ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

February 25, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ តើរាជធានីភ្នំពេញគួរត្រូវបិទសិន ឬយ៉ាងណា ដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានភាពរីករាលជំងឺកូវីដ១៩?

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈមក ចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញបានកើនឡើងជាលំដាប់ដែលមកដល់ពេលនេះមានជាង១០០ករណីហើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការឆ្លងក្នុងសហគមន៍ជាថ្មីនេះ ក៏បានរាលដាលទៅកាន់ខេត្តកណ្តាល និង ខេត្តព្រះសីហនុថែមទៀត។ អ្នកនយោបាយ អ្នកវិភាគ និងអ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គមសុទ្ធតែឱ្យយោបល់ខុសគ្នាលើការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ទៅក្នុងសហគមន៍នេះ។ ខ្លះថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែបិទរាជធានីភ្នំពេញ ឬតំបន់ឆ្លងរាលដាលខ្លាំងមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងទប់ស្កាត់ជំងឺនេះ។ ប៉ុន្តែ ខ្លះក៏បានលើកឡើងថា ដំណាក់កាលនេះ គឺមិនគួរទាន់ដល់ពេលចាត់វិធានការបែបនេះឡើយ។ ចំណែក អាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញបានអះអាងថា បញ្ហាបិទទីក្រុងនេះមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ចេញនៅឡើយទេមកដល់ពេលនេះ។

13 min

February 24, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីស្ថានទូតអាមេរិកចង់ឱ្យមានសិក្សាស្រាវជ្រាវពាក់ព័ន្ធនឹងព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស២៣តុលា?

ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាបានប្រកាសបើកឱកាសឱ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាដាក់សំណើសិក្សាស្រាវជ្រាវស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស២៣តុលាមកកាន់ស្ថានទូតនៅមុនដាច់ខែមីនា។ គម្រោងសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ ស្ថានទូតអាមេរិកនឹងឧបត្ថម្ភជាទឹកប្រាក់ចន្លោះពី២ម៉ឺន៥ពាន់ដុល្លារដល់៣ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ ជាការកត់សម្គាល់ ការលើកទឹកចិត្តរបស់ស្ថានទូតអាមេរិកជំរុញឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីបញ្ហាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនៅតែបន្តមានភាពចម្រូងចម្រាសនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ ដូច្នេះ តើហេតុអ្វីស្ថានទូតអាមេរិកចង់ឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះនាពេលនេះ?

12 min

February 23, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើសាររបស់អ្នកនយោបាយកុំឲ្យរើសអើសរើងអ្នកជំងឺកូវីដ១៩មានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេច?

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង លោក កឹម សុខា បានលើកឡើងដូចគ្នាថា«សូមកុំមានការរើសអើង»ចំពោះអ្នកកើតជំងឺកូវីដ១៩។ តែត្រូវអនុវត្តន៍វិធានការប្រឆាំងនឹងការឆ្លងជំងឺនេះ «ជាអាទិភាព»។ ការលើកឡើងបែបនេះ គឺស្របពេលដែលជំងឺកូវីដ១៩បាននិងកំពុងរាលដាលទៅក្នុងសហគមន៍ជាលើកទី៣ ហើយដែលត្រូវបានរកឃើញដំបូងគេគឺកើតទៅលើជនជាតិចិននៅកម្ពុជា។ តើសាររបស់អ្នកនយោបាយជើងចាស់ទាំង២រូបនេះមានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?

12 min

February 22, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖ ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ មិនប៉ះទង្គិចសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាធ្ងន់ធ្ងរទេ

អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចមើលឃើញថា ផលប៉ះពាល់លើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងព្រឹត្តការណ៍២០កុម្ភៈ អាចនឹងមិនធ្ងន់ធ្ងរដូចព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃ៣និង២៨វិច្ឆិកាទេ។ តែយ៉ាងណារដ្ឋាភិបាល មិនត្រូវភ្លេចខ្លួនជាមួយព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើយដោយត្រៀមខ្លួនដោះស្រាយបន្ទាន់។ ផ្ទុយពីអ្នកសេដ្ឋកិច្ច អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធអះអាងថា ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ជីវភាពអ្នកធ្វើការក្រៅប្រព័ន្ធ ព្រោះតែចំណូលប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេបានធ្លាក់ចុះជាង៦០% បើធៀបនឹងទំនិញលើទីផ្សារមានការកើនឡើងជាលំដាប់។

