ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

មន្ទីរបញ្ចកោណសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសពីដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់រដ្ឋមន្ដ្រីការពារជាតិ លោកLloyd Austin មកកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។ អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ប្រាប់វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិRFIថា លោក Lloyd Austin នឹងជួបពិភាក្សាការងារជាមួយមេដឹកនាំថ្មីរបស់កម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពីបញ្ហាសន្ដិសុខ  និងការពារជាតិ។ លោក Lloyd Austin ធ្លាប់មកកម្ពុជាកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងពេលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ដ្រីការពារជាតិអាស៊ានបូក។ តែដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅពេលនេះ គឺធ្វើឡើង ខណៈកម្ពុជា និងចិន កំពុងធ្វើសមយុទ្ធយោធារួមគ្នា។  ការណ៍នេះនាំឱ្យមានសំណួរថា តើទស្សនកិច្ចរបស់ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ជាការព្រួយបារម្ភពីឥទ្ធិពលចិនលើកម្ពុជាឬយ៉ាងណា?

បញ្ហា​ក្មេង​ទំនើង​នៅ​កម្ពុជា​មិន​មែន​ជា​រឿង​ថ្មី​ទេ​។​ តែ​ករណី​​​នេះ ទើប​​ត្រូវ​បាន​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​​ដាក់​បញ្ជានៅថ្ងៃទី២៣​ខែឧសភា ឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធត្រូវមានវិធានការលុបបំបាត់ និងចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់​ឲ្យតឹងរឹង គ្រាដែល​សកម្មភាព​កាប់ចាក់​របស់ក្រុមនេះបានកើតឡើងនៅភ្នំពេញកាលពីពេលថ្មីៗ។ អ្នកតាម​ដាន​សង្គម កត់សំគាល់ថា បញ្ហាគ្រឿងស្រវឺង និងញៀនញៀន គឺជាដើម​ហេតុ​ចំបង​ដែលនាំឲ្យមានក្មេងទំនើងច្រើន​នៅក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​ ខណៈគ្រួសារ​និងអាជ្ញាធរខ្លះនៅខ្វះចន្លោះ​លើបញ្ហានេះ​។

សំណុំរឿងលោកកឹម សុខាដែលរំពឹងត្រូវបិទបញ្ចប់នៅត្រឹមលើកទី៩នៅសាលាឧទ្ធរណ៍នាថ្ងៃទី២៣ឧសភានេះនឹងត្រូវបន្តទៀតនៅដើមខែមិថុនាខាងមុខ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់សហមេធាវីលោកកឹម សុខា។ គួររំលឹកថាតាមគម្រោង សវនាការលោកកឹម សុខានៅសាលាឧទ្ធរណ៍ត្រូវធ្វើឡើងចំនួន៩ដងដែលថ្ងៃទី២៣ឧសភានេះជាសវនាការចុងក្រោយ។ ដូច្នេះសួរថា   អ្វីទៅជាសេណារីយ៉ូច្រកចេញសម្រាប់ក្តីក្តាំលោកកឹម សុខា  ខណ:ជំនុំជម្រះនៅឧទ្ធរណ៍បន្តអូសបន្លាយ?

នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណបក្សអំណាចបានស្នើឱ្យបង្កើតច្បាប់ប្រឆាំងអ្នកមិនទទួលស្គាល់របបប្រល័យពូជសាសន៍ជាថ្មី។ គោលដៅ គឺដើម្បីដាក់ទោសលើជនណានិយាយថាគ្មានរបបប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា។ គួររម្លឹកថាកាលពី ១០ឆ្នាំមុន រដ្ឋសភាបានអនុម័តច្បាប់មួយប្រឆាំងនឹងការមិនទទួលស្គាល់ឧក្រិដ្ឋកម្មក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ដូច្នេះតើច្បាប់ដែលលោកហ៊ុន សែនបានស្នើពេលនេះនឹងខុសគ្នាពីច្បាប់កាលពី ១០ឆ្នាំមុន ឬយ៉ាងណា?។ សម្រាប់អ្នកវិភាគខ្លះ ច្បាប់ដែលលោក ហ៊ុន សែនបានស្នើពេលនេះគ្រាន់តែគំរាមដល់ក្រុមប្រឆាំងប៉ុណ្ណោះ៕

នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានកោះហៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជាទៅជួបដើម្បីពិភាក្សាជុំវិញសំណើរបស់កម្ពុជាដែលស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមសហការស្រាវជ្រាវកំណត់អត្តសញ្ញាណបុគ្គលដែលជេរប្រមាថលោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាតាមបណ្តាញសង្គមតិកតុក។ ការជេរប្រមាថលោក ហ៊ុន សែនពីសំណាក់ពលរដ្ឋវៀតណាមធ្វើឡើង ក្រោយលោកហ៊ុន សែននិយាយរិះគន់វៀតណាមជុំវិញគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន។ អ្នកជំនាញការទូត និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិយល់ឃើញថា ការកោះហៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមទៅជួប គឺដើម្បីលាងសម្អាតមន្ទិលសង្ស័យ និងបង្ការភាពប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងនៃប្រទេសទាំងពីរ។ តែអ្នកវិភាគនយោបាយខ្លះមើលឃើញពីភាពផលប៉ះពាល់ដែលនឹងអាចកើតមានចំពោះទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-វៀតណាម៕

