Opium

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Tom Fassaert.
Fassaert's nieuw documentaire Tussen Broers beleeft zijn wereldpremière op de 55e editie van het International Film Festival Rotterdam (IFFR).
Na de dood van hun omstreden moeder doen twee bejaarde broers een laatste poging de puinhopen van het verleden op te ruimen. In even intieme als tragikomische scènes wordt filmmaker Tom Fassaert, de zoon van een van hen, steeds dieper meegezogen in het mysterie rond hun lang verdwenen vader.

Tom Fassaert staat bekend om zijn intieme documentaires over familie, persoonlijke geschiedenis en de complexe dynamiek tussen generaties. Zijn debuutfilm An Angel in Doel ging in première op de Berlinale en oogstte internationale aandacht. Met A Family Affair (IDFA 2015) won hij het Gouden Kalf voor Beste Lange Documentaire, de Special Jury Award op IDFA en werd hij genomineerd voor een European Film Award.

Annemieke Bosman praat met dichter Ellen Deckwitz. Zij schreef met haar bundel Metamorfosen dit jaar het geschenk voor de Poëzieweek 2026.

Ellen Deckwitz (1982) is een Nederlandse dichter. Haar bundels werden bekroond met nationale en internationale poëzieprijzen als de C.Buddingh’, de E. du Perron en de Premio Ciampi. Naast een toonaangevende stem in de Nederlandse letteren is Deckwitz een onvermoeibare poëzie-ambassadeur. Voor AVROTROS maakt ze de dagelijkse podcast Poëzie Vandaag, haar boek Eerste Hulp Bij Poëzie is een toegankelijke gids voor jongeren die zich willen verdiepen in de dichtkunst en daarnaast bezoekt ze jaarlijks tientallen scholen in zowel Vlaanderen als Nederland om de jongste generaties te enthousiasmeren voor de verskunst.

Brecht van Hulten praat met schrijver Marjolijn van Heemstra over haar roman Nachtgids.

Mellie werkt al twaalf jaar succesvol als verandercoach, maar wordt overvallen door een leegte. Ook haar relatie loopt vast. Onverwachts vindt ze troost en betekenis in de donkere stilte van de nacht. Ze start een beweging waarmee ze opkomt voor de nachtelijke duisternis die onder druk staat in een steeds lichtere wereld. Ze organiseert nachtwandelingen, schakelt straatverlichting uit en bouwt aan een glimwormenreservaat.

De beweging groeit, ze krijgen de gemeente aan hun zijde en journalisten lopen weg met het verhaal. Totdat ze tijdens een door hen georganiseerde nachtwandeling door het bos stuiten op een bewusteloze vrouw. De vraag rijst of Mellie, als vurig pleitbezorger van nachtelijke duisternis, hier indirect verantwoordelijk voor is. Want maakt de duisternis de nacht niet onveiliger? En is de zingeving van de een, niet een gevaar voor de ander? Terwijl Mellie zich verweert tegen massahysterie en diepgewortelde mythes over duisternis, begint ook bij haar de twijfel te knagen.

Annemieke Bosman in gesprek met Michel Krielaars, schrijver, journalist en Rusland-kenner.

Vorige week verscheen Rivier van bloed. Een cultuurgeschiedenis van de Wolga. Een reis naar de wortels van Rusland.
Het lijkt steeds onmogelijker te worden om Rusland en zijn acties echt te begrijpen. Het hart van Rusland is de Wolga, 3500 kilometer lang, de bron van de ideeën en mythes die het land gevormd hebben tot wat het is: een imperiale macht die uiteenvallen van zijn rijk in 1992 nog altijd niet accepteert.

Om Rusland te ontrafelen reisde Michel Krielaars over en langs de Wolga op zoek naar juist die verhalen.

Michel Krielaars was chef boeken van NRC en van 2007 tot 2012 correspondent in Rusland. Inmiddels heeft hij een omvangrijk oeuvre geschreven over Rusland, waarvan Het brilletje van Tsjechov en De klant van de heilstaat de bekendste titels zijn. Zijn laatste boek Oorlog met Rusland verscheen na de inval in Oekraïne.

Annemieke Bosman in gesprek met gitarist en componist Reinier Baas.
Vorige week werd bekend dat Reinier Baas winnaar is van de Boy Edgarprijs 2025, de belangrijkste prijs in de Nederlandse jazz- en geïmproviseerde muziek. De jury roemt hem als een vernieuwer van de jazz, die traditie en experiment op eigen wijze samenbrengt en een nieuwe generatie musici inspireert en het muzikale veld verrijkt.

Reinier Baas ontvangt de erkenning op een moment waarop zijn invloed in de Nederlandse jazz onmiskenbaar is: hij toerde dit seizoen met het Metropole Orkest. In November kwam het nieuwe album In Orbit uit. Dit seizoen is Baas artistiek leider en dirigent van het Nationaal Jeugd Jazz Orkest.

