ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

March 17, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ក្នុងសង្គមខ្មែរ៖ហេតុអ្វី«រឿងឯកជន»អាចឆក់បានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងជាងបញ្ហាប្រឈមរបស់សង្គមជាតិ?

ពីរបីថ្ងៃជាប់ៗគ្នានេះ ទំនាស់ផ្ទៃក្នុងនៃគ្រួសារលោកឧកញ៉ាឌួង ឆាយ បានរញ្ជួយអស់ឋានបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកដោយមនុស្សខ្មែរខ្លះបានចំណាយពេលវេលាតាមដាន និងនិយាយវែកញែកមិនដាច់ពីមួយទៅមួយ។ ជាក់ស្តែង កាលពីម្សិលមិញនេះ គ្រាន់តែលោកឌួង ឆាយ ផ្សាយផ្ទាល់តាមហ្វេសប៊ុកបកស្រាយបញ្ហាទំនាស់ជាមួយភរិយារបស់លោក គឺមានអ្នកចូលទៅទស្សនាតាមដានដល់ទៅរាប់ម៉ឺននាក់ឯណោះ។ ប៉ុន្តែ បើរឿងពាក់ព័ន្ធបញ្ហាប្រឈមរបស់សង្គមជាតិដូចយ៉ាងបញ្ហារីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នាពេលបច្ចប្បន្ននេះវិញ បើប្រៀបធៀបទៅខុសគ្នាឆ្ងាយដូចមេឃ និងដីអ៊ីចឹង។ ក្រៅពីបញ្ហានេះ បញ្ហាលក់ផលិតផលតាមអនឡាញត្រូវទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនខ្លាំងផងដែរ។ ទិដ្ឋភាពនេះ អាចទាញការបញ្ជាក់ថា មនុស្សខ្មែរមួយចំនួនចាប់អារម្មណ៍រឿងឯកជន និងរឿងលក់ផលិតផលខ្លាំងជាងរឿងសង្គម រឿងជាតិទៅទៀត។ ហេតុអ្វីបានជាដូច្នេះ?

13 min

March 16, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យការអនុវត្តន៍វិធានសុខាភិបាលមានប្រសិទ្ធភាព?

ការមិនអនុវត្តខ្ជាប់ខ្ជួននូវវិធានសុខាភិបាលដោយបុគ្គលមួយចំនួនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវបានគេស្តីបន្ទោសថាជាមូលហេតុចំបងក្នុងការចម្លងជំងឺនេះទៅក្នុងសហគមន៍ដែលមិនទាន់អាចគ្រប់គ្រងបាន។ ដើម្បីចាប់បង្ខំឲ្យបុគ្គលដែលសង្ស័យថាខ្លួនបានឆ្លងកូវីដ១៩ហើយ កុំដើរចម្លងទៅកាន់អ្នកដទៃ រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតច្បាប់ថ្មីមួយសម្រាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មលើបុគ្គលដែលល្មើសនឹងវិធានសុខាភិបាល។ តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យការអនុវត្តន៍វិធានសុខាភិបាលមានប្រសិទ្ធភាព?

11 min

March 15, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើសេចក្តីសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបថ្មីៗនេះមានឥទ្ធិពលលើកម្ពុជាដែរឬទេ?

សភាអឺរ៉ុបកាលពីថ្ងៃទី១១មីនានេះ បានចេញសេចក្តីសម្រេចមួយទៀត ទាក់ទងនឹងស្ថានភាពប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងញត្តិនោះ សភាអឺរ៉ុបបានទាមទារឲ្យកម្ពុជា បញ្ឈប់ការកាត់ក្តីជាលក្ខណៈនយោបាយ ដោះលែងសកម្មជនកំពុងជាប់ឃុំ ធ្វើឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរស់ឡើងវិញ និងបញ្ឈប់ការវាយប្រហារមកលើសង្គមស៊ីវិល ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ។ ការទាមទាររបស់សភាអឺរ៉ុបជាថ្មីទៀតនេះ គឺដោយសារតែការទាមទាររបស់ខ្លួនច្រើនលើកមកហើយហាក់ដូចជាគ្មានប្រសិទ្ធភាព បើទោះបីជាអឺរ៉ុបបានដកហូតប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធEBAពីកម្ពុជា២០%ក៏ដោយ។តើសេចក្តីសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបនៅពេលថ្មីៗនេះទៀត មានឥទ្ធិពលលើកម្ពុជាដែរឬទេ?

11 min

March 14, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើពលរដ្ឋបានចូលរួមកម្រិតណាហើយ ក្នុងការទប់ស្កាត់ការចម្លងកូវីដ១៩?

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ រហូតមកដល់ពេលនេះ ការឆ្លងកូវីដ១៩ហាក់មិនទាន់ស្ងប់ស្ងាត់នៅឡើយ ខណៈដែលអាជ្ញាធរក៏បន្តអំពានាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមអនុវត្តវិធានការរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ ក្រៅពីការអំពាវនាវ ច្បាប់ថ្មី និងអនុក្រឹត្យថ្មី ក៏ត្រូវបានដាក់ចេញជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីដាក់ទោសទណ្ឌលើជនទាំងឡាយណា ដែលបំពានមិនគោរពវិធានការពារជំងឺកូវីដ១៩។ តើរហូតមកដល់ពេលនេះ ពលរដ្ឋកម្ពុជាបានចូលរួមកម្រិតណាហើយ ដើម្បីរួមគ្នាទប់ស្កាត់ការចម្លងកូវីដ១៩នៅក្នុងសហគមន៍?

12 min

March 13, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ដាក់ឲ្យប្រើក្រោមភាពចាំបាច់ និងការរិះគន់

ប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១១ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១នេះ បានប្រកាសដាក់ឲ្យប្រើច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវ និងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗទៀត ក្រោយច្បាប់នេះត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលធ្វើឡើងដោយបន្ទាន់។ ច្បាប់ ដែលមាន៦ជំពូក និង១៨មាត្រានេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវី១៩ ក្នុងសហគមន៍ដ៏គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។

12 min

March 12, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - លទ្ធភាពនៃការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណអ្នកកើតកូវីដ១៩ តើអាចកើតឡើងទេនៅក្នុងកាលៈទេសនេះ?

ម្សិលមិញ កម្ពុជាមានករណីស្លាប់ដោយសារតែជំងឺកូវីដ១៩ជាលើកដំបូងដែលជាជនជាតិកម្ពុជា។ ការស្លាប់នេះ ស្របពេលដែលអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩បានបន្តកើនឡើងយ៉ាងគំហុកពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។ គេនៅចាំថា កាលពីព្រឹត្តិការណ៍ចម្លងក្នុងសហគមន៍២៨វិច្ឆិកា ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ និងរូបភាពអ្នកដែលបានឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ជាសាធារណៈ។ ស្រាប់តែក្រោយមក ក្រសួងសុខាភិបាលបានដកចេញវិញ បន្ទាប់ពីរងការរិះគន់ពីអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែទោះតិច ឬច្រើន វិធានការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩នេះ បានចូលរួមចំណែកក្នុងការទប់ស្កាត់បានដោយជោគជ័យនូវព្រឹត្តិការណ៍២៨វិច្ឆិកា។ ងាកមកមើលស្ថានភាពនាពេលនេះវិញ តើគេគួរតែពិចារណាប្រើប្រាស់វិធានការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ជាថ្មីទៀតទេ ដើម្បីរួមចំណែកទប់ស្កាត់ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈនេះ?

12 min

March 11, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីកម្ពុជាប្រកាសជំហរចូលរួមដោះស្រាយវិបត្តិនៅភូមា?

រយៈពេលជាងមួយខែមកនេះ ស្ថានការណ៍នៅភូមានៅតែបន្តតានតឹងរវាងក្រុមបាតុករជាប្រជាពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងយោធា ក្រោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាប់លោកស្រីអ៊ុងសាន សូជីពីអំណាចកាលពីថ្ងៃទី០១កុម្ភៈ។ នៅក្នុងស្ថានការណ៍ច្របូកច្របល់នេះ ប្រទេសជាដៃគូក្នុងតំបន់អាស៊ាន បានសម្តែងនូវការព្រួយបារម្ភជាបន្តបន្ទាប់ ព្រមទាំងពិភាក្សារកដំណោះស្រាយក្នុងការស្តារស្ថានភាពភូមាជាប្រក្រតីឡើងវិញ។ សម្រាប់កម្ពុជា នៅថ្ងៃទីអង្គារទី០៩មីនា បានប្រកាសជំហរថានឹងចូលរួមជាមួយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានផ្សេងទៀត ដើម្បីជួយស្តារវិបត្តិដែលកើតឡើងនៅភូមាបច្ចុប្បន្ន។ តើមូលហេតុអ្វី ទើបកម្ពុជាប្រកាសជំហរចូលរួមដោះស្រាយវិបត្តិនៅភូមា?

