Opium

Annemieke Bosman in gesprek met scenarioschrijver Roos Ouwehand en actrice Malou Gorter.

Met Ouwehand en Gorter blikken we terug op de succesvolle BNN-Vara televisieserie Oogappels.

Na zeven seizoenen kwam er deze maand een eind aan deze hitserie waarin vier volkomen verschillende gezinnen worstelen met de opvoeding. Over puberstress en ouderleed. Oogappels won in 2023 de Gouden Televizierring en in 2025 een Gouden Kalf. 

Roos Ouwehand is scenarioschrijver van veel succesvolle films en series, waaronder De Joodse Raad en Oogappels. Malou Gorter speelde de rol van Merel van Voorst in Oogappels. Gorter was ook te zien in Het jaar van Fortuyn en De Joodse Raad.

Annemieke Bosman in gesprek met componist Leonard Evers en schrijver Bart Moeyaert. 

De Nationale Opera brengt deze kerstvakantie de wereldpremière van Atman!, een coproductie met De Nederlandse Reisopera en Opera Zuid. Voor deze nieuwe jeugdopera zochten componist Leonard Evers en schrijver Bart Moeyaert naar een verhaal dat klein van vorm maar groot van verbeelding kon zijn. De kern, die verder reikt dan een traditioneel kinderavontuur, vonden ze in de ervaring van “kwijt zijn”: niet alleen een voorwerp verliezen, maar ook jezelf. Dat idee groeide uit tot het verhaal van de negenjarige Atman, die verdwaald raakt in zijn eigen stad. Hij heeft de sleutel van thuis op zak, maar weet niet meer waar hij woont. Op straat vraagt hij raad. Wat begint als een eenvoudig verzoek (‘Weet u welke kant ik op moet?’) wordt een tocht met omwegen en hindernissen die voor een jongen van negen soms onoverkomelijk lijken – of nee: zijn. 

Leonard Evers, bekend van de succesvolle jeugdopera’s Goud! en Kriebel, heeft een grote affiniteit met muziektheater en schreef jeugdopera’s voor onder andere De Nationale Opera en Opernhaus Zürich.  

Bart Moeyaert is bekend van romans als Broere en Een ander leven. Zijn literaire oeuvre wordt internationaal geprezen en hij won onder meer de Vlaamse Cultuurprijs, de Woutertje Pieterse Prijs en de prestigieuze Astrid Lindgren Memorial Award, de hoogste onderscheiding in de jeugdliteratuur. Atman! is Moeyaerts eerste operalibretto.

Annemieke Bosman praat met schrijver Yorick Goldewijk over zijn nieuwe jeugdboek Albatros.

Soms word je wakker en weet je meteen dat er iets niet goed is. Je weet niet hoe je het weet, maar je weet het, zo zeker als de zon die door je raam naar binnen schijnt.

Al zo lang Abel zich kan herinneren klinken er geluiden van oorlog, maar op een dag is het stil. Als hij gaat kijken wat er aan de hand is, ontdekt hij dat zijn moeder in een hert veranderd is. Zijn vader is spoorloos. Eenmaal buiten lijkt iederéén wel een dier te zijn geworden.

Op zoek naar overgebleven mensen steekt Abel de rivier over naar het vijandige Noorden. Uitgerekend daar vindt hij de enige andere mens die geen dier is geworden: de cynische, hatelijke Kat. Veroordeeld tot elkaars gezelschap gaan ze op reis. Abel omdat hij andere mensen wil vinden, Kat omdat ze de zee wil zien, en allebei omdat ze willen weten wat er in hemelsnaam aan de hand is… Yorick Goldewijk schreef eerder o.a. Films die nergens draaien, waarvoor hij de Gouden Griffel won. De Engelse vertaling van dit boek werd uitgeroepen tot Times Children's Book of the Year.

Annemieke Bosman praat met kostuumontwerper Manon Blom over haar werk voor film. Ze won dit jaar haar tweede Gouden Kalf in de categorie costume design voor haar werk voor de film Drie dagen vis.

Annemieke Bosman in gesprek met podcastmaker Fleur Speet.

Deze week verschijnt de nieuwe podcastserie Historische Klassiekers van Fixdit, waarin elf hedendaagse schrijvers elf vrouwelijke auteurs uit de periode 1500-1800 opnieuw tot leven brengen. De reeks maakt deel uit van een breder project dat deze literaire herontdekkingen combineert met onderwijsvernieuwing. Elke aflevering is gebaseerd op een hertaling van het historische werk door een hedendaagse schrijver, die speciaal voor dit project is uitgenodigd om tien pagina's te hertalen. 

De reeks bevat bijdragen van onder anderen Joke van Leeuwen, Alfred Schaffer, Ilja Leonard Pfeijffer, Sanneke van Hassel en Simone Atangana Bekono. Zij hertaalden het werk van vrouwelijke auteurs als Anna Bijns, Anna Roemers, Juliana de Lannoy, Aagje Deken en Betje Wolff.

Fixdit is een collectief van schrijvers, vertalers en onderzoekers dat streeft naar een evenwichtiger literair landschap. Met Historische Klassiekers zet Fixdit zijn missie voort om vergeten vrouwelijke stemmen opnieuw hoorbaar te maken — ditmaal met steun van onderwijs- en cultuurpartners.

Annemieke Bosman praat met documentairemaker Arnold van Bruggen.

Texelse sportduikers halen in 2014 honderden kostbare voorwerpen uit een scheepswrak in de Waddenzee. Leren boekbanden, gouden gebruiksvoorwerpen en als klapstuk een unieke 17e-eeuwse jurk in wonderbaarlijk goede staat. Ze plaatsen de wetenschap voor grote raadsels en de betrokkenen voor dilemma’s. Wie heeft recht op de vondsten: de Texelse duikers, een lokaal museum of het Rijk? En wat moet er met de rest van de schatten van het Palmhoutwrak gebeuren?

