ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

អ្នក​នយោ​បាយ​ប្រឆាំង​បាន និង​កំពុង​បន្ត​ផ្សព្វ​ផ្សាយ ករណី​ដែល​គេ​អះអាង​ថា មាន​ការ​បាច​ក្រដាស​ប្រាក់រៀល​ជា​ច្រើន​សន្លឹក​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នាប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មក​នេះ នៅ​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ សារ​នៅ​លើ​ក្រដាស​ប្រាក់​រៀល​នោះ មាន​ខ្លឹម​សារ​ រិះ​គន់​ខ្លាំងៗ​ទៅ​លើ​អ្នក​កាន់​អំណាច​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។​ លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​ចលនា​ជាតិ​តស៊ូ ​អះអាង​ថា យុទ្ធនា​ការ​នេះផុស​ចេញ​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ពល​រដ្ឋខ្មែរ​ ដែល​រង​ភាព​អយុត្តិធម៌ តែ​លោក​បដិសេធ​ថា ​យុទ្ធនា​ការ​នេះមិន​មែន​រៀប​ចំ​ឡើង​ដោយ​ក្រុម​បក្ស​ប្រឆាំង​ណា​មួយ​នោះទេ​។ ​តើ​ការ​ប្រើ​ក្រដាស​ប្រាក់​សរសេរ​សារ​រិះ​គន់​អ្នក​កាន់​អំណាច​ដើម្បី​ចែក​ចាយ​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​លើ​ពល​រដ្ឋ​ឬ​ទេ​?

ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ក្នុង១ឆ្នាំៗ មានអ្នកកើតជំងឺមហារីកថ្មីចំនួន ២០ ០០០នាក់ ក្នុងនោះមានស្លាប់ ១៤ ០០០នាក់ ពោលមានស្លាប់ម្នាក់នៅរៀងរាល់៤០នាទី ឬស្មើនឹងប្រមាណ ៣៨នាក់ ក្នុង១ថ្ងៃ។ ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រាប់ឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធពិនិត្យឲ្យបានតឹងរឹងនូវការនាំចូល សាច់ បន្លែពីក្រៅប្រទេស។ អ្នកតាមដានសង្គម និងសុខភាព បានគាំទ្រនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល តែយល់ថាមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ត្រូវមានភាពម៉ឺងម៉ាត់ និងធ្វើឡើងជាប់ជានិរន្តរ៍។

នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី​៥ ខែ​ឧសភា​នេះ សា​លា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​បាន​សម្រេច​ដាក់​ទោស​ លោក​ រ៉ុង ឈុន ទី​ប្រឹក្សា​គណ​បក្ស​កម្លាំង​ជាតិ​ឲ្យជាប់​ក្នុង​ពន្ធនា​គារ​ចំនួន ០៤ ឆ្នាំ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់ ៤ លាន​រៀល ​ព្រម​ទាំង​មិន​ឲ្យលោក​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត និង​ដក​សិទ្ធិ​មិន​ឲ្យ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ​ជីវិត​។ ​អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង​ និង​អ្នក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស ចាត់​ទុក​ថា ការ​កាត់​ទោស​នេះ មាន​លក្ខណៈ​នយោ​បាយ និង​ជាការ​បញ្ចប់​ជីវិត​នយោ​បាយ​របស់ លោក រ៉ុង ឈុន កុំ​ឲ្យ​ចូល​រួម​ប្រកួត​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៨​៕

នៅក្នុងជំនួបជាមួយលោក ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាអំឡុងពេលលោកចូលរួមខួប៥០ឆ្នាំនៃថ្ងៃបង្រួបបង្រួមវៀតណាមនៅសប្តាហ៍នេះ លោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមបានថ្លែងថាទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-វៀតណាម គឺជាទំនាក់ទំនងដ៏ល្អ ដែលស្ទើរតែគ្មានទំនាក់ទំនងណាល្អដូចទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរឡើយ នៅលើពិភពលោក។ ដោយឡែក ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង ក៏ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ជាមួយមេដឹកនាំកម្ពុជា អំឡុងពេលលោកធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៧ មេសាកន្លងទៅថា ក្នុងនាមជាមិត្តដែកថែបរបស់កម្ពុជា ចិននឹងបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់វិស័យជាមួយកម្ពុជា និងបានគូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តគាំទ្រកម្ពុជាយ៉ាងមុតមាំនៅគ្រប់កាលៈទេសៈ។ តើការអះអាងពីទំនាក់ទំនងស្និទ្ធស្នាលរបស់មេដឹកនាំចិន និងវៀតណាមជាមួយកម្ពុជាជារឿងគួរឲ្យសាទរ ឬជារឿងគួរឲ្យបារម្ភ?

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១ឧសភា បានប្រតិកម្មតបទៅនឹងសកម្មភាពរបស់ក្រុមអ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេស ដែលបានស្នើឲ្យសហគមន៍អឺរ៉ុបដាក់ទណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះការមិនគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន ម៉ាណែតបានចាត់ទុកសកម្មភាពខាងលើថា ជាការធ្វើឲ្យខាតបង់ដល់ប្រយោជន៍ជាតិនិងប្រជាពលរដ្ឋ។ អ្នកតាមដាននយោបាយនៅស្រុកខ្មែរ យល់ថា ក្នុងរបត់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងស្រពិចស្រពិលដោយសាររដ្ឋបាលអាមេរិកថ្មី អ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេសគួរធ្វើសកម្មភាពណាដែលចំណេញដល់កម្ពុជា ពោលគឺមិនមែនការញុះញង់ឲ្យបរទេសដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើកម្ពុជានោះទេ។ តើការស្នើឲ្យបរទេសដាក់ទណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពិតជាការបំផ្លាញផលប្រយោជន៍ជាតិមែនឬ?

ថ្មីៗនេះ ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញបានចែកចាយរូបភាពដែលបង្ហាញមន្រ្តីនគរបាលមានពោះក្បាលធំចាប់ផ្តើមហាត់ប្រាណដើម្បីផ្លាស់ប្តូររាងកាយ និងសម្រកក្បាលពោះ។ អ្នកតាមដានសង្គមកម្ពុជាយល់ថា ការតម្រូវឲ្យមន្រ្តីដែលមានក្បាលពោះធំទៅហ្វឹកហាត់កីឡាជារឿងល្អប្រសើរដើម្បីអាចពង្រឹងការអនុវត្តការងារជូនជាតិ និងប្រជាជនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ 

របាយការណ៍ចេញផ្សាយដោយក្រសួងព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ៨១,៤% ក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានគេស្ទង់មតិសរុបចំនួន ៤៦៧នាក់បានវាយតម្លៃថា ស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាមានភាពល្អប្រសើរ ក្នុងនោះមាន ៧២,២% ឆ្លើយថាល្អ និង៩,២% ឆ្លើយថាល្អបំផុត។ តែអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យសារព័ត៌មានខ្លះបានលើកជាចម្ងល់ជុំវិញសូចនាករនៃការវាស់វែងពីស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ និងខ្លះទៀតបានសាទរ បើស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាពិតជាមានភាពល្អប្រសើរជាងឆ្នាំកន្លងទៅមែននោះ៕

លោក ហ៊ុន សែន ប្រធាន​ព្រឹទ្ធ​សភា និង​ជា​ប្រធាន​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច​បាន​ទទួល​ជួប​សមាជិក​គណបក្ស​ជំទាស់​ដែល​មាន​សំឡេង​ក្នុង​ព្រឹទ្ធសភា​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៥​។​ នេះ​ជា​ជំនួប​លើក​ទី​២ បន្ទាប់ពី​ជំនួប​លើក​ទី​១ កាលពី​អំឡុង​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៤។ សម្រាប់​ក្រុម​អ្នក​វិភាគ ជំនួប​ទាំង ២​លើក​នេះហាក់​មិន​មាន​សញ្ញា​ប្រែប្រួល​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​ទេ​។ តែ​អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង​យល់ថា ជំនួប​នេះជា​ការ​បង្កើត ​«សន្លឹកបៀ» ថ្មី​ដើម្បី​ទុក​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លេង​ជាមួយ​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​ការ​ចរ​ចាពន្ធ​ដែល​អាមេរិក​ដាក់​លើ​កម្ពុជា​ក្នុង​អត្រា​ដល់​ទៅ ​៤៩%​៕

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែតបានបញ្ជាក់នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានេះថា រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ នេះបានបន្ធូរបន្ថយការយកពន្ធច្រើន ពិសេសមិនបង្កើតពន្ធថ្មីដើម្បីជួយសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ។ តាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កម្រិតនៃការយកពន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលមានកម្រិតទាបជាងបណ្តាប្រទេសជាច្រើនលើលោក។ អ្នកតាមដានសង្គមសាទរចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលមិនបង្កើតពន្ធថ្មី។ តែអ្នកវិភាគសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចយល់ថា នៅក្នុងបរិបទពិភពលោកសព្វថ្ងៃ រដ្ឋាភិបាលគួរបន្ថយការយកពន្ធ ឬមិនយកពន្ធពីពលរដ្ឋតែម្តង។

នៅក្នុងជំនួបជាមួយសហជីពសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធនាថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ នៅជ្រោយចង្វារ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបង្ហាញពីសុឆន្ទៈរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាដល់កម្មករ និយោជិតនៃវិស័យកាត់ដេរ ទោះក្នុងកាលៈទេសៈលំបាកក៏ដោយ។ មេដឹកនាំសហជីព និងអ្នកពាក់ព័ន្ធវិស័យកាត់ដេរបានទទួលស្គាល់ថា កម្ពុជាពិតជាមានការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទោះតិច ឬច្រើន។ តែមេដឹកនាំសហជីពក៏យល់ឃើញថា ការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលជារឿងចាំបាច់ ព្រោះទំនិញលើទីផ្សារក៏បានឡើងថ្លៃពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំដែរ។