ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃសម្រេចបន្ថែមមាត្រាថ្មី និងកែសម្រួលចំនួន ៥២មាត្រាក្នុងចំណោម ៩២មាត្រា។ តាមក្រសួងមហាផ្ទៃ ការបន្ថែមមាត្រាថ្មី និងការកែសម្រួលលើមាត្រាដែលមានស្រាប់ធ្វើឡើងដោយមានការសហការជាមួយក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន រួមទាំងក្រសួងយុត្តិធម៌។ ចំណែកការបន្ថែមមាត្រាថ្មី និងការកែសម្រួលលើមាត្រាមួយចំនួននៃច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកនេះត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃបញ្ជាក់ថា គឺដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ខណៈនៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ អត្រាមនុស្សស្លាប់ដោយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានកើនចំនួន ៥% និងអ្នករងរបួសកើន២%៕

អ្នក​ធ្វើការ​ខាង​សេដ្ឋ​កិច្ច​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ចង់​ឃើញ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា​បញ្ជាក់​ដាច់​ណាត់​ថា​ «មិន​អនុញ្ញត​ជា​រៀង​រហូត​ឲ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​បរទេស​មក​រត់​តាក់​ស៊ី​អគ្គិសនី​នៅ​កម្ពុជា»​។​ ការ​ចង់​ឃើញ​ជំហរ​ដាច់​ណាត់​នេះ​ គឺ​បន្ទាប់​ពី​ប្រមុខ​រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​ចេញ​ប្រកាស​ផ្ទាល់​មាត់​ថា​ មិន​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​វៀត​ណាម​ ឬ​ក្រុម​ហ៊ុន​បរទេស​ណា មក​វិនិយោគ​រត់​តាក់​ស៊ី​រថយន្ត​អគ្គិសនី​នៅ​កម្ពុជា​ទេ​។ ​គឺជា​ការ​អះអាង​បន្ទាប់ពី​មាន​ប្រតិកម្ម​ពី​អ្នក​ប្រកប​របរ​រត់​តាក់​ស៊ី​មួយ​ចំនួន​។​ សម្រាប់ ​អ្នក​ប្រកប​របរ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ប្រព័ន្ធ​ ​ការ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន ​បរទេស​មក​ដណ្តើម​មុខ​របរ​ពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​ គួរ​តែ​ត្រូវ​បាន​ចែង​ក្នុង​គោល​នយោបាយ​ជាតិ​ ដោយ​គ្មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ​។​​

តាមរយៈ​ឧបទ្ទវហេតុ​បាត់បង់​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​យោធា​មួយគ្រឿង​កាលពីថ្ងៃ​ទី​១៣ ​ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤ ​នៅក្នុងភូមិសាស្ត្រ​ខេត្ត​ពោធិសាត់ ​និង​កោះកុង ​ការផ្សព្វផ្សាយ​មួយចំនួន​តាមបណ្តាញ​សង្គម​ក៏បាន​កើតឡើង​ដំណាលគ្នា​ដែរ​។ ជាការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​បែបបំពុល ​ដោយមាន​ការកាត់ត​រូបភាព​ពីការ​រកឃើញ​បំណែក​ឧទ្ធម្ភាកចក្រ​ជាដើម​។ ​ជាញឹកញាប់​មាតិការព័ត៌មាន​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​បំពុលសង្គម​តែងកើតមាន​ជា​ហូរហែរ​។ ការផ្សព្វផ្សាយ​បែប​រកលុយ​ពីបណ្តាញ​សង្គម​(MMO)​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួនដូច្នេះ ​បាន​រងនូវ​ប្រតិកម្ម ​និង​ចំណាត់ការ​ពីសំណាក់​សមត្ថកិច្ច​ផងដែរ​។ ​ក៏ប៉ុន្តែ​អ្នកជំនាញ​ខាង​សារព័ត៌មាន​ខ្លះ​យល់ថា​ការអប់រំ​នៅតែ​ជាកិច្ចការ​អាទិភាព​នៅឡើយ​។

ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមជាច្រើននាក់ រួមទាំងសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមផង បានប្រតិកម្មព្រោងព្រាតលើពាក្យសម្ដី របស់ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានចាត់ទុកខ្មែរកម្ពុជាក្រោមទាំងអស់ ថាជាជនជាតិវៀតណាម បន្ទាប់ពីបារាំងប្រគល់ទឹកដីកូសាំស៊ីនឱ្យវៀតណាមនៅឆ្នាំ១៩៤៩មក។ ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមទាំងនោះ ទោះខ្លះជាអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តែក៏ប្រតិកម្មនឹងការលើកឡើងរបស់ លោក សុខ ឥសាន ដែរ ដោយពួគគេគិតថា នេះជាការបង្កើតឲ្យមានការយល់ច្រលំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ។

រដ្ឋ​មន្ត្រី​មហាផ្ទៃ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤​ ជំរុញឲ្យ​អាជ្ញាធរ​រាជធានី ​ខេត្ត ​បង្កើត​មណ្ឌល​បន្សាប​គ្រឿងញៀននៅគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត នៅក្រោម​ហេតុ​ផល«​សង្គ្រោះ​ជនរងគ្រោះដែលប្រើគ្រឿងញៀន»។ បើតាមប្រមុខ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ យន្តការ​នេះមានភាគរយខ្ពស់​បំផុតក្នុងការ​ប្រែក្លាយជនរងគ្រោះ​ឲ្យផ្ដាច់​គ្រឿងញៀន​បានជោគជ័យ។ សម្រាប់​អ្នកជំនាញ​ខាងគ្រឿង​ញៀនគាំទ្រឲ្យមាន​យន្ត​ការនេះ តែអ្នក​ធ្វើការងារសង្គម​ចង់​ឃើញ​រដ្ឋ​បង្កើត​មណ្ឌល​បន្សាបគ្រឿងញៀន​ដោយ​មិន​បង់​ប្រាក់។

នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ លោក តូ ឡឹម ប្រធានរដ្ឋវៀតណាម បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅ ប្រទេសកម្ពុជា តបតាមការអញ្ចើញរបស់ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា។ តាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក តូ ឡឹម នឹងមានជំនួបផងដែរជាមួយប្រធានព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា និងនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ដោយជំនួបនេះរំពឹងថានឹងគ្របដណ្ដប់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី និងពហុភាគីដែលផ្អែកលើភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ ជាការកត់សម្គាល់មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ មេដឹកនាំកម្ពុជា និងវៀតណាមមានជំនួបជាមួយគ្នាញឹកញាប់តាមរយៈមន្ដ្រីនៃប្រទេសទាំងពីរចេញចូលបំពេញទស្សនកិច្ចរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ដ្រនយោបាយមើលឃើញថា ភាពញឹកញាប់នៃជំនួបរវាងប្រទេសទាំងពីរ អាចជាក្ដីបារម្ភរបស់វៀតណាមអំពីទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងចិនលើទំនោរភូមិសាស្ដ្រនយោបាយ និងជាការស្អំចិត្តវៀតណាមលើគម្រោងព្រែកជីកផងដែរ។

កាលថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៤​ មន្ត្រីជំនាញ​នៃ​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ការពារ​អ្នកប្រើប្រាស់​កិច្ចការ​ប្រកួតប្រជែង និង​បង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ​(ក.ប.ប) រួមនឹង​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​ បាន​រកឃើញ​សាច់បង្កក​ខូច​គុណភាព និង​ផ្ទុក​ពុំត្រឹមត្រូវ​តាមលក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ចំនួនជាង​១៧តោន ​នៅក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ខេត្តកណ្តាល។​ សាច់បង្កក​ទាំងនេះ ​រួមមាន​ចុងស្លាបមាន់ ​គល់ស្លាបមាន់​ត្រូវបានគេ​នាំចូលតាម​រថយន្តចំនួន ​៥គ្រឿង​ពី​ប្រទេសជិតខាង​កម្ពុជា​។ អ្នកតាមដាន​សង្គម​នានាមើលឃើញថា​ការហូរចូល​ជាញឹកញាប់​ជាច្រើន​តោន​នូវសាច់បង្កក​ ស្លាបមាន់ ​និង​ជង្គង់មាន់​គ្រឿងក្នុង​សត្វ​ខូច​គុណភាព ធ្វើឲ្យ​ពលរដ្ឋខ្មែរ​ប្រឈមនឹង​បញ្ហាសុខភាព ​និង​បង្ហាញពី​កំសោយ​នៃការ​អនុវត្តន៍​ច្បាប់ផងដែរ​។

ក្រុមការងារ​ផ្នែក​ទេសចរណ៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤ ​បាន​ជួបប្រជុំគ្នា​ដោយមាន​ការចូលរួម​ពីភាគី​ពាក់ព័ន្ធ និង​ក្រសួងទេសចរណ៍​ ដើម្បីជជែកពី​ស្ថានភាព​ទេសចរណ៍​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​។ ​កិច្ចប្រជុំនេះ​ធ្វើឡើង ​បន្ទាប់ពី​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​នៅតាម​បណ្តាញសង្គម​យ៉ាងផុសផុល​រវាង​មហាជន ​និង​អ្នកដឹកនាំ​រដ្ឋ​ផ្នែក​ទេសចរណ៍។​ នៅក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយវិទ្យុ​បារាំង RFI​ នៅថ្ងៃទី១០ ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ២០២៤​នេះ ​លោក ​ហូ វណ្ឌី ទីប្រឹក្សា​សមាគម​ទេសចរណ៍​កម្ពុជា​យល់ឃើញថា ​កម្ពុជា​គួរតែមាន​ខ្នាត​គំរូមួយ​សម្រាប់ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​វិស័យទេសចរណ៍​អនុវត្ត​ជារួម​ ដើម្បី​ងាយស្រួល​ដាក់ទោស​ទៅលើ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​ចៀសវាង​ការ​វាយ​បំបែក​ឆ្នាំងបាយរួម​៕

១០ កក្កដា ២០១៦-១០ កក្កដា ២០២៤ ថ្ងៃនេះជាខួប ៨ឆ្នាំនៃឃាតកម្មសម្លាប់លោក កែម ឡី។ សង្គមស៊ីវិល និងគណបក្សនយោបាយមួយចំនួនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដោយស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាណត្តិថ្មីស្វែងវែកមុខឃាតករពិត និងអ្នកនៅពីក្រោយ។ គួររម្លឹកថា នៅក្នុងឃាតកម្មកាលពី ៨ឆ្នាំមួយនេះ អាជ្ញាធរបានឃាត់ខ្លួនឃាតករម្នាក់ឈ្មោះ អឿត អាង ហៅ ជួប សម្លាប់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ និងបានកាត់ទោសរូបគេឲ្យជាប់គុកមួយជីវិត។ តែសង្គមស៊ីវិល និងគណបក្សនយោបាយមួយចំនួននៅតែជឿជាក់ថា តុលាការខ្មែរនៅមិនទាន់បានវែកមុខឃាតករពិត និងអ្នកនៅពីក្រោយនៅឡើយទេ។ ការលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះត្រូវបានក្រសួងយុត្តិធម៌ តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ លោកជិន ម៉ាលីន ចាត់ទុកថាជារបៀបវារៈនយោបាយ និងថា យុត្តិធម៌ពិតត្រូវបានផ្តល់ជូនក្រុមគ្រួសារបណ្ឌិតកែម ឡី រួចហើយ។

នៅក្នុង​វេទិកា​ធុរកិច្ច​កម្ពុជា-បារាំង​លើកទី​២ នាថ្ងៃ​ទី​០៨ ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤ ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​ បានលើកឡើង​ថា​ប្រទេសកម្ពុជា​ទទួលបាន​ការ​វិនិយោគ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេស​ច្រើន​ជាងគេ​នៅ​អំឡុងទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ដែលមាន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​តិចតួច​។ ​ជាក់ស្តែង​ក្នុងឆ្នាំ ​២០២៣ ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍ​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​លើ​គម្រោង​វិនិយោគ​ចំនួន​២៦៨​ ដែលមាន​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ជិត ​៤,៩​ពាន់លាន​ដុល្លារ​។ អ្នកជំនាញ​សេដ្ឋកិច្ច​នានា​មើលឃើញ​ថា នេះជា​សញ្ញាវិជ្ជមាន​មួយ​សម្រាប់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា ​តែវា​ក៏មិនមែន​ជា​ហេតុផល​តែមួយគត់​នោះដែរ​។