ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

April 22, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ហេតុអ្វីចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌មានកម្ពុជាត្រូវបានវាយតម្លៃធ្លាក់ចុះជាប់ៗគ្នារយៈពេល៥ឆ្នាំ?

អង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែន (Reportaire sans Fronctiere) កាលពីថ្ងៃចន្ទបានទម្លាក់សន្ទស្សន៍សេរីភាពសារព័ត៌មានកម្ពុជា ឲ្យធ្លាក់ចុះមួយកាំទៀត គឺមានចំណាត់ថ្នាក់១៤៤ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលអង្គការនេះយកមកវាយតម្លៃចំនួន១៨០ប្រទេស។ ជុំវិញការធ្លាក់ចុះសន្ទស្សន៍សេរីភាពកម្ពុជា៥ឆ្នាំជាប់ៗគ្នាដូច្នេះ បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងវិស័យសារព័ត៌មានកម្ពុជា ខណៈរដ្ឋាភិបាល ជានិច្ចកាលតែងតែច្រានចោលនូវរបាយការណ៍របស់អង្គការមួយនេះ។

12 min

April 21, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សហជីព៖កម្មករដែលមិនអនុវត្តវិធានការបង្ខាំងខ្លួន១៤ថ្ងៃអាចនឹងប្រឈមការបញ្ឈប់ពីការងារ

ក្រសួងការងារបានរៀបចំមណ្ឌលចត្តាឡីស័កចំនួន ១០កន្លែង រាយតាមតំបន់ដែលមានរោងចក្រច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញ សម្រាប់ដាក់កម្មករនិយោជិតស្នាក់នៅដាច់ដោយឡែក ១៤ថ្ងៃ ក្រោយពីពួកគេត្រលប់ពីស្រុកកំណើត និងឈប់សម្រាកក្នុងពេលចូលឆ្នាំថ្មីកន្លងទៅ។ មានកម្មករប្រមាណ៣ម៉ឺននាក់ត្រូវដាក់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក១៤ថ្ងៃ ក្នុងនោះនៅភ្នំពេញមានកម្មករប្រមាណជាង១៥០០ពាន់នាក់។ប៉ុន្តែពីខាងសហជីពបារម្ភថា កម្មករដែលមិនអនុវត្តតាមវិធានការនេះអាចនឹងត្រូវរោងចក្រយកលេសបញ្ឈប់ពីការងារ។

12 min

April 20, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើវិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរអាចត្រឡប់មកដូចដើមវិញទេក្រោយចប់កូវីដ១៩?

នៅមិនទាន់មានការវាយស្មានជាសកលនៅឡើយទេថា ការរាតត្បាតនៃកូវីដ១៩ នឹងបិទបញ្ចប់នៅពេលណានោះ។ តែចំពោះមុខនៃផលប៉ះពាល់ ដែលបណ្ដាលមកពីកូវីដ១៩ ធ្វើឲ្យវិស័យទេចរណ៍នៅកម្ពុជា ធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនៃភ្ញៀវទេសចរបរទេស។ ហើយការធ្លាក់ចុះនេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាទាំងមូល រហូតដល់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្ដរជាតិ ទម្លាក់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់កម្ពុជា (GDP) ដល់ «-១,៥%» នៅឆ្នាំ២០២០។ ដូច្នេះតើវិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរអាចត្រឡប់មកដូចដើមវិញបានទេ ក្រោយចប់កូវីដ១៩?

11 min

April 19, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖ តើកម្ពុជាគួរបន្ធូដៃលើវិធានការប្រយុទ្ធនឹងកូវីដ១៩ឬនៅ បើកម្ពុជារកមិនឃើញអ្នកឆ្លងថ្មី?

ក្នុងរយៈពេល៧ថ្ងៃជាប់ៗគ្នាមកនេះ កម្ពុជារកមិនឃើញករណីឆ្លងថ្មី នៃជំងឺកូវីដ១៩នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ចំនួនអ្នកជាសះស្បើយបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ នេះគឺជាសញ្ញាល្អមួយសម្រាប់កម្ពុជា។ ដូច្នេះ បើស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ តើកម្ពុជាគួរបន្តរិតបន្តឹងលើវិធានការរបស់ខ្លួន ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ ហើយឬទេ?—

12 min

April 17, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ច្បាប់គ្រប់គ្រងប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នដែល «ល្អពេញលេញ» គួរមានខ្លឹមសារយ៉ាងណា?

នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ ព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជានឹងបើកកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញ ដើម្បីពិនិត្យនិងឲ្យយោបល់ទៅលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិស្ថិតក្នុងភាពអាសន្ន។ ប៉ុន្តែសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ កំពុងក្លាយជាក្តីបារម្ភរបស់មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ និង អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាទៅវិញ។ ក្តីបារម្ភខ្លាំងនោះ គឺថា ច្បាប់ថ្មីនេះ នឹងអាចរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិខាងសមាគម និង សិទ្ធិខាងជួបជុំដោយសន្តិវិធី រួមទាំងសិទ្ធិក្នុងការដើរហើរជាដើម។ ដូច្នេះ តើច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្នដែល «ល្អពេញលេញ» គួរមានខ្លឹមសារយ៉ាងណា?

