Lestin

Lestin

Download on the App Store

All Lestin episodes

  • Hikorð, Caliphate-skandallinn og samfélag einhverfra
    Caliphate var eitt stærsta og verðlaunaðasta rannsóknarblaðamennskuhlaðvarp undanfarinna ára. Þar sökkti stjörnublaðakona New York Times, Rukmini Callimachi, sér ofan í sögu og starf Íslamska ríkisins, Isis, en hryggjarstykki þáttanna var opinskátt viðtal við ungan kanadískan mann sem hafði tekið þátt í starfi hryðjuverkasamtakanna. Viðtalið veitti ótrúlega innsýn í starf Isis og hugsunarhátt meðlima. Ótrúlega já, því nú er komið í ljós að frásögnin var að öllum líkindum uppspuni frá rótum. New York Times hefur beðist afsökunar, skilað verðlaunum og Callimachi færð til í starfi. Við ræðum Kalífat-skandalinn við Gunnar Hrafn Jónsson, fyrrum fréttamann sem hefur sjálfur átt í samskiptum við raunverulega meðlimi Ísis. Svo ætlum við að hika örlítið. Doka smá við og velta fyrir okkur orðunum og hljóðunum sem við notum til að fylla upp í setningar, eða þannig, sko, þú veist, skiluru. Næstu mánudaga munum við fá pistla frá Guðlaugu Svölu Steinunnar Kristjánsdóttur. Einhverfa verður leiðarstef pistlanna og í þeim fyrsta mun hún ræða um samfélag einhverfra og breytingar í umræðum um einhverfu.
    55 min
  • Q-anon töfralæknir, djassbíómyndir og MF DOOM
    Við pælum í tveimur nýjum bíómyndum sem fjalla um djass og blústónlist og ólíkan hátt. Kristjana Stefánsdóttir, söngkona, kemur og spjallar um spunalist og bláar nótur, Pixar-myndina Soul og Ma Rainey's Black Bottom. Í gær áttu sér stað söguleg mótmæli þar sem æstur múgur ruddi sér leið inn í þinghúsið í Washington með blóðugum afleiðingum. Múgurinn samanstóð af stuðningsmönnum Donalds Trump Bandaríkjaforseta sem sumir mættu vissulega vígbúnir en samt eru svo margar fréttamyndir af atburðinum eitthvað svo... asnalegar. Við skoðum klæðaburð og merkjasendingar uppreisnarmannanna í Washington, og þá sérstaklega Q-Anon shamanin Justin Angeli. Á gamlársdag var tilkynnt að rappskúrkurinn MF DOOM væri allur, en hann ku hafa andast 31. október aðeins 49 ára að aldri. MF DOOM hafði um langa hríð verið einn virtasti neðanjarðarrappari samtímans en margt í sögu hans er sveipað dulúð, þar með talið dauðdaginn. Davíð Roach Gunnarsson segir okkur frá lygilegum ferli rapparans og hvað gerir rímur hans svo góðar.
    56 min
  • Bridgerton, besta tónlistin 2020, Ryan Murphy
    Júlía Margrét Einarsdóttir rýnir í sjónvarpsþættina Bridgerton, nýtt pólitískt kórrétt búningadrama frá Netflix, um ástir og örlög fína og fjölbreytta fólksins í London á 19. öldinni. Framleiðandinn, handritshöfundurinn og leikstjórinn Ryan Murphy er stundum kallaður valdamesti maður Hollywood. Hann vantar bara óskarsverðlaun upp á að EGOT-a, býr að ótakmörkuðu fjármagni til að glæða sínar villtustu fantasíur lífi, framleiðir ógrynni af efni og jafnvel skærustu stjörnur kvikmyndaheimsins hoppa á tækifærið til að vinna með honum. En hvernig getur efnið hans þá verið svona rosalega lélegt? Og við rýnum í lista helstu tónlistarfjölmiðla yfir bestu dægurtónlistina árið 2020, kynþáttapólitík og sumarbústaðablús koma meðal annars við sögu.
    55 min
  • Kvenkyns frumkvöðlar í raftónlist, Negrito og almanök
    Þessa dagana eru eflaust margir sem eru að fjárfesta í almanaki eða dagbók fyrir árið sem er að hefjast, 2021. Í Lestinni í dag kynnum við okkur sögu dagbókarinnar hér á landi með Davíð Ólafssyni, sagnfræðingi. Við ræðum meðal annars hvernig þessi nýja tækni hafði áhrif á hugsun Íslendinga um tímann. Margir hafa mikla unun af því að ræða og rífast um fótbolta. Undanfarið hefur þó minna verið rætt um boltafimi og meira um orðfæri þegar kemur að úrúgvæska leikmanninum Edinson Cavani sem hlaut þriggja leikja bann fyrir að nota orðið “Negrito“ á instagram. Við veltum fyrir okkur menningarsamhengi tungumála og fáum Tómas Þór Þórðarson íþróttafréttamann til að segja okkur söguna af Cavani, sem á sér reyndar óvenju nærtækt fordæmi. Þórður Ingi Jónsson sökkvir sér ofan í sögu raftónlistarinnar og kynnir sér kvenkyns frumkvöðla hennar, en að undanförnu hefur víða átt sér stað feminísk endurskoðun á tónlistarsögunni. Hann kynnir sér heimildarmynd um málið, Sisters with transistors,
    55 min
  • Kynrænt sjálfræði, Danskt MeToo, Cli-fi frá Papúa Nýju-Gíneu,
    Eggert Gunnarsson hefur verið búsettur á Papúa Nýju Gíneu undanfarin fimm ár, stýrt þarlendri sjónvarpsstöð og gert heimildarmyndir. En nú er hann kominn aftur til Íslands með sína fyrstu bók í farteskinu, vísindaskáldsögu um áhrif loftslagsbreytinga á jörðina, viðfangsefni sem er mikið í umræðunni hér á vesturlöndum en fólk finnur ekki síður fyrir á kyrrhafseyjunni Gíneu. Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir flytur okkur pistil í Lestinni á mánudegi. Að þessu sinni rifjar hún upp eigin æsku, fjallar um ný lög um kynrænt sjálfræði og svarar spurningum sem brenna á vörum margra sem ekki þekkja til kynleiðréttingarferlisins. Og við kynnum okkur óhefðbundna nýársræðu sem til kom eftir að metoo bylgjan skall loksins af fullum þunga á Danmörku, þremur árum eftir að hún fyrst skók heimsbyggðina.
    55 min
  • Menningarárið: það eftirminnilegasta, markverðasta og mest einkennandi
    Síðasti þáttur ársins og að því tilefni ætlum við að fara yfir menningarárið. Við buðum öllum pistlahöfundum haustsins Í lestinni að taka þátt í ársuppgjöri þáttarins og 10 þeirra brugðust við kallinu. Við báðum þau að gera þrennt, segja frá eftirminnilegasta listaverki eða menningarafurð ársins, segja hvað þeim fannst hafa verið markverðast í menningarlífinu í ár og hvað hafi einkennt menningarumræðuna á Íslandi.
    55 min
  • Þverrandi menningarvald Bandaríkjanna
    Bandarísk áhrif hafa verið alltumlykjandi í menningunni að minnsta kosti frá miðri síðustu öld, meðfram því sem Bandaríska heimsveldið varð það valdamesta á stórnmálasviðinu.Í hnattvæddum heimi hafa áhrif auðvitað runnið fram og aftur milli landa og menningarheima, engu að síður hefur verið erfitt fyrir menningarefni á öðrum tungumálum en ensku að ná útbreiðslu og vinsældum. Þetta gæti þó verið að breytast, að minnsta kosti gætu nokkur dæmi frá þessu ári gefið það til kynna. Þetta er í fyrsta skipti sem besta myndin á óskarsverðlaununum er á öðru máli en ensku, spænskumælandi og kóreiskumælandi popptónlist ratar inn á topp vinsældalista víða um heim og svo eru það auðvitað aukin áhrif Kína. Við ræðum þverrandi menningarvald Bandaríkjanna í þætti dagsins við Guðbjörgu Ríkey Thoroddsen, alþjóðastjórnmálafræðing, Val Gunnarsson, sagnfræðing og rithöfund, Huldu Hólmkelsdóttur, stjórnmálafræðing og K-pop sérfræðing og Sigtrygg Baldursson, tónlistarmann og framkvæmdastjóra Útón, útflutningsskrifstofu íslenskrar tónlistar.
    48 min
  • Klám, Wonderwoman, aftaka Unga Elgs, Mank og Taylor Swift
    Fyrst kom Folklore og svo Evermore. Taylor Swift hefur, eins og við hin, eytt lunganu úr árinu í inniveru en á meðan að við hin horfðum á Heima með Helga og bökuðum súrdeigsbrauð vann hún hörðum höndum að tvöfaldri plötuútgáfu. Við rýnum í seinni plötuna, Evermore, sem leit dagsins ljós nú fyrir helgi en á henni reynir Swift á nýja vöðva og kroppar í gömul sár. Á undanförnum árum hefur klámsíðan Pornhub unnið markvisst í því að troða sér inn í meginstrauminn. Hún er orðin langþekktasta klámsíða internetsins og mögulega ein mest sótta vefsíða heims. En nú er þessi risi í netklámi í vanda eftir að New York Times dró fram hvernig barnaklám og myndefni af raunverulegu kynferðisofbeldi mætti finna á síðunni. Við kynnum okkur málið. Gunnar Theodór Eggertsson rýnir í tvær nýar kvikmyndir, ofurhetjumyndina Wonder Woman 84 og svarthvítu Netflix-myndina Mank, sem fjallar um handritshöfundinn Herman Mankiewicz og samstarf hans við Orson Welles. Donald Trump forseti Bandaríkjanna hefur fyrirskipað aftökur á fimm föngum og vill að þær fari fram áður en Joe Biden tekur við stjórnartaumum í landinu. Við ræðum við íslenska konu sem var viðstödd slíkan viðburð.
