ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

February 01, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើយុទ្ធនាការស្រ្តីរៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រ អាចក្លាយជារងើកភ្លើងដ៏ធំមួយ បើសិនគ្មានការដោះស្រាយ?

ចាប់តាំងពីមានការចាប់ខ្លួនសកម្មជនអតីតគណបក្សប្រឆាំងដាក់ពន្ធនាគារជាបន្តបន្ទាប់មក ស្ត្រីដែលជាភរិយា និង កូនៗរបស់សកម្មជនអតីតគណបក្សប្រឆាំង បានចេញមកតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីទាមទារអោយមានការដោះលែង។ ក្រុមស្ត្រីទាំងនោះ ក៏បានកំណត់យកថ្ងៃសុក្រ ជាថ្ងៃជួបជុំ និងតវ៉ាជារៀងរាល់សប្តាហ៍ នៅមុខព្រះបរមរាជវាំង និងមុខតុលាការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញជាដើម។ តើយុទ្ធនាការស្រ្តីរៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រនេះ អាចក្លាយជារងើកភ្លើងដ៏ធំមួយបានដែរឬទេ ប្រសិនបើគ្មានការដោះស្រាយ?

12 min

January 31, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការឃាត់មិនឲ្យយកព័ត៌មាននៅកន្លែងហាមឃាត់ជាការរឹតត្បិតសេរីភាពអ្នកសារព័ត៌មាន?

មានការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងសមត្ថកិច្ច និងអ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួន នៅពេលអ្នកកាសែតចុះយកព័ត៌មាននៅទីកន្លែងណាមួយដែលសមត្ថកិច្ចហាមឃាត់។ សម្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន អ្នកកាសែតមិនត្រូវទៅថតយកព័ត៌មាននៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចដែលហាមឃាត់ទេ ហើយថាបើហាមមិនស្តាប់សមត្ថកិច្ចមានសិទ្ធិចាប់ខ្លួន។ ការលើកឡើងស្រដៀងគ្នានេះ ក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ ស្នងការនគបាលក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២១មករា បន្ថែមទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកធ្វើការខាងការពារអ្នកកាសែត យល់ថា នេះជាក្តីបារម្ភថ្មីនៅឆ្នាំ២០២១ ចំពោះសេរីភាពអ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានោះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាបានចាត់ទុកការលើកស្ទួយសេរីភាពសារព័ត៌មាន គឺជាការងារសំខាន់របស់ខ្លួននៅឆ្នាំនេះ។

11 min

January 30, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - បើអាមេរិកមិនបន្តសុពលភាពGSP៖ តើអាចប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាកម្រិតណា?

កម្មវិធីអនុគ្រោះពន្ធរបស់សហអាមេរិក GSP បានផុតសុពលភាពហើយកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ព្រោះតែសភាអាមេរិកមិនទាន់បានអនុម័តផ្តល់សុពលភាពជាថ្មី។ ក្នុងន័យនេះ គឺចាប់ថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះ រាល់ទំនិញកម្ពុជានាំទៅកាន់ទីផ្សារអាមេរិកជាប់ពន្ធទាំងអស់។ ការអស់សុពលភាពរបស់ GSP នេះ គឺស្របពេលដែលអាមេរិកបានក្លាយជាទីផ្សារនាំចេញទី១របស់កម្ពុជា ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរំពឹងទុកថា នៅក្នុងឆាំ្ន២០២១នេះ កម្ពុជានឹងនាំចេញទំនិញទៅកាន់អាមេរិកធំជាងមុនទៅទៀត។ ក៏ប៉ុន្តែជាមួយនឹងការអស់សុពលភាពនៃGSPនេះ តើវាអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់អាមេរិកដែរទេ?

11 min

January 29, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើកម្ពុជានឹងមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដូចការរំពឹងទុក ឬយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ២០២១នេះ?