13 min

March 10, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការដាក់ទោសជាប់ពន្ធនាគារ គឺជាជម្រើសតែមួយគត់ដើម្បីលុបបំបាត់ការបំពានវិធានការពារកូវីដ១៩ឬ?

នៅទីបំផុត បុរសសន្តិសុខម្នាក់ដែលបានជួយឱ្យស្រ្តីជនជាតិចិនរត់ចេញពីការធ្វើចត្តាឡីស័កហើយបង្កើតបាននូវព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ ត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួននៅក្នុងពន្ធនាគារបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការធ្វើចត្តាឡីស័ករយៈពេល១៤ថ្ងៃ។ បុរសសន្តិសុខរូបនេះ អាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារពី១ខែទៅ១ឆ្នាំ ដោយសារតែការប្រព្រឹត្តល្មើសរបស់ខ្លួន។ ស្របពេលកំពុងអនុវត្តច្បាប់លើករណីនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា និងក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជាក៏កំពុងបង្កើតឱ្យមានច្បាប់ជាក់លាក់មួយ ដើម្បីដាក់ទោសទណ្ឌលើអ្នកដែលបំពានវិធានការពារការចម្លងជំងឺកូវីដ១៩។ ច្បាប់ថ្មីនេះ គឺអ្នកបំពានទាំងឡាយអាចប្រឈមជាប់ពន្ធនាគារពី៦ខែរហូតដល់ទៅ២០ឆ្នាំឯណោះ និងការពិន័យជាទឹកប្រាក់ផ្សេងទៀត។ តើការសម្រេចដាក់ទោសទណ្ឌជាប់ពន្ធនាគារនេះ គឺជាជម្រើសចុងក្រោយតែមួយគត់ដែលអាចលុបបំបាត់ការបំពានវិធានការពារជំងឺកូវីដ១៩ឫ?

12 min

March 09, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីព្រៃឡង់នៅតែជាប្រធានបទរសើប?

សហរដ្ឋអាមេរិកមានកង្វល់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះការបំផ្លាញព្រៃឈើ ដែលចេះតែបន្តមាននៅតំបន់ការពារនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសតំបន់ព្រៃឡង់។ នេះជាការលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ស្ថានទូតអាមេរិកកាលពីម្សិលមិញ។ សម្រាប់ក្រសួងបរិស្ថាន បញ្ហាព្រៃឡង់វាមិនអាក្រក់ដូចអ្វីដែលគេបានលើកឡើងទេ ខណៈដែលបទល្មើសនានាត្រូវបានបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់។ ហេតុអ្វីព្រៃឡង់នៅតែជាប្រធានបទរសើប?

12 min

March 08, 2021 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ថ្ងៃសិទ្ធិនារី៖គ្មានការជួបជុំមនុស្សតែមានការលើកប្រធានបទក្តៅមកពិភាក្សាតាមអនឡាញ

ថ្ងៃសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ៨មីនាឆ្នាំនេះ នៅកម្ពុជា មិនមានការជួបជុំមនុស្សដូចរៀងរាល់ឆ្នាំឡើយ តែក្រុមអ្នកធ្វើការងារសិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិស្ត្រី នៅតែអាចលើកយក បញ្ហាប្រឈមធំៗទៅជជែកគ្នាតាមរយៈអនឡាញដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។ បញ្ហាធំៗដែលជាការកត់សំគាល់របស់អង្គការមួយចំនួន គឺការចាប់ឃុំខ្លួនស្ត្រីជាភរិយាសកម្មជនបក្សប្រឆាំង និងស្ត្រីជាសកម្មជនសង្គម ព្រមទាំងការប្រឈមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ស្ត្រីរោងចក្រ ដោយតែកូវីដ១៩ជាដើម។

12 min