    1 hr 13 min
  • Húðflúr, Ljóð Úígúra, snjallhljóðfæri, Alli Rúts, hlaðvörp
    Eðli sköpunar, frumleiki og höfundarverk í listum. Þessir þættir og áhrif þeirra á skapandi gervigreind verða til rannsóknar í verkefni Þórhalls Magnússonar prófessors, sem hlaut styrk frá Evrópska rannsóknarráðinu í vikunni, upp á rúmar 300 milljónir íslenskra króna. Við tökum Þórhall tali og forvitnumst um snjallhljóðfærin sem hann hyggst skapa. Við fáum okkur kaffi með tattúlistamanninum Joav Devi og heyrum af hverju hann sagði skilið við starf sem sitt sem lögfræðingur í Mexíkóborg og endaði sem húðflúrari á Íslandi. Ljóðlist er miðpunktur menningar Úígúra, en í því sem þeir berjast fyrir tilvist sinni við ofurefli Kína, óttast brottfluttir Úígúrar að þessi hluti þjóðarsálarinnar hafi þegar verið mölvaður. Við ræðum ljóð fyrir þjóð og menningu í útrýmingarhættu við Svanhildi Óskarsdóttur prófessor við Árnastofnun. Þá kíkjum við í kaffi til ljósmyndarans, söngkonunnar og sagnfræðinemans Nínu Richter, hún mælir með hlaðvarpsþáttum sem hún hefur verið að hlusta á undanfarnar vikur. Meðal annars athyglisverðri ráðgátu frá BBC. En eins og aðra þætti í jólamánuðinum byrjum við á jólalagatalinu, jóladagatali Lestarinnar, Ívar Pétur Kjartansson, tónlistarmaður og plötusnúður, velur eitt lítið þekkt en athyglisvert jólalag í hverjum Lestarþætti desember.
    1 hr 14 min
  • The Crown, Dýralif, Jólalagatal og Sumarið sem aldrei kom
    Kvikmyndagerðarmaðurinn Frosti Jón Runólfsson á heiðurinn að nýju tónlistarmyndbandi Jónsa (í Sigur Rós eins og hann er jafnan kallaður) við lagið Sumarið sem aldrei kom. Myndbandið er tekið upp á ferð og flugi um höfuðborgarsvæðið og sýnir ýmsar dagsdaglegar senur úr lífi landsmanna: þær sem við viljum sjá - svo sem börn á fimleika æfingu og eldri borgarar að dansa - en líka þær sem við hunsum, eins og fólkið á bekkjunum. Katrín Guðmundsdóttir flytur okkur sjónvarpspistil. Eins og svo margir hefur hún verið að horfa á fjórðu seríu The Crown á Netflix og varð starsýnt á myndmálið Við kynnum fyrir ykkur nýjan lið í Lestinni í desember. Jóladagatal Lestarinnar, eða öllu heldur Jólalagatal. Ívar Pétur Kjartansson, plötusnúður og tónlistarmaður, trommari hljómsveitarinnar FM Belfast, hefur umsjón með jólalagatalinu. Á hverjum degi í desember kynnir Ívar Pétur hlustendur fyrir einu athyglisverðu en lítið þekktu jólalagi, og útskýrir hvað það er við jólatónlist sem gerir hana svo umdeilda - heillandi eða óþolandi. Við heimsækjum forsætisráðherrahjónin Katrínu Jakobsdóttur og Gunnar Sigvaldason og ræðum við þau um nýútkomna þýðingu þeirra á bókinni Dýralíf eftir suður-afríska nóbelsverðlaunahafann J.M. Coetzee. Nóvellan Dýralíf var upprunalega flutt sem tveir fyrirlestrar við Princeton háskóla, en þar segir frá virtum skáldsagnahöfundi sem er beðinn um að flytja fyrirlestur við frægan háskóla, en í stað þess að flytja hefðbundinn fyrirlestur um bókmenntir talar hann herskátt um dýravernd og fordæmir hryllinginn sem felst í verksmiðjuvæðingu kjötáts.
    1 hr 14 min