តាមរយៈវេទិកាសាធារណៈ ស្តីពីការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២១ ដែលបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃពុធកន្លងទៅ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានបង្ហាញពីមោទនភាពចំពោះការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងការគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិអំឡុងពេលនៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ ខណៈកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ២០២១ ត្រូវបានរំពឹងថានឹងងើបឡើងវិញជាវិជ្ជមានក្នុងអត្រា៤%។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនានា យល់ថាសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅតែប្រឈមនឹងការលំបាក ដដែលនៅឆ្នាំ២០២១នេះ ខណៈដែលវត្តមាននៃជំងឺកូវីដ១៩ និងការរលាយបាត់ទៅវិញស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមិនទៀងទាត់នៅឡើយ។

12 min

January 28, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីសវនាការសំណុំរឿងលោកកឹម សុខា នៅតែមិនទាន់អាចបន្តឡើងវិញបាន?

ក្រុមមេធាវីរបស់លោកកឹម សុខា បានស្នើសុំជាលើកទី៣ទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីឱ្យបន្តសវនាការលោកកឹម សុខា ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីបានផ្អាកជិតមួយឆ្នាំមកហើយគិតមកដល់ពេលនេះ។ ប៉ុន្តែ តុលាការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញមិនទាន់មានការឆ្លើយតបយ៉ាងណានៅឡើយទេ។ ទាំងមេធាវី និងអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាបានអះអាងថា ការមិនបន្តសវនាការសំណុំរឿងលោកកឹម សុខា នេះ គឺនឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌របស់លោក និងថា ការបន្តពន្យារពេលនេះ អាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជាបានឆ្លើយតបថា មិនដូច្នេះនោះទេ។

12 min

January 27, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកវិភាគ៖ការត្រៀមបំរុងថវិការដ្ឋ គឺរឹងម៉ាំជាងការចូលរួមដោយស្ម័គ្រចិត្តក្នុងការប្រឆាំងនឹងកូវីដ១៩

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញបានសម្រេចកាត់ប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់លោកទាំងអស់ រយៈពេល៧ខែលើកទី២ ទៅឲ្យក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីចូលរួមជួយដល់ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ១៩ ដោយគិតចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈទៅ។ ភា្លមៗ គេឃើញមានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីថ្នាក់មធ្យម រហូតដល់មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម បានប្រកាសជាបន្តបន្ទាប់កាត់ប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់ពួកគេផងដែរ ដើម្បីចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនេះ។ ការស្ម័គ្រចិត្តបរិច្ចាគប្រាក់ខែចាប់ពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរហូតដល់មន្ត្រី ឬក៏ការបរិច្ចាគថវិកាសប្បរសនានាត្រូវទទួលបានការសាទរ ខណៈដែលមានការលើកឡើងទន្ទឹមគ្នាដែរថា ដំណោះស្រាយប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ១៩នៅប្រទេសខ្លះ គឺរដ្ឋគេជាអ្នករ៉ាប់រ៉ងថវិកាទាំងស្រុង។

12 min

January 26, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើគណបក្សថ្មីរបស់លោកអ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អាចជាបក្សត្រៀមជំនួសអតីតបក្សសង្រ្គោះជាតិក្នុងករណីមិនអាចរស់ឡើងវិញឫ?

ម្សិលមិញ លោកអ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អតីតអ្នកតំណាងរាស្រ្តនៃអតីតបក្សប្រឆាំងបានប្រកាសពីការរៀបចំឯកសារពាក់ព័ន្ធនានា ដើម្បីចុះបញ្ជីបក្សថ្មី«កែទម្រង់កម្ពុជា»នៅក្រសួងមហាផ្ទៃនៅក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ គណបក្សនយោបាយថ្មីអាចនឹងប្រកាសជាផ្លូវការនៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ លោកអ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន បានអះអាងថា គណបក្សថ្មីរបស់លោកនេះ មិនមានគោលដៅប្រកួតប្រជែងនឹងអតីតបក្សប្រឆាំងឬក្រុមមន្រ្តីនៃបក្សនេះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ គណបក្សនេះនឹងឱ្យលោកកឹម សុខា មកដឹកនាំបើលោកចង់ក្រោយលោកមានសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ ដូច្នេះតើអាចទេដែលថា គណបក្សថ្មីនេះជាបក្សត្រៀមជំនួសអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិក្នុងករណីមិនអាចរស់ឡើងវិញ?