Na de bejubelde driedelige serie De jurk en het scheepswrak (nominatie Nipkowschijf 2023) gaat documentairemaker Arnold van Bruggen in een nieuwe film dieper in op die laatste vraag in de nieuwe documentaire De redders van het scheepswrak. 

De jurk is inmiddels in volle glorie te zien in het Texelse museum Kaap Skil, maar er liggen nog honderden kostbare voorwerpen in het scheepwrak in de Waddenzee. Als gevolg van erosie door klimaatverandering en veranderende stroming dreigen ze binnen enkele decennia voorgoed te verdwijnen. De Texelse sportduikers, die ooit de jurk vonden, mogen niet meer op deze wrakken duiken zonder vergunning en administratie. Ze voelen zich buitenspel gezet. En ondertussen groeit de druk: museumbezoekers en wetenschappers willen dat de wrakken worden opgegraven.

In dit op zichzelf staande vervolg op De jurk en het scheepswrak volgt Texelaar Arnold van Bruggen de eilanders, archeologen en de politica die met hart en ziel proberen het maritiem verleden van de Waddenzee te redden, voordat het voorgoed verloren gaat.

De NPO Doc De redders van het scheepswrak is op eerste kerstdag te zien, donderdag 25 december, om 22.25 uur op NPO 2.

Annemieke Bosman in gesprek met presentator Floris Kortie en musicoloog Simone Leuven.

Deze week verschijnt de NTR/Podium Klassiek-podcast Betaalde liefde – het wonderlijke verhaal van Tsjaikovski en mevrouw von Meck op diverse platforms. In deze vijfdelige serie neemt Floris Kortie ons met acteurs en kenners mee naar een van de wonderlijkste relaties uit de muziekgeschiedenis, tussen componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski en zijn mecenas, penvriendin en platonisch geliefde Nadezjda von Meck.

Jarenlang schonk Nadezjda von Meck aan Pjotr Iljitsj Tsjaikovski enorme sommen geld waardoor hij zich helemaal aan zijn componeren kon wijden. Tsjaikovski reisde Europa en Rusland rond en verbleef overal op haar kosten in haar villa's en buitenverblijven. In die periode schreven ze elkaar maar liefst twaalfhonderd intense brieven over muziek, liefde en leven. Hij droeg in het geheim nieuwe stukken aan haar op, zij zorgde voor een gestage stroom roebels. Er was slechts één voorwaarde: ze mochten elkaar nooit ontmoeten.

Presentator Floris Kortie gaat langs bij Tsjaikovski-fans zoals musicoloog Simone Leuven en schrijver/Ruslandkenner Sjeng Scheijen, die beiden ook gegrepen zijn door deze wonderlijke correspondentie. 

Annemieke Bosman praat met schrijver Josephine Rombouts over haar roman Vleugelslag.

Zeven nachten zit Josephine aan het sterfbed van haar vader. Voor het eerst komen de verhalen los over zijn jeugd en het Japanse interneringskamp waarin hij toen verbleef. Dit verzwegen verleden trok diepe voren in zijn leven en dat van zijn kinderen.

Na zijn overlijden volgt ze het spoor terug naar de vrouw die nog meer heeft gezwegen. In een afgelegen bergdorp in Oostenrijk ontdekt Josephine waarom haar grootmoeder als kind na de Eerste Wereldoorlog met een ‘kindertrein’ naar Nederland kwam, en waarom ze nooit terugkeerde. In de archieven van haar familiegeschiedenis vindt Josephine het verhaal van bittere armoede, misbruik en een gedwongen vlucht naar Nederlands-Indië. Tussen alpenvelden en verre herinneringen ontdekt ze ook de bron van de liefde van haar grootmoeder voor muziek, die door de generaties heen troost en betekenis schenkt.

Andrea van Pol praat met Ari Versluys en Ellie Uyttenbroek over hun boek Exactitudes. Final Edition. Dit overzichtswerk is de bekroning van een baanbrekend project dat al drie decennia wereldwijd publiek weet te fascineren. Binnen hun karakteristieke grid leggen Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek sinds 1994 systematisch de opmerkelijke overeenkomsten vast in hoe mensen zich kleden en uitdrukken. In meer dan 200 series brengen zij de visuele codes van subculturen en gemeenschappen met opmerkelijke precisie in kaart.

Als tijdsdocument én kunstwerk ineen onthult Exactitudes de paradox van opvallen door je aan te passen. Een onschatbare inspiratiebron voor modeontwerpers, een baanbrekend sociaalcultureel project en een oneindige bron van verwondering die altijd weer tot gesprek uitnodigt.Scherpzinnig, geestig en bovenal menselijk: Exactitudes – Final Edition bundelt dertig jaar stijl, identiteit en kledingcodes in één boek.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Olga Majeau.

Samen met documentairemaker Stef Visjager maakte Majeau de zesdelige podcast Zeg Paus, waar is m'n kunst?
Daarin gaat Majeau op zoek naar de verdwenen kunstcollectie van haar Hongaarse voorouders, de familie Eperjesy. In hun sprookjesachtige kasteel boven op een berg bevond zich honderd jaar geleden een immense verzameling topstukken van kunstenaars als Correggio, Bernini, Tiepolo, Rafaël en Cellini. Maar nu is alles weg. Wat is er met de werken gebeurd? Valt er nog iets uit de collectie terug te vinden, of misschien zelfs te claimen? En klopt de tip die Olga krijgt, dat één van die kunstwerken in het Vaticaan hangt?