11 min

February 19, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ច្រកទ្វារអ៊ីនធឺណិតជាតិ៖ រដ្ឋាភិបាលថាបង្កើតដើម្បីកៀរគរចំណូល តែសង្គមស៊ីវិលបារម្ភពីសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ បានអនុម័តបង្កើតច្រកទ្វារអ៊ីនធឺណិតជាតិក្នុងគោលបំណងសម្រួល និងគ្រប់គ្រងការតភ្ជាប់បណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាព និងភាពសក្តិសិទ្ធិនៃការកៀរគរចំណូលជាតិ ការពារសន្តិសុខជាតិ និងការថែរក្សារបៀបរៀបរយសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម វប្បធម៌ និងប្រពៃណីជាតិ។ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍បានអះអាងថា ច្រកទ្វារអ៊ីនធឺណិតជាតិនេះ គឺតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបង្វែរបណ្តាញរបស់ខ្លួនឱ្យចូលតាមច្រកទ្វារអ៊ីនធឺណិតជាតិក្នុងរយៈពេល១២ខែ គឺនៅមុនខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២។ ប៉ុន្តែ ការបង្កើតច្រកទ្វារអ៊ីនធឺណិតជាតិ ត្រូវបានអង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិបង្ហាញការព្រួយបារម្ភខ្លាចក្រែងវាក្លាយទៅជាឧបករណ៍គ្រប់គ្រងការបញ្ចេញមតិ និងឯកជនភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត។

12 min

February 18, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សង្គមស៊ីវិលនិងអ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖ពលរដ្ឋនឹងរងបន្ទុកចំណាយទ្វេដងពីការឡើងថ្លៃប្រេងនៅកម្ពុជា

ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦កុម្ភៈទៅតម្លៃប្រេងសាំងនៅកម្ពុជា មានតម្លៃ៣ពាន់៥០០រៀល ក្នុងមួយលីត្រសម្រាប់ប្រេងសាំងធម្មតា ខណៈប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃ៣២០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ តម្លៃប្រេងសាំងធម្មតាបានកើនឡើង១០០រៀល បើធៀបនឹងពីរសប្ដាហ៍មុនដែលមានតម្លៃ៣ពាន់៤០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ ខណៈប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃ៣ពាន់៥០រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ ស្របពេលដែលតម្លៃប្រេងនៅកម្ពុជា ហក់ឡើងថ្លៃនៅក្នុងស្ថានភាពកូវីដ១៩ សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួនបានបង្ហាញក្ដីកង្វល់ដូចគ្នាថា ពលរដ្ឋនឹងរងបន្ទុកចំណាយទ្វេដងពីការឡើងថ្លៃប្រេងនៅពេលនេះ។ បើតាមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនិងអ្នកសេដ្ឋកិច្ចដដែល ទោះជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានអន្តរាគមបញ្ចុះតម្លៃលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាចំនួន៤សេនដុល្លារក្នុងមួយលីត្រក៏ដោយ នៅតែមិនអាចជួយសំរាលបន្ទុកចំណាយរបស់ពលរដ្ឋបានច្រើនដែរ។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានគូសបញ្ជាក់ថា តម្លៃប្រេងសាំងនៅកម្ពុជា ក្នុងពេលកូវីដ១៩មិនទាន់ឡើងថ្លៃខ្លាំង ដូចមុនពេលដែលកម្ពុជាជួបប្រទះកូវីដ១៩នោះទេ។

11 min

February 16, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖ ស្របពេលពលរដ្ឋជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច តើការបង្កើនការផាកពិន័យលើអ្នកមិនគោរពវិធានការសុខាភិបាលជាការសមរម្យដែរឬទេ?

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃចន្ទទី១៥ ខែកុម្ភៈនេះ បានចេញបទបញ្ជាឲ្យក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងយុត្តិធម៌ សិក្សាពីការធ្វើវិសោធនកម្មអនុក្រឹត្យ បន្ថែមការដាក់ទោសទណ្ឌឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ និងបង្កើនការផាកពិន័យចំពោះបុគ្គលមិនគោរពវិធានក្រសួងសុខាភិបាល។ ចំពោះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ការធ្វើចត្តាឡីស័កមិនត្រឹមត្រូវ មិនត្រឹមតែអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់បុគ្គលខ្លួនឯងនោះទេ តែវាជាការនាំមកនូវគ្រោះមហន្តរាយសារជាថ្មីដល់ប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការចម្លងកូវីដ១៩ពីប្រទេសក្រៅ ចូលក្នុងសហគមន៍នៅកម្ពុជាផងដែរ។ ប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិកូវីដ១៩នេះ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានិយាយជារួម និងនិយាយដោយឡែកជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ កំពុងត្រូវបានប្រឈមនឹងហានិភ័យ។ មានសំណួរចោទសួរឡើងថា ស្របពេលពលរដ្ឋជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច តើការបង្កើនការផាកពិន័យពីរដ្ឋាភិបាលលើអ្នកមិនគោរពវិធានការសុខាភិបាល ជាការសមរម្យឬក៏យ៉ាងណា?

