ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អានវ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ក្នុងឋានៈជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនបានប្រកាសនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៦ នាថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភាថា ម៉ាឡេស៊ីនឹងគាំទ្រប្រទេសទីម័រខាងកើតឲ្យបានចូលជាសមាជិកអាស៊ានពេញសិទ្ធិនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៧ នាខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខ។ អ្នកវិភាគនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនានាមើលឃើញថា វត្តមានរបស់ទីម័រខាងកើតក្នុងនាមជាសមាជិកអាស៊ានទី១១ នឹងមានផលវិជ្ជមានផង និងអវិជ្ជមានផង ខណៈប្រទេសសមាជិកអាស៊ានបច្ចុប្បន្នពិបាករកចំណុចឯកភាពគ្នាស្តីពីសំណុំរឿងធំៗទាំងក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ។

អតីត​ឧកញ៉ា លោក ហេង សិទ្ធី ត្រូវ​បាន​អា​ជ្ញា​ធរ​រុស្ស៊ី​ចាប់​បញ្ជូន​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២៤ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ តាម​សំណើ​របស់​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​កម្ពុជា​។​ សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​បាន​ប្រកាស​ថា ​ឈ្មោះ ហេង សិទ្ធី ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ «គំរាម​ហែក​កេរ្តិ៍ មាន​ស្ថាន​ទម្ងន់​ទោស»​។​ ចំណាត់​ការ​នេះកើត​ឡើង បន្ទាប់ពី ​លោក​ ហេង សិទ្ធី​បាន​ប្រើប្រាស់​បណ្តាញ​ទំនាក់​ទំនង​សង្គម​បរិហារ​លើ​មន្ត្រីជាន់​ខ្ពស់​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន​រួម​នឹង​ឧកញ៉ា​ខ្លះ​ពី​បទ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុក​រលួយ​ជាប្រព័ន្ធ​ក្នុង​អំពើ​ឆបោក​តាម​អន​ឡាញ​នៅ​កម្ពុជា​។

សមាជិករដ្ឋសភាជប៉ុន លោក ណាអូតូ សាកាហ្គុជិ បានអះអាងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋសភាជប៉ុនកាលពីថ្ងៃទី២១ឧសភាថា ខ្លួនបានរងការគំរាមកំហែងសិទ្ធិសេរីភាព ពីសំណាក់ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន។ មកទល់ពេលនេះ នៅមិនទាន់មានការឆ្លើយតបជាផ្លូវការពីសំណាក់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន និងក្រសួងការបរទេសកម្ពុជានៅឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែមន្ត្រីបក្សកាន់អំណាច យល់ថា ការលើកឡើងរបស់សមាជិករដ្ឋសភាជប៉ុន គ្រាន់ជាសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ខណៈដែលឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន ក៏មានសិទ្ធិការពារអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។

នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី ថ្ងៃ​ទី​២៣​ ខែ​ឧសភា​ ឆ្នាំ​២០២៥ ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា បាន​ណែនាំ​ឲ្យក្រសួង​ធម្មការ​ និង​សាសនា ​ទប់​ស្កាត់​សកម្ម​ភាព​របស់​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន​ដែល​តាំង​ខ្លួន​ជា​អ្នក​មាន​បារមី ​និង​ដែល​បាន និង​កំពុង​តែ​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្តាញ​សង្គម​ដើម្បី ​បង្ហាញ​ពី​សកម្ម​ភាព​របស់​ពួកគេ​។ ​លោក​នា​យក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​ចាត់​ទុក​សកម្ម​ភាព​នេះ​ថា​បង្ក​ឲ្យមាន​ភាព​ច្របូល​​ច្រ​បល់​ក្នុង​សង្គម​។ ​ ហេតុ​អ្វី​សកម្ម​ភាព​បុគ្គល​ដែល​តាំង​ខ្លួន​ជា​«គ្រូបារមី»​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​មាន​ ខណៈ​ដែល​វិធានការ​ត្រូវបាន​ដាក់​ចេញ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នាពេល​កន្លងមក?

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ឧសភានេះ បណ្តាញអាស៊ីសម្រាប់ការបោះឆ្នោតដោយសេរី (ANFREL) បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយដោយអះអាងថា ដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបដិសេធ។ តាម ANFREL គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គឺជាគណបក្សគ្រប់គ្រងអំណាចយ៉ាងតឹងរឹង បើទោះបីជាបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភាមានសមាជិកមកពីគណបក្សនយោបាយផ្សេងក៏ដោយ។ អ្នកជំនាញផ្នែកប្រជាធិបតេយ្យយល់ឃើញថា របាយការណ៍ ANFREL បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការដើរថយក្រោយនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ តែអ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចបានទាត់ចោលទាំងស្រុង និងឆ្លើយបកវិញថា គឺអ្នកធ្វើរបាយការណ៍ទៅវិញទេទើបជាអ្នកគ្មានប្រជាធិបតេយ្យ។

នៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីដែលមានសមាជិកចំនួន ១៧នាក់ល្បីល្បាញខាងពូកែធ្វើការ។ តែសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានដែលមានប្រជាជន ៦លាននាក់ និងផ្ទៃដីតែជាង៧០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េមួយនេះ ត្រូវបានមហាជនលើកយកមកជជែកគ្នាតាមបណ្តាញសង្គម និងផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញព័ត៌មានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ សិង្ហបុរីមាន GDP ចំនួន ៨៦ ០០០ដុល្លារ ហើយកម្ពុជាមាន GDP ជាង២០០០ដុល្លារសម្រាប់មនុស្សម្នាក់។ នៅកម្ពុជា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីមានសមាជិកជាង៥០នាក់ តែបើគិតទាំងមន្ត្រីនយោបាយ(រដ្ឋលេខាធិការ និងអនុរដ្ឋលេខាធិការ) គឺមានដល់ជាង ១ពាន់នាក់។ អ្នកវិភាគនានាយល់ឃើញថា កម្ពុជា និងសិង្ហបុរីមានស្ថានភាពខុសគ្នាជាច្រើនដែលគេមិនអាចប្រៀបធៀបគ្នាបានទេ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងក្នុងថ្ងៃទី២១ ខែឧសភាថា គុណភាពអប់រំកម្ពុជាខ្លាំង លុះត្រាតែរដ្ឋាភិបាលអាចទាក់ទាញគ្រូបង្រៀនមកសាលារដ្ឋឱ្យបានច្រើន។ ការលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតត្រូវបានអ្នកជំនាញផ្នែកសង្គម និងអប់រំខ្លះចាត់ទុកជារឿងមិនខុសឡើយ។ តែអ្នកជំនាញខ្លះទៀតយល់ថា ការទាក់ទាញគ្រូបង្រៀនមកសាលារដ្ឋច្រើនក៏នៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ដែរ ពោលរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈក្រសួងអប់រំត្រូវផ្តោតលើការពង្រឹងសមត្ថភាព និងគុណភាពរបស់គ្រូបង្រៀនបន្ថែមទៀត។ 

ជារឿយៗ មិនថានៅភ្នំពេញ ឬនៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួននៅកម្ពុជា គេតែងឃើញមានអ្នកលោត ឬធ្លាក់ពីលើអគារខ្ពស់ដែលភាគច្រើនជាជនបរទេស។ ជាក់ស្តែងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែឧសភានេះ មានជនបរទេសម្នាក់បានធ្លាក់ពីលើសណ្ឋាគារមួយនៅសង្កាត់ផ្សារកណ្តាល ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញបណ្តាលឲ្យស្លាប់ភា្លមៗ។ នៅប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ មានស្ត្រីជនជាតិចិន និងខ្មែរបានធ្លាក់ពីលើអគារខ្ពស់ស្លាប់នៅភ្នំពេញដែរ។ ករណីនេះត្រូវបានអ្នកតាមដានសង្គមមើលឃើញថា គឺជារឿងគួរឲ្យភា្ញក់ផ្អើល និងត្រូវមានការស៊ើបអង្កេតឲ្យបានជាក់លាក់ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ ប្រសិនបើជារឿងឃាតកម្ម។

តាម​គម្រោង ប្រមុខ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ​នឹង​ទៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​នាថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០២៥ ដើម្បី​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​អន្តរ​ជាតិ​។​ ជា​ការ​កត់​សម្គាល់​ នៅ​ពេល​ដែល​មាន​មេដឹក​នាំ​កម្ពុជា​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ម្តងៗ គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​មួយ​ក្រុម​ចេញ​មុខ​ប្រកាស​ទទួល​ស្វាគមន៍​ ខណៈ​មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មួយ​ក្រុម​ទៀត​ដែល​នៅ​ក្រៅប្រទេស​ស្រាប់​ចេញ​មុខ​ប្រកាស​ធ្វើ​បាតុកម្ម​។​ តើសកម្ម​ភាព​ទាំង​ពីរ​នេះ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​យ៉ាង​ណា​ពី​ស្ថាន​ភាព​ប្រទេស​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន និង​ថា តើ​សកម្មភាព​ទាំង​ពីរ​នេះ​ចំណេញ ឬ​ខាត​សម្រាប់​កម្ពុជា​?

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​ឧសភា កម្ពុជា និង​អាមេរិក​ បាន​បញ្ចប់​ការ​ចរចា​ជុំ​ទី​១ ​លើ​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​របស់​អាមេរិក​រហូត​ដល់​៤៩%​លើ​ទំនិញ​ពី​កម្ពុជា​ ខណៈ​ការ​ចរចា​ជុំ​ទី​២​គ្រោង​ធ្វើ​នៅ​សប្តាហ៍​ទី១​ក្នុង​ខែ​មិថុនា​។​ នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ប្រកាស​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​មិន​បាន​បង្ហាញ​ពី​លទ្ធផល​យ៉ាង​ណាលើ​ការ​ចរចា​សុំ​បញ្ចុះ​ពន្ធ​នេះ​ទេ​ តែ​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា​ភាគីទាំង​ពីរ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​យោបល់​គ្នា​ត្រង់​ទៅ​ត្រង់​មក​ដើម្បី​ពង្រឹង​បន្ថែម​ទំនាក់​ទំនង​ពាណិជ្ជ​កម្ម និង​បាន​ពិ​ភាក្សា​គ្នា​ស៊ី​ជម្រៅ​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ពាណិជ្ជ​កម្ម​បដិការ​។​ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​លទ្ធផល​ជាក់​ស្តែង​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ការ​ចរចា​ពាណិជ្ជ​កម្ម​រវាង​កម្ពុជា ​និង​អាមេរិក​ក្នុង​ជុំទី​១​?