Annemieke Bosman praat met schrijver Pauline Slot over haar boek Een jaar met Simon.

Pas wanneer iemand er niet meer is, begint het verhaal. Dat ondervindt Pauline Slot wanneer haar vader gestorven is. De laatste woorden zijn gesproken, maar wat heeft het allemaal betekend? Ze zoekt houvast bij een oude leesliefde: Simon Vestdijk, ooit een gevierd schrijver, nu grotendeels vergeten. In een jaar zal ze zijn 52 romans gaan lezen.

Haar gearrangeerde leeshuwelijk met Vestdijk blijkt turbulenter dan voorzien en leidt soms tot flinke onenigheid. Intussen blijkt haar leven ook niet in een plot te vangen. Wat wel kan: eigen woorden vinden, en een eigen stem.

Annemieke Bosman in gesprek met programmamaker Ruben Terlou.

Na de succesvolle reeks Chinese dromen en Langs de nieuwe zijde route keert Ruben Terlou terug naar China en de landen rond de Zuid-Chinese Zee, het knooppunt van misschien wel ’s werelds belangrijkste handelsroute en het toneel van snel oplopende spanningen. Terwijl China zijn greep op de zee en eilanden verstevigt en Taiwan, de Filipijnen en Vietnam zich bedreigd voelen, onderzoekt Ruben in acht afleveringen wat deze machtsstrijd betekent voor de mensen die langs de branding van de Zuid-Chinese Zee wonen.

De nieuwe reeks heet Ruben langs de Zuid-Chinese Zee is vanaf 11 januari 2026 iedere zondagavond te zien bij de VPRO op NPO 2.

Brecht van Hulten in gesprek met Carlijn Kingma, kunstenaar, onderzoeker en cartograaf.

Deze maanden heeft Carlijn Kingma een expositie in Brutus Art Space in Rotterdam, getiteld Fear of Falling.

De wooncrisis geldt als hét maatschappelijke en politieke probleem van deze tijd. In een grote, extreem gedetailleerde tekening met als titel De machinerie van de volkshuisvesting brengt Carlijn Kingma in beeld wie de spelers zijn, welke mechanismen er op de achtergrond werken en aan welke knoppen gedraaid kan worden. Dit nieuwe werk vormt het hart van de tentoonstelling Fear of Falling.

Na een opleiding als klassiek architect aan de Universiteit van Delft ontwikkelde Carlijn Kingma zich tot onderzoeker, kunstenaar en onorthodox cartograaf. In grote tekeningen legt zij de onzichtbare krachten en structuren vast die onze maatschappij vormgeven. Dat leverde haar in 2017 de New Babylon Award op en een jaar later de Architecture Drawing Prize.
Kingma heeft geëxposeerd in onder meer Kunstmuseum Den Haag, Het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen, Rijksmuseum Twenthe en het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië.

Annemieke Bosman praat met Mensje van Keulen over Omgeslagen dagen, het volgende deel in haar dagboekenreeks.

Omgeslagen dagen is het vervolg op de dagboeken Alle dagen laat, Neerslag van een huwelijk en Moeder en pen. We volgen Van Keulen in de jaren 1983-1987. Inmiddels gescheiden en een gevierd schrijfster werkt Van Keulen aan de verhalenbundel De ketting (1983), haar roman Engelbert (1987) en haar jeugdboek Tommie Station (1985), dat een groot succes wordt. Toch gaat het schrijven, met een zoontje dat naar de basisschool gaat en een nieuwe liefde, bepaald niet vanzelf, maar Van Keulen zet door. Met de haar zo kenmerkende scherpte en humor neemt ze de lezer wederom mee in het immer woelige schrijversleven in de jaren tachtig te Amsterdam.

Annemieke van Pamelen in gesprek met Frank van Pamelen, schrijver, dichter, cabaretier, columnist en theatermaker.
Afgelopen weekend ging Van Pamelen's nieuwste voorstelling Hebba Nolla in première.
In Hebba Nolla fileert Frank de macht van woorden. Hoe taal kan verhelderen, maar ook verhullen. Hoe opiniemakers en beleidsbepalers woorden gebruiken om te manipuleren. Van Pamelen zingt liedjes, maakt scherpe grappen en geeft een vleugje powerpointpoëzie. Hij legt verbanden, knoopt punten, plaatst vraag- en uitroeptekens. Op bijzondere wijze weeft hij een web van woorden. Die er uiteindelijk ontzettend toe doen. 

Frank van Pamelen won onder andere de Kees Stipprijs voor zijn lightverse-oeuvre en de publieksprijs van het Amsterdams Kleinkunst Festival. Hij heeft een actuele taalcolumn op NPO Radio 1 en organiseert jaarlijks de landelijke LichteGedichtenDag.