ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

នៅក្នុងប្រទេសថៃ គណបក្សភូមិចៃថៃ របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះលោក អនុទីន ឆានវីរៈគូន បានប្រកាសពីជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភានានៅថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ តាមលទ្ធផលបឋម គណបក្សភូមិចៃថៃ ទទួលបានសំឡេងឆ្នោត ជិត២០០ អាសនៈ។ អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមួយចំនួនយល់ថា បញ្ហាជាតិនិយម និងតម្រូវការសន្តិសុខជាតិជាប្រធានបទចម្បង ដែលប្រជាជនថៃបានបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកអនុទីន។ តែគេអាចនិយាយបានថាសម្រាប់កម្ពុជា ការឈ្នះឆ្នោតរបស់លោក អនុទីនមិនមែនជាសញ្ញាល្អប៉ុន្មានទេ ពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនសព្វថ្ងៃ។ ដូច្នេះ តើកម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនធ្វើអ្វីខ្លះជាមួយរដ្ឋាភិបាលថៃថ្មី?។ 

អភិបាល​រង​ខណ្ឌ​ជ្រោយ​ចង្វារ​ម្នាក់ ​បាន​អះ​អាង​ថា​ បន្ទាប់​ពី​គាត់​ដើរ​គ្រប់​ផ្សារ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ ​គាត់​ហួស​ចិត្ត​ដែល​ឃើញ​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ នៅ​តែ​ស្វែង​រក​ទិញ​ផលិតផល​ថៃ​មក​ប្រើ​ប្រាស់​ ខណៈ​ដែល​ថៃ​នៅ​បន្ត​ឈ្លាន​ពាន​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ឥត​ឈប់​ឈរ​។​ ចំពោះ​មន្ត្រី​រូប​នេះ ​ប្រសិន​បើ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្រុះ​គ្នា​ធ្វើ​ពហិការ​ផលិត​ផល​ថៃ នោះ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ថៃ​នឹង​ត្រូវ​ចុះ​ខ្សោយ​ខ្លះ​ ហើយ​យោធា​ថៃ​ក៏​មិន​មើល​ងាយ​ខ្មែរ​ពេក​ដែរ​។​ តែ​សំណួរ​ដែល​ចោទ​ឡើង​នា​ពេល​នេះ​គឺ​ថា ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ខ្លះ​នៅ​តែ​ត្រូវ​ការ​ផលិត​ផល​ថៃ​?

ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី មិនអាចយាងស្វាគមន៍ទទួលលោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមដែលមកបំពេញទស្សនកិច្ច ផ្លូវរដ្ឋនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៦ កុម្ភៈ។ ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំងបានបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់ប្រឈួន និងផ្តល់ព្រះរាជានុសិទ្ធទៅឲ្យលោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ជាអ្នកទទួលស្វាគមន៍លោក តូ ឡឹម ជំនួសវិញ នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង។ រូបភាពនៃជំនួបរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក តូ ឡឹម ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង បានបណ្តាលឲ្យមានការជជែកវែកញែកនៅក្នុងបណ្តាញសង្គម។ ហេតុអ្វីការទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំវៀតណាមនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ដោយលោក ហ៊ុន សែន ជំនួសព្រះមហាក្សត្រ នាំឱ្យមានការវែកញែក?

នៅថ្ងៃទី៦ និងទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មេដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចនៃប្រទេស​កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាមបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅវិមាន ៧មករា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះមានកម្មវត្ថុគោលដៅបន្តលើកកម្ពស់ចំណងមិត្តភាព សាមគ្គីភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការជួយគាំទ្រគ្នាសំដៅដោះស្រាយបញ្ហានានានៅក្នុងក្របខណ្ឌបក្ស និងក្របខណ្ឌរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងអ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិខ្លះមើលឃើញថា កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រពៃណីមួយនេះប្រហែលមិនអាចជួយរកដំណោះស្រាយឲ្យជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃបានឡើយ។ តែអ្នកខ្លះទៀតហាក់មិនបានយល់ឃើញដូច្នេះទេ។ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីបង្វែរកិច្ចប្រជុំកំពូលត្រីភាគី CLV ឲ្យជួយគិតគូរជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ?

នៅថ្ងៃទី ៤ កុម្ភៈ រដ្ឋបាលអាមេរិក តាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានសម្រេចលុបចោលបម្រាមលក់គ្រឿងសព្វាវុធឲ្យកម្ពុជា។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកពន្យល់ថា ការសម្រេចលក់គ្រឿងសព្វាវុធឲ្យកម្ពុជាឡើងវិញ ព្រោះកម្ពុជាបានខិតខំស្វែងរកសន្តិភាព និងសន្តិសុខ ការខិតខំប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ក៏ដូចជា ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយយល់ថា នេះជាឱកាសល្អសម្រាប់កម្ពុជាដែលទទួលបានទីផ្សារផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសព្វាវុធថ្មីមួយបន្ថែមទៀតដើម្បីពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ ពួកគេក៏ស្នើឲ្យកម្ពុជាប្រយ័ត្នប្រយែងដោយធ្វើយ៉ាងណាកុំផុងខ្លួនទៅក្នុងវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងអាមេរិក និងចិន។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ អភិបាល​ស្រុក​ ថាឡា​បរិវ៉ាត់ ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង បាន​ស្នើ​ឲ្យ​បញ្ចប់​អាជី​វកម្ម​ទូកង​នៅក្នុង​ដែន​សមត្ថកិច្ច​របស់​លោក​ ខណៈ​លោក​អះអាងថា ​អាជី​វកម្ម​ទូកង ​បាន​រួម​ចំណែក​នាំ​ឲ្យមាន​វិនាស​កម្មព្រៃឈើ។​ ការថ្លែង​របស់​អភិបាល​ស្រុក​នៃ​ខេត្ត​ភាគ​ឥសាន​រូប​នេះ​ ធ្វើ​ឡើង​នៅចំពោះ​មុខ​មន្ត្រី​ពាក់​ព័ន្ធ​នានាក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​មួយ​កាល​ពី​ចុង​ខែ​មករា​ឆ្នាំ​២០២៦​។​ សម្រាប់​សកម្មជន​ការ​ពារ​ព្រៃ​ឈើ ​ប្រសិន​បើ​ការ​កាប់​ឈើ​ត្រឹម​តែ​យក​ទៅ​ធ្វើ​ទូកង​ នោះ​នឹង​មិន​នាំ​ឲ្យ​មាន​វិនាសកម្ម​ព្រៃឈើទេ​ តែ​ពួកគេ​កត់​សំគាល់​ថា​ នៅពេល​បាន​ច្បាប់​កាប់​ឈើធ្វើ​ទូកង​ហើយ​ បែរ​ជា​មាន​អ្នក​ឆក់​ឱកាស​ពង្រីក​ការ​កាប់​ឈើ​យក​ទៅ​ធ្វើ​អាជីវ​កម្មផ្សេងៗ​៕

អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយហៅកាត់ ACU នៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានរកឃើញមានករណីស៊ីឈ្នួលប្រឡងជំនួសក្នុងពេលប្រឡងចូលរៀនសាលាពេទ្យកម្រិតបរិញ្ញាបត្ររង ឆ្នាំសិក្សា ២០២៥-២០២៦ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកជំនាញផ្នែកសុខាភិបាល និងអ្នកតាមដានសង្គមលើកឡើងថា ករណីស៊ីឈ្នួលប្រឡងជំនួសចូលរៀនសាលាពេទ្យនេះមិនគួរកើតមាន និងថា ករណីនេះក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អាជីព និងវិជ្ជាជីវៈគ្រូពេទ្យដែរ។ តើក្រសួងសុខាភិបាលគួរមានវិធានការអ្វីខ្លះដើម្បីបញ្ជៀសករណីស៊ីឈ្នួលប្រឡងជំនួស?

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម្យ៉ុង នៅថ្ងៃសុក្រទី៣០ខែមករា បានបង្ហោះសារព្រមានធ្ងន់ៗចំពោះ​​ឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញ​​​ ដែលហ៊ានប៉ះពាល់​ជនជាតិកូរ៉េ។ ក៏ប៉ុន្តែសាររបស់លោក លី ចែម្យ៉ុង នេះ​​បានលុបចេញពីបណ្តាញសង្គម X វិញ​នៅល្ងាចនៅថ្ងៃសុក្រដដែល។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកតាមដាននយោបាយ យល់ថា សារព្រមានរបស់លោក លី ចែម្យ៉ុង បានជះឥទ្ធិពលដល់មុខមាត់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះថា សារនោះបានសរសេរជាភាសាខ្មែរ និងមានភ្ជាប់រូបវិមានឯករាជ្យដែលស្ថិតក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ តើសំណេរលោក លី ចែម្យ៉ុង ទាក់ទងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញជះឥទ្ធិពលអ្វីខ្លះដល់កម្ពុជា?

ក្រសួងអប់រំនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានចេញសេចក្តីណែនាំស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រូបង្រៀននៅតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ សំដៅលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំ និងក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន នៅតាមគ្រឹះស្ថានអប់រំ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកតាមដានសង្គមសាទរចំពោះការពង្រឹងវិន័យគ្រូបង្រៀន នៅតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ តាមរយៈនិយាមថ្មីនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ចំពោះទំនោររបស់គ្រូក្របខណ្ឌរដ្ឋ ដែលឆ្លៀតទៅបង្រៀនថែមម៉ោង នៅតាមសាលាឯកជន ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកស្រាវជ្រាវសង្គមស្នើឱ្យក្រសួងអប់រំយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែម តាមរយៈការដាក់ចេញចំណាត់ការបន្ទាន់មួយ ដើម្បីបង្ការផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា។ តើវប្បធម៌ឆ្លៀតបង្រៀនបន្ថែមម៉ោងនៅតាមសាលាឯកជន គួរតែត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ ឬយ៉ាងណា?

អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា លោកស្រី ជា សិរី កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញក្តីបារម្ភរបស់ខ្លួន ចំពោះការរំកិលធ្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់របស់កម្ពុជាទៅក្នុងបញ្ជីប្រផេះរបស់ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា FATF។ អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិកម្ពុជាកំពុងកើតក្តីបារម្ភ ក្នុងកាលៈទេសៈមួយដែលរូបភាពនៃឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិចាប់អារម្មណ៍។ ចំពោះលោកស្រី ជា សិរី កម្ពុជាត្រូវជៀសវាងការធ្លាក់ទៅក្នុងបញ្ជីប្រផេះសាជាថ្មីនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ FATF ដើម្បីការពារ ការផ្តល់ទំនុកចិត្តរបស់សាធារណជន និងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនក្នុងស្រុក និងបរទេស។ តើកម្ពុជាត្រូវធ្វើបែបណា ដើម្បីបញ្ចៀសកុំឲ្យធ្លាក់ទៅក្នុងបញ្ជីប្រផេះរបស់ក្រុមការងារហិញ្ញវត្ថុ FATF?