12 min

January 25, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សហជីព៖ ប្រាក់អតីតភាពការងារអាចជាវិវាទរវាងថៅកែនិងកម្មករនៅឆ្នាំនេះ បើគ្មានយន្តការអធិការកិច្ចប្រកបដោយតម្លាភាព

ក្នុងរយៈពេល២សប្តាហ៍នៃដើមឆ្នាំ២០២១នេះ ការធ្វើបាតុកម្មទាមទារអត្ថប្រយោជន៍របស់ក្រុមកម្មកររោងចក្រមានការកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់គ្នា។ ភាគីសហជីពបានមើលឃើញថា បញ្ហាប្រាក់អតីតភាពការងាររបស់កម្មករ ជាបញ្ហាបន្ទាន់ដែលត្រូវដោះស្រាយ ខណៈក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានចេញលិខិតកាលពីថ្ងៃទី ២១ មករា ដោយបង្គាប់អោយភាគីថៅកែរោងចក្រទូទាត់ប្រាក់អតីតភាពការងារដល់កម្មករឡើងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ។ ប៉ុន្តែភាគីសហជីពយល់ថា ក្រៅពីលិខិតនេះ ក្រសួងគួរមានយន្តការចុះធ្វើអធិការកិច្ចជុំវិញករណីនេះដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពនិងតម្លាភាព។

13 min

January 24, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - បឹងតាមោក៖សង្គមស៊ីវិលមិនជំទាស់ការលុបដើម្បីអភិវឌ្ឍ តែរដ្ឋគួរទុកខ្លះសម្រាប់រំដោះទឹកលិចដែរ

មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អះអាងថា លោកនឹងបន្តកាត់បឹងតាមោកដើម្បីអភិវឌ្ឍដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍សាធារណៈអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមនៅថ្ងៃបន្ទាប់ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៣មករា បានលើកឡើងថា ពួកគេមិនជំនាស់នឹងគម្រោងចាក់ដីលុបបឹងដើម្បីអភិវឌ្ឍទេ តែរដ្ឋគួរទុកផ្នែកខ្លះសម្រាប់រំដោះទឹកលិចដែរ។ បន្ថែមលើនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរបង្ហាញជាសាធារៈមកថា ផ្ទៃបឹងតាមោកលុបទាំងស្រុង ឬទុកផ្នែកមួយណាខ្លះសម្រាប់ស្តុកទឹកកខ្វក់។ បើទោះបីជាយ៉ាងណា លោក ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកការទិទៀន និងការរិះគន់លើរឿងលុបបឹងតាមោក ថាគ្រាន់តែជាទស្សនៈមនុស្សមួយចំនួន ដែលមិនអាចរំខានដល់ការអភិវឌ្ឍន៍របស់រដ្ឋបានឡើយ។ សូមជម្រាបជូនថា នៅរវាងឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២០ រដ្ឋាភិបាលបានកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោកសរុបជាង៥៨០ហិកតា ទៅឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋ ដូចជា ក្រសួងយុត្តិធម៌ ក្រសួងការពារជាតិ សាលារាជធានីភ្នំពេញ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សាលាឧទ្ធរណ៍ និងក្រុមហ៊ុនឯកជនជាដើម។

14 min

January 22, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើអ្វីទៅជាផលប្រយោជន៍របស់កម្ពុជា ពីកិច្ចព្រមព្រៀងកម្ពុជា-ហុងគ្រី បន្ទាប់ពីជជែកគ្នា២ថ្ងៃកន្លងទៅ?

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថ្នាក់បច្ចេកទេស កម្ពុជា-ហុងគ្រី បានបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំហើយកាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ បន្ទាប់ពីបើកកិច្ចពិភាក្សាគ្នាអស់រយៈពេល២ថ្ងៃស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិស័យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា-ហុងគ្រី។ ក្រោយកិច្ចប្រជុំ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសក្តានុពលសំខាន់ៗមួយចំនួនរួមមាន ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច កសិកម្ម សន្តិសុខស្បៀង និងរុក្ខាប្រមាញ់ វិស័យគ្រប់គ្រងធនធានទឹក អប់រំ វប្បធម៌ ទេសចរណ៍ឧស្សាហកម្ម បច្ចេកវិទ្យានិងនវានុវត្តន៍ និងវិស័យអាកាសចរស៊ីវិល។

12 min