យុទ្ធនាការដាំដើមឈើឲ្យបានយ៉ាងតិច ១លានដើមដែលដាក់ចេញដោយក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ផ្ដើមដំណើរការជាបណ្ដើរៗ។ តាមរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត យុទ្ធនាការនេះមានគោលដៅដាំដើមឈើឲ្យបានច្រើនជាងការកាប់។ ក្រុមអ្នកធ្វើកិច្ចការងារបរិស្ថានបានគាំទ្រ និងសាទរចំពោះយុទ្ធនាការមួយនេះ។ តែក្នុងពេលជាមួយគ្នា ពួកគេក៏ចង់ឃើញឲ្យមានការអនុវត្តច្បាប់តឹងតែងដើម្បីការពារព្រៃឈើដែលនៅសេះសល់ពីការកាប់បំផ្លាញដែរ៕

កម្ពុជា និងកូរ៉េ បានឯកភាពគ្នាដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរទៅជា“ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ដ្រ” បន្ទាប់ពីទស្សនកិច្ចរយៈពេល៤ថ្ងៃរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅប្រទេសកូរ៉េ ដែលបញ្ចប់កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា។  តាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ជាក់ថា ការ​​ឈានដល់កម្រិត ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ដ្រ ជាមួយកូរ៉េ នឹងនាំមកនូវការពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ តើក្រោយការតម្លើងកម្រិតទំនាក់ទំនងបែបនេះ កម្ពុជានឹងទទួលបានការជួយជ្រោមជ្រែងយ៉ាងណាពីកូរ៉េ?

គណៈ​កម្មា​ធិ​ការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ (គ.ជ.ប) ​បាន​វាយ​តម្លៃ​យុទ្ធនា​ការ​ឃោសនានៃការបោះឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ នៅ​ថ្ងៃ​ដំបូង​​ថា ​ពុំ​មាន​ហេតុ​ការណ៍អ្វី​កើត​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​កត់​សំ​គាល់​ទេ​ ពោល​ដំណើរ​ការ​ទៅ​ដោយ​ស្ងប់​ស្ងាត់ ​គ្មាន​អំពើ​ហិង្សា ​គ្មាន​ការ​គំរាម​កំហែង​ និង​មាន​សន្តិ​សុខ​ល្អ។​ សម្រាប់​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​វិញ​ ការ​ឃោ​សនា​បោះ​ឆ្នោត​អសកល​នេះ​ហាក់​មិន​បាន​ទាក់​ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពី​ពលរដ្ឋ​ឡើយ​។

នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៦ ឧសភា លោកហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណបក្សកាន់អំណាចបានថ្លែងសារពិសេសមួយស្តីពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ។ គឺជាសារដែលលោកហ៊ុន សែនចង់ឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់លើគម្រោងព្រែកជីកមួយនេះរបស់កម្ពុជា។ តាមលោកហ៊ុន សែន ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោជាការដើរឆ្ពោះទៅរកឯករាជ្យភាពនយោបាយផ្នែកដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹកដោយមិនពឹងដង្ហើមរបស់ប្រទេសណាមួយ។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយយល់ថា វាជាការល្អសម្រាប់កម្ពុជាដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហាណាមួយកើតឡើងនៅពេលទំនិញរបស់កម្ពុជាត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក។

កាលពី​ថ្ងៃទី​១៥​ ខែ​ឧសភា ​ឆ្នាំ​២០១៤ ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ​ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ប្រគល់ភារកិច្ច​ឲ្យ​លោក គី តិច ​ប្រធានក្រុម​មេធាវី​រដ្ឋាភិបាលចេញមុខ​ការពារ​ពលរដ្ឋ ​និង​ធ្វើជា​តំណាង​ពលរដ្ឋនៅក្នុង​សំណុំរឿង​ទាំងឡាយ ​ដែល​កំពុងចាត់ការ​ដោយ​ស្ថាប័នអយ្យការ ​និង​ស្ថាប័ន​តុលាការ​។ ចំណាត់ការនេះ​ត្រូវ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ​បញ្ជាក់ថា​ ជាការ​ឆ្លើយតបទៅនឹង​សំណូមពរ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​ក្នុង​គម្រោង​របស់អតីត​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា។​ ប៉ុន្តែចំណាត់ការ​តែលើ​អតីត​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ​នេះ ត្រូវបាន​ចោទសួរពី​មហាជន និង​អ្នកតាមដាន​សង្គមថា​ ហេតុអ្វី​ក៏​រដ្ឋាភិបាល​មិនចាត់វិធានការ​ដូចគ្នា​ប្រឆាំងនឹង​អតីតឧកញ៉ា ​ជា សារ៉ន និង​ហ៊ី គឹមហុង ​ដែលរង​ការចោទថា​បានធ្វើឲ្យ​ពលរដ្ឋទឹកភ្នែក ​និង​រុញពួកគេ​ឲ្យធ្លាក់​ក្នុងជ្រោះ​នៃ​ភាពក្រីក្រ​។