Opium

Annemieke Bosman praat met regisseur Nordin Lasfar over zijn film Mohammed & Paul: Once Upon a Time in Tangier, die in première gaat op documentairefestival IDFA in Amsterdam.

Mohammed & Paul: Once Upon a Time in Tangier biedt een onorthodox portret van Mohammed Mrabet, de enige auteur die niet kan lezen of schrijven. De documentaire volgt zijn bijzondere vriendschap met schrijver Paul Bowles, schetst een kritisch beeld van de Amerikaanse kunstenaarskolonie in Tanger en verkent het grensgebied tussen het imaginaire en het reële. Fragmenten van Mrabets verhalen, opgenomen op tientallen cassettebandjes, worden aangevuld met magisch-realistische AI-beelden: een gigantische vis, een meloen die een paleis herbergt en andere poëtische visuele scènes.

Opgegroeid in Nederland als kind van Marokkaanse ouders, raakte regisseur Nordin Lasfar geïnspireerd door de schrijver Paul Bowles, die hem kennis liet maken met de literatuur en verhalen van Marokko. In de jaren ’60 en ’70 was Tanger een levendig toevluchtsoord voor westerse kunstenaars en schrijvers van de beatgeneratie. Midden in dit artistieke landschap stond Mohammed Mrabet, een jonge visserszoon en meesterverteller uit de Marokkaanse mondelinge traditie. Zijn verhalen kregen wereldwijd bekendheid toen Bowles ze opschreef, wat leidde tot een innige maar complexe vriendschap tussen de twee mannen, gevormd in een tijd van artistieke vrijheid, sociale ongelijkheid en verborgen taboes.

Nu, op hoge leeftijd, kijkt Mrabet terug op die jaren en op zijn unieke manier van verhalen vertellen. Lasfar volgt hem via archiefbeelden, interviews en sfeervolle straatbeelden van Tanger en onderzoekt de balans tussen Mrabets stem en die van de schrijver. Tegelijkertijd stelt de film een fundamentele vraag: wie is de eigenaar als het alleen gehoord wordt via de stem van een ander?

Annemieke Bosman in gesprek met Janna Coomans, historicus en universitair docent aan de Universiteit Utrecht.

Vorige maand ontving Janna Coomans de Libris Geschiedenis Prijs 2025 voor haar boek Dievenland. Overleven in de Middeleeuwen. Volgens de jury 'wekt Janna Coomans een wereld tot leven waar je weinig over leest: de onderkant van de laatmiddeleeuwse samenleving. Haar boek is een parel van onderzoeksdrift die vol staat met verbijsterende verhalen.'

Janna Coomans publiceerde in 2021 het internationaal geprezen Community, Urban Health and Environment in the Late Medieval Low Countries bij Cambridge University Press, waarmee ze cum laude promoveerde. Door haar onderzoek in plaatselijke archieven ziet ze hoe de middeleeuwen een belangrijke bron van inspiratie kunnen zijn voor het heden.

Annemieke Bosman in gesprek met theatermaker en schrijver Vincent van der Valk.

Van der Valk maakt samen met regisseur Jessie L’Herminez de voorstelling Het Proces, naar het gelijknamige beroemde roman van Franz Kafka, bij Toneelschuur Producties.
In 1914 begon Kafka aan Het Proces, een roman die hij nooit voltooide. Josef K. wordt gearresteerd zonder reden en belandt in een absurd anti-verhaal: een tragikomische zoektocht naar schuld, onschuld en houvast. Ondanks zijn onafgemaakte vorm groeide het uit tot een van Kafka’s meest invloedrijke werken.

Het Proces is een tragikomische, speelse reis zonder eindbestemming. De acteurs zijn poortwachters naar een andere werkelijkheid. Met humor, muziek en vervreemding nemen zij je mee in Kafka’s wereld, waar houvast telkens wegvalt. L’Herminez en Van der Valk maken van Kafka’s klassieker een hedendaags verhaal over de illusie van controle en de vraag welke rol iemand zelf speelt in een leven dat van het ene op het andere moment drastisch lijkt te zijn veranderd.

Brecht van Hulten in gesprek met regisseur en choreograaf Jakop Albom.

Al 25 jaar toert de Jakop Ahlbom Company over de wereld met voorstellingen zoals Lebensraum, Horror, SYZYGY en Unseen. Juichende kritieken en uitverkochte zalen van Nederland en Duitsland tot Australië en van Frankrijk en Spanje tot China voor de fantasierijke en emotionele spektakels waarin theater, mime, dans, muziek, aankleding en special effects naadloos in elkaar overvloeien.

Regisseur en choreograaf Jakop Ahlbom: “Ik wil het diepste binnenste van mensen laten zien. Delen van onszelf die we niet altijd willen kennen, de uithoeken van onze ziel. In mijn voorstellingen creëer ik daarom surreële werelden waarin onze verlangens, angsten en driften een plek krijgen. Ik verbuig de werkelijkheid en geef ruimte aan fantasie en verbeelding.”

Ook in de nieuwe, prachtig aangeklede en vormgegeven voorstelling We Don’t Live Here Anymore draait het om knellende geheimen. Twee stellen, ogenschijnlijk hecht verbonden, raken verstrikt in een web van verlangens, schuld en bedrog. Is het pure passie, een ontsnapping aan de sleur, of een diep gemis dat hen drijft?

Annemieke Bosman praat met muzikant Spinvis over de muziekvoorstelling Mom, die hij samen met Saartje Van Camp maakt onder de naam Neveldieren.

1) Dekmantel 2) Feestartikel 3) Grijns 4) Masker 5) Mombakkes 6) Niet de ware gedaante 7) Ogenblik 8) Schijn 9) Verhulling 10) Vermomming 11) Voorwendsel

Een vrouw wordt ondervraagd. Ze heeft zich verdacht gedragen. Camera’s hebben dat vastgesteld. Ze weet niet wat ze verkeerd heeft gedaan. Ze weet niet wat haar ondervragers willen horen. Bovendien lijken ze alles al van haar te weten. Echt alles. Ze weten wat de vrouw denkt, wat ze doet, wat ze droomt. Ze weten alles al. Ze willen alleen haar verklaring.

MOM is een muziekvoorstelling over maskers, over gezichtsherkenning, over veiligheid en over de ogen die ons altijd en overal zien. Welke versie van jezelf zien ze eigenlijk? En welke versie zie je zelf? Wat wil je delen? Wat kun je met niemand delen? 

MOM is gemaakt door theatergroep Neveldieren (Spinvis, Saartje Van Camp, Niels Jonker) en wordt gespeeld en gezongen door Hans Dagelet (bugel, mamola, toetsen), Saartje Van Camp (cello, toetsen) en Spinvis (gitaar, drums en toetsen).

Annemieke Bosman in gesprek met Toef Jaeger, redacteur bij NRC Handelsblad.
Deze week verschijnt Anatomie van het atelier van William Kentridge, uit het Engels vertaald door Anna Helmers-Dieleman.
In dit boek vertelt de wereld-beroemde Zuid-Afrikaanse kunstenaar vol passie over zijn manier van werken en persoonlijke achtergrond. Anatomie van het atelier is niet alleen een must-read voor de bewonderaars van zijn kunst, maar ook een uniek boek over het creatieve proces en de rol van de kunstenaar. 

William Kentridge (Johannesburg, 1955) is een van de meest toonaangevende kunstenaars van deze tijd. Kentridge is bekend van zijn houtskool-, potlood- en inkttekeningen en speelse installaties over geschiedenis en politiek. Zijn werk is wereldwijd te zien. Hij leidde talrijke producties met combinaties van tekeningen, toneel, film en muziek, vaak in samenwerking met andere kunstenaars.

Om het boek te promoten interviewt Toef Jaeger William Kentridge in het Eye Filmmuseum in Amsterdam.

Annemieke Bosman in gesprek met theatermakers Jan Hulst en Kasper Tarenskeen.

Na het succes van de voorstelling Showmeister met Jim Bakkum bij Theater Oostpool maken Hulst & Tarenskeen een nieuwe voorstelling Millennial I VREDE, met Georgina Verbaan in de hoofdrol.
Millennial I VREDE is een comedy over een club vrienden die elkaar probeert vast te houden aan de rand van de afgrond. Een generatie die opgroeide met de belofte dat er nooit meer oorlog zou komen. 

Millennial I VREDE is het eerste deel in de millennialreeks die Hulst & Tarenskeen de komende jaren bij Theater Oostpool zullen maken. 

Annemieke Bosman praat met Tanja Elstgeest, directeur van museum de Lakenhal in Leiden, over de tentoonstelling Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts Raadselachtige Tijdgenoot, die daar te zien is.

Van 11 oktober 2025 t/m 8 maart 2026 is in Museum De Lakenhal Meesterlijk Mysterie – Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot te zien. Aan deze tentoonstelling ligt uitgebreid onderzoek naar de identiteit van de onbekende 17de-eeuwse schilder Meester I.S. ten grondslag, dat laat zien dat de kunstenaar mogelijk zowel banden met Leiden als Noord- en Oost-Europa had. Meesterlijk Mysterie vertelt het geheimzinnige verhaal van deze kunstenaar met een oeuvre dat nog steeds vragen oproept.

Brecht van Hulten praat met Raymi Sambo over de voorstelling Wie is er bang voor Sylvana van zijn gezelschap Raymi Sambo Maakt.

Wie is er bang voor Sylvana is een voorstelling van Raymi Sambo Maakt, waarin drie versies van Sylvana Simons – de populaire presentatrice, de jonge ambitieuze politica en de vrouw die de klappen van de zweep al kent - de strijd aangaan met de macht, de media en elkaar. 

In een kaleidoscoop van debatten, mediaoptredens, intieme scènes en muzikale intermezzo’s ontleedt de voorstelling het witte narratief, institutioneel racisme en het prijskaartje van continue zichtbaarheid.
In een futuristische setting vecht Sylvana niet alleen tegen politieke tegenstanders in de Tweede Kamer maar ook tegen de uiteenlopende verwachtingen van ogenschijnlijke bondgenoten. Wie bepaalt wat de juiste vorm van verzet is?

Annemieke Bosman in gesprek met Jutta Chorus, schrijver en journalist. 

Deze maand verscheen haar nieuwe boek Dagen van melk. De geschiedenis van ons familiebedrijf.

Zestien was Jutta Chorus’ opa