ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​ទាញសញ្ញាអាសន្ននៃ​បញ្ហាគ្រឿង​ញៀន​នៅកម្ពុជា​ គ្រា​ដែល​ចំនួន​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​កើន​ឡើង​ដល់​ជិត​៥ម៉ឺនដែលជាតួលេខខ្ពស់បំផុតមិន​ធ្លាប់​មាន ​ក្នុង​នោះ​មានជិតពាក់កណ្តាល​គឺពាក់ព័ន្ធ​នឹងគ្រឿង​ញៀន។ មន្ត្រីអគ្គនាយក​ដ្ឋាន​ពន្ធនាគារ​បានចាត់​ទុក​កំណើន​អ្នក​ជាប់ឃុំនេះ​គឺជាបញ្ហា ដែល​ទាមទារឲ្យ​មានដំណោះ​ស្រាយ​រួមគ្នា តាម​រយៈការ​ធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ។

ការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងតាមទីសាធារណៈ និងតាមបណ្តាញសង្គមហាក់នៅតែមានភាពគគ្រឹកគគ្រេង និងមានកំណើនខ្លាំងនាពេលសព្វថ្ងៃ។ កំណើនបែបនេះធ្វើឱ្យអ្នកជំនាញជាច្រើនព្រួយបារម្ភពីគ្រោះថ្នាក់ចំពោះសង្គម ពិសេសផលប៉ះពាល់ដល់សុខមាលភាពរបស់ពលរដ្ឋ។ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្នែកសង្គមហាក់លែងមានជំនឿលើរដ្ឋាភិបាលក្នុងការទប់ស្កាត់បញ្ហានេះ។ ចំណែកអ្នកវិភាគសង្គមហ៊ានទាំងនិយាយថា កំណើននៃការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងនេះ គឺដោយសារតែអំពើពុករលួយ និងលាភសក្ការៈ។

នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោកហ៊ុន ម៉ាណែតបានចេញសារាចរណែនាំកំណត់ការរៀបចំកែសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធទាំងអស់នៅតាមក្រសួង និងស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ តាមរយៈកំណែទម្រង់ថ្មីមួយនេះ រដ្ឋាភិបាលមិនឱ្យមានការដំឡើងឋានៈតួនាទី និងបង្កើតអង្គភាពថ្មីចំណុះនៅតាមក្រសួង-ស្ថាប័ននានា ពោលត្រូវប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្សដែលមានស្រាប់ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិ។ អ្នកតាមដានសង្គម និងអ្នកនយោបាយបានគាំទ្រលើកំណែទម្រង់នេះ។ តែទន្ទឹមនឹងគាំទ្រ ពួកគេក៏ព្រួយបារម្ភពីភាពអាចជាប់គាំងដោយសារការប្រកាន់បក្សពួកនិយម និងអំពើពុករលួយ។ 

ថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះជាខួបលើកទី២៣ នៃទិវាពិភពលោកប្រឆាំងពលកម្មកុមារ។ កម្ពុជាចូលរួមអបអរទិវាមួយនេះក្រោមប្រធានបទ « រួមគ្នាអនុវត្តការប្ដេជ្ញាចិត្ត ដើម្បីបញ្ចាប់ទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរនៃពលកម្មកុមារ »។ នៅកម្ពុជា ពិសេសក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ គេបានឃើញកុមារដើរលក់របស់របរនៅតាមភ្លើងស្តុប ដើរសុំទានតាមផ្លូវ និងតាមតំបន់កម្សាន្ដ ឬធ្វើការនៅតាមសិប្បកម្មឡឥដ្ឋជាដើម។ ក្នុងនាមជាប្រទេសឲ្យសច្ចាប័នលើអនុសញ្ញារបស់អង្គការពលកម្មអន្ដរជាតិកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០០៥ តើកម្ពុជាបានធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីប្រឆាំងនឹងពលកម្មកុមារក្នុងរយៈពេល ២៣ឆ្នាំកន្លងទៅ?

ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​កន្លង​មក​នេះ ​មាន​ការ​រិះ​គន់​សា​ជាថ្មី​ចំពោះការ​ជីក​កាយ​ផ្លូវ​ដែល​ចាក់​បេ​តុង​រួច​ដើម្បី​ដាក់​លូ​តាមក្រោយ​។ ​ករណី​បែប​នេះបាន​កើត​មាន​ជា​យូរ​ឆ្នាំ​ដោយ​ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​បាន​ស្តីបន្ទោស​អាជ្ញាធរ​ក្នុង​រឿងខ្ជះ​ខ្ជាយ​ថវិកា​ជាតិ ​និង​បង្កផល​ប៉ះពាល់​ដល់​ពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ​សង​ខាង​ផ្លូវ ​និង​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​។ ​តែ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​មុខ​បក​ស្រាយថា​ ពលរដ្ឋ​បាន​រិះគន់​លើ​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​បាន​មើល​ឃើញ​តែ​នឹង​ភ្នែក​ ពោល​មិន​បាន​ដឹង​ពី​ប្រវត្តិ​របស់​ផ្លូវ​នីមួយៗ​ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវ​ការ​ដាក់​លូ​ថ្មី​ដែល​ធំ​ជាង​មុន​៕

