពោលគឺលៃលកធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យពរជ័យក្លាយជាបណ្ដាសាដូចប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងពិភពលោក។ ស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា ចំណូលដែលកម្ពុជាទទួលបានពីការបូមប្រេងនឹងប្រើប្រាស់លើវិស័យអាទិភាពចំនួនពីរគឺវិស័យអប់រំ និងសុខាភិបាលនោះ អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកសង្គមនិងសង្គមស៊ីវិលដដែលស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលគិតគូលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច ទៅជាមួយផង។ ហេតុអ្វី?

13 min

January 03, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ឆ្នាំ២០២១ តើកម្ពុជាគួរធ្វើបែបណាដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរណ៍បន្តទៀត?

គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ មានការថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩។ ឆ្នាំ២០១៩ ជាពេលវេលាដែលកម្ពុជាបានប្រកាសអាសន្នក្នុងការគ្រប់គ្រងចំនួនអ្នករងរបួសនិងស្លាប់ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍លែងបាន ដោយមានអ្នកស្លាប់កើនឡើងជិត ២ពាន់នាក់។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២០នេះ របាយការណ៍ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបង្ហាញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ មានការថយចុះជាង២០ភាគរយ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនអ្នកស្លាប់ថយចុះ ៣៣៥នាក់ ឬស្មើ១៧ភាគរយ។ ការថយចុះនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញចរាចរណ៍ផ្លូវគោក មើលឃើញថា មិនមែនជារឿងជោគជ័យ រហូតដល់អ្នកអនុវត្តច្បាប់និងពលរដ្ឋធ្វេសប្រហែស ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍បន្តទៀតនោះទេ។ តើឆ្នាំ២០២១នេះ កម្ពុជាគប្បីធ្វើបែបណាខ្លះទៅ ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ជាបន្តទៀត?

9 min

January 01, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន និងកិច្ចព្រមព្រៀងRCEPនឹងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបែបណាក្រោយវិបត្តកូវីដ១៩?

កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-ចិន និងកិច្ចព្រមព្រៀងRCEP ដែលកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសហត្ថលេខី ត្រូវបានអ្នកជំនាញ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមើលឃើញថានឹងជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅក្រោយវិបត្តិជំងឺរាតត្បាតសកល។ ជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដ១៩ ដែលកំពុងញ៉ាំញីពិភពលោករួមទាំងកម្ពុជាផង។ ក៏ប៉ុន្តែតើកិច្ចព្រមព្រៀងសំខាន់ៗទាំងពីរនេះ នឹងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបែបណា និងធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានភាពប្រកួតប្រជែងបែបណានៅក្នុងតំបន់?

13 min

December 31, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តាមរយៈទូតបរទេស៖តើLDPអាចនឹងរកដំណោះស្រាយចំពោះការមិនសុខចិត្តនឹងការសម្រេចរបស់គ.ជ.បបានឬទេ?

ម្សិលមិញ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ(LDP) បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានបង្ហាញពីភាពមិនប្រក្រតី និងប្រកាសជំហរមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលនៃការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និង ការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២០របស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប)។ ជាមួយគ្នានេះ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ(LDP)ក៏គ្រោងដាក់របាយការណ៍ស្តីពីភាពមិនប្រក្រតីនេះជិត២ពាន់ទំព័រទៅកាន់បណ្តាទូតបរទេសនានានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ដូច្នេះតាមរយៈស្ថានទូតបរទេសនៅកម្ពុជា តើគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ(LDP)អាចនឹងរកបានដំណោះស្រាយដែលខ្លួនចង់បានឫទេ?

11 min