11 min

February 15, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - គណបក្សថ្មីរបស់លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អាចទាញប្រជាប្រិយភាពកម្រិតណា ក្រោយការចោទប្រកាន់ពីអតីតមេដឹកនាំខ្លួន?

គណបក្សថ្មីរបស់លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ឈ្មោះថា «គណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា CRP» អាចនឹងលេចចេញរូបរាងក្នុងពេលខាងមុខ បន្ទាប់ពីពន្យារពេលម្តងជាពីរដងរួចមក។ ក្នុងពេលរៀបចំបង្កើតគណបក្សនេះ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ត្រូវបានអតីតមេដឹកនាំរបស់ខ្លួន គឺលោក សម រង្ស៉ី និងលោក កឹមសុខា ធ្វើអត្ថាធិប្បាយថា គណបក្សថ្មីៗរបស់អតីតមន្ត្រីបក្សខ្លួននេះ គឺជាគណបក្សក្លែងក្លាយ និងបានយកឈ្មោះខ្លួន ដើម្បីធ្វើជានុយអូសទាញអ្នកដែលស្រឡាញ់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ក្នុងន័យនេះ មានសំណួរចោទឡើងថា តើគណបក្សថ្មីរបស់លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អាចទាញប្រជាប្រិយភាពពីអ្នកដែលស្រឡាញ់អតីតគណបក្សប្រឆាំងបានដែរឬទេ? ហើយបើបាន តើក្នុងកម្រិតណា?

10 min

February 14, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អ្នកឃ្លាំមើល៖ វិទ្យុពិតជាបានរួមចំណែកសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយប្រជាធិបតេយ្យតែក៏មានបញ្ហាប្រឈមច្រើនដែរ

ថ្ងៃទី១៣ខែកុម្ភៈម្សិលមិញ គឺជាទិវាវិទ្យុពិភពលោកលើកទី១០។ សម្រាប់កម្ពុជា នៅឆ្នាំនេះ ការប្រារព្ធទិវានេះធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ «នវានុវត្តន៍នៃវិទ្យុផ្សាយសំឡេងស្របតាមការវិវត្តនៃពិភពលោក»។ លោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន តាមរយៈសារលិខិតកម្រាស់៤ទំព័រ លើកឡើងថា បេសកកម្មរបស់វិទ្យុ និយាយជារួម និងអ្នកសារព័ត៌មាន និយាយដោយឡែក គឺពិតជាមានសារសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកលើកស្ទួយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ អ្នកធ្វើការខាងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបានឯកភាពចំពោះទស្សនៈនេះ តែថាវិទ្យុក្នុងស្រុកជាច្រើនត្រូវបានរឹតត្បិតសេរីភាពនៅមុនបោះឆ្នោត២០១៣។

11 min

February 13, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ការប្រឆាំងរដ្ឋប្រហារនៅភូមាពីសំណាក់ពលរដ្ឋខ្មែរ ពិតជាប៉ះពាល់គោលការណ៍អាស៊ានមែនឬ?

ការជួបជុំគ្នារបស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅមុខស្ថានទូតភូមាប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១២កុម្ភៈ ដើម្បីបង្ហាញការមិនគាំទ្រចំពោះរដ្ឋប្រហារយោធានៅភូមា និងសម្ដែងការគាំទ្រដល់ពលរដ្ឋភូមាប្រឆាំងនឹងរបបយោធា ត្រូវបានអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រតិកម្មតបថា ក្រុមសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះ មិនយល់ពីគោលការណ៍អាស៊ាន។ គោលការណ៍អាស៊ាន ដែលរក្សាជំហរមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសជាសមាជិក។ តើការសម្ដែងមតិប្រឆាំងរដ្ឋប្រហារនៅភូមាពីសំណាក់ពលរដ្ឋខ្មែរ ពិតជាប៉ះពាល់គោលការណ៍អាស៊ានមែនឬ?

12 min