13 min

April 16, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើកម្មវិធីទូរសព្ទប្រឆាំងកូវីដ១៩អាចគំរាមកំហែងឯកជនភាពពលរដ្ឋខ្មែរទេ?

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កំពុងពិនិត្យអំពីការដាក់ឲ្យដំណើរការប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរស័ព្ទ និងម៉ាស៊ីនជំនួយផ្លូវដង្ហើមចំនួន ១ប្រភេទ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាម ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា។ តើកម្មវិធីទូរសព្ទប្រឆាំងកូវីដ១៩ អាចគំរាមកំហែងឯកជនភាពពលរដ្ឋខ្មែរឬទេ?

10 min

April 15, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - អាស៊ានគួរធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ឡើងវិញ ក្រោយកូវីដ១៩បញ្ចប់?

ម្សិលមិញ មេដឹកនាំប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ បានបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានពិសេសលើកទី៣៦ ស្តីពីបញ្ហាជំងឺកូវីដ-១៩ តាមរយៈ Video Conference។ កិច្ចប្រជុំនេះ គឺវៀតណាមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំ។ កិច្ចប្រជុំបានពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហារីករាលដាល ការទប់ស្កាត់ និង ផលប៉ះពាល់មកលើសេដ្ឋកិច្ចដោយសារតែជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្នុងនោះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានជំរុញឱ្យអាស៊ានគិតគូររៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញនៅពេលដែលជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រូវបានបញ្ចប់។ ដូច្នេះ តើអាស៊ានគួររៀបចំផែនការបែបណា ដើម្បីស្ដារសេដ្ឋកិច្ចនាពេលខាងមុខ ក្រោយពីជំងឺកូវីដ-១៩ត្រូវបានបញ្ចប់នោះ?

10 min

April 14, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - នៅពេលអ្នកអត់ការងារធ្វើវិលទៅធ្វើកសិកម្ម តើរដ្ឋគួរមានការលើកទឹកចិត្តបែបណាខ្លះ?

នៅកម្ពុជា ដោយសារតែបញ្ហាកូវីដ១៩ នឹងបណ្តាលឲ្យមនុស្សជាច្រើនម៉ឺននាក់បាត់បង់ការងារ ទាំងនៅក្នុងវិស័យរោងចក្រឧស្សាហកម្ម ទាំងវិស័យសេវាកម្ម ជាដើម។ ប៉ុន្តែមនុស្សពេញកម្លាំងទាំងអស់នេះគឺជាសក្តានុពលសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម ខណៈរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកជំនាញ អះអាងថា ការងារកសិកម្មជាជម្រើសមួយសម្រាប់អ្នកបាត់បង់ការងារនៅគ្រានេះ។ ប៉ុន្តែ អ្នកធ្វើការងារខាងកសិកម្ម លើកឡើងថា នៅមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដែលរដ្ឋត្រូវដោះស្រាយចំពោះការងារកសិកម្ម។

12 min

April 13, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖ ស្វ័យសិក្សានៅតាមផ្ទះ ធានាដល់គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជាបានឬទេ?

ដោយសារតែវិបត្តិនៃការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ បានតម្រូវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រកាសបិទសាលារៀនទាំងរដ្ឋនិងឯកជនជាបណ្តោះអាសន្ន នៅក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេស។ បន្ថែមលើនេះ ការប្រឡងសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ និងសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ក៏ត្រូវបានពន្យាពេលដោយគ្មានការកំណត់ផងដែរ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីផ្តល់ចំណេះដឹងដល់សិស្សានុសិស្ស និងធានាបាននូវដល់គុណភាពអប់រំ ក្រសួងបានបង្កើតកម្មវិធីស្វ័យសិក្សានៅតាមផ្ទះ ដោយប្រើប្រាស់សៀវភៅសិក្សាគោល និងតាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច និងទូរទស្សន៍ផងដែរ។ ប៉ុន្តែសំណួរសួរថា តើស្វ័យសិក្សានៅតាមផ្ទះ ធានាដល់គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជាបានឬទេ?

11 min

April 12, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - កូវីដ១៩៖សង្គមស៊ីវិលជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើអន្តរាគមន៍បន្ត ផ្អាកលក់គ្រឿងស្រវឹងបណ្ដោះអាសន្ន

សង្គមស៊ីវិលនិងអ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពមើលឃើញថា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញវិធានការជាច្រើនដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលត្បាតនៃជំងឺកូវីដ១៩នៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនៅមានចន្លោះប្រហោងមួយដែលពួកគេស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើអន្តរាគមន៍បន្ត ដោយផ្អាកការលក់គ្រឿងស្រវឹងបណ្ដោះអាសន្នចាប់ពីថ្ងៃពេលនេះ ក្រោយចប់ពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬយូរជាងនេះ អាស្រ័យលើជំហររដ្ឋាភិបាល។ តែយ៉ាងណាមិញ វិធានការហាមលក់គ្រឿងស្រវឹងប្រទេសក្បែរខាងកម្ពុជា បានអនុវត្តរួចហើយ ក្រោមហេតុផលបង្ការការជួបជុំទប់ស្កាត់ COVID-19។ ចុះនៅកម្ពុជាគួរអនុវត្តវិធានការនេះដែរទេ?

11 min