នៅក្នុងពិធីបិទ និងបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលសិស្សសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាលឆ្នាំ២០២៣-២០២៤ នាព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងថា បេក្ខជនដែលប្រលងធ្លាក់ចូលបំរើការងាររដ្ឋរាប់ម៉ឺននាក់នឹងមិននៅស្ងៀមទេ ប្រសិនបើការប្រលងមានភាពមិនប្រក្រតី។ គួរជម្រាបថា តាំងពីកម្ពុជាមានរដ្ឋាភិបាលថ្មីមក ការប្រលងជ្រើសរើសមន្ត្រីបានធ្វើឡើងចំនួន៦លើកក្រោមយន្តការ «អ្នកចេះគឺជាប់»។ អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គម និងរដ្ឋបាលបានសាទរចំពោះការរៀបចំប្រលងប្រកបដោយតម្លាភាព និងយុត្តិធម៌។ តែសំណួរ និងមន្ទិលសង្ស័យទាក់ទងទៅនឹងភាពស្អាតស្អំ និងយុត្តិធម៌កំពុងបន្តមាន ខណៈការប្រលងនេះធ្លាប់មានឈ្មោះមិនល្អនៅក្នុងអតីតកាល។

នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ មានករណីលិចទូកចម្លងមួយគ្រឿងបណ្តាលឲ្យស្លាប់​សិស្សស្រី​ម្នាក់អាយុ១៣​ឆ្នាំ នៅ​ក្នុង​ចំណោមសិស្ស១៥​នាក់ ដែលរៀននៅអនុវិទ្យាល័យមួយកន្លែងក្នុងឃុំឈូក ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ។ បើតាមសមត្ថកិច្ច ការលិចទូកនេះដោយសារតែផ្ទុកមនុស្សលើសចំណុះ។ កាលពីឆ្នាំ២០២២ ធ្លាប់មានករណីលិចទូកចម្លងសិស្សនេះម្ដងហើយ នៅស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល បណ្ដាលឱ្យសិស្សជាច្រើននាក់បានស្លាប់។ នៅពេល​ដែលក្រសួងអប់រំទទួលបានថវិកាជាតិច្រើនជាងគេប្រចាំឆ្នាំ តែករណីលិចទូកស្លាប់សិស្សនៅបន្តកើតមានបែបនេះ តើក្រសួងអប់រំត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវយ៉ាងណា?

លោក​ ហ៊ុន ​សែន ​ប្រធាន​​ព្រឹទ្ធ​សភា​កម្ពុជា ​បាន​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧​ខែ​មិថុនា​ថា​ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​កម្ពុជា​មិន​ចូល​រួម​សន្និសីទ​សន្តិភាព​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​ ដែល​គ្រោង​ធ្វើ​នៅ​ប្រទេស​ស្វីស​នាពេល​ខាង​មុខ​ គឺ​ជា​សិទ្ធិ​របស់​កម្ពុជា ​ដោយ​កម្ពុជា​មើល​ឃើញ​ថា ​«វា​មិន​មាន​ជោគ​ជ័យ»​។​ តែ​ពី​ក្រសែ​ភ្នែក​របស់​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច​ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​កម្ពុជា ​គឺ​ដូច​គ្នា​នឹង​ជំហរ​របស់​ចិន​។ ​ចិន​ដែល​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជា​មួយ​រុស្ស៊ី ដែល​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ឲ្យ​ចូល​រួម​ដែរ​ តែ​ចិនខ្លួនឯង​បាន​បដិសេធ ​ដោយ​សំអាង​ថា​ មិន​មាន​តំណាង​រុស្ស៊ី​នៅ​ក្នុង​សន្និ​សីទ​នោះ​។​ តើ​កម្ពុជា​មាន​ហេតុ​ផល​គ្រប់​គ្រាន់​ទេ ​ដែល​សម្រេច​ចិត្ត​មិន​ចូលរួម​សន្និសីទ​សន្តិភាព​របស់​អ៊ុយ​ក្រែនដែរនោះ?

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែតបានប្រកាសនៅថ្ងៃពុធ ទី០៦ មិថុនាពីការបន្ថែមម៉ោងសិក្សាចំនួន២ម៉ោងដល់សិស្សានុសិស្សថ្នាក់បឋមសិក្សា។ ការបន្ថែមម៉ោងសិក្សានេះត្រូវបានលោក ហ៊ុន ម៉ាណែតបញ្ជាក់ថា ជាម៉ោងបំប៉នបន្ថែមសម្រាប់សិស្សានុសិស្សដែលរៀនសូត្រនៅខ្សោយ។ អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យអប់រំបង្ហាញចេតនាគាំទ្រចំពោះការសម្រេចដូចនេះរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ តែមានអ្នកខ្លះបានមើលឃើញពីបន្ទុកបន្ថែមសម្រាប់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូដែលមិនអាចឆ្លៀតធ្វើការងារផ្សេងបាន។

លោក ​វ៉ាង វេនប៊ីន ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស​ចិន​ ដែលគេ​ស្គាល់ថា​មាន​សមត្ថភាព ​និង​វោហាសាស្ត្រ​នយោបាយ​លេចធ្លោ​ប្រឈមមុខ​នឹង​ប្រទេស​លោក​ខាងលិច​ ត្រូវបាន​តែងតាំង​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ថ្មី​ចិន​ប្រចាំនៅកម្ពុជា​។ ​ការតែងតាំង​លោក ​វ៉ាង វេនប៊ីន ​ដែលមាន​រហ័សនាម​ «​អ្នក​ចម្បាំង​ចចក​» របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង​ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត​នៅ​កម្ពុជា​ធ្វើឡើង ​ស្របពេល​ដែល​កម្ពុជា​ត្រូវគេ​មើលឃើញថា​អាចក្លាយ​ជា​សមរភូមិ​នៃការ​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​រឿង​ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ​រវាង​ប្រទេស​មហាអំណាច​។ ​តើវត្តមាន​អ្នកការទូត​ចិន​ថ្មីរូបនេះ​នៅកម្ពុជា​ជាការ​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ទុកមុន​របស់ចិន​នៅក្នុង​ជម្លោះ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ឬ​យ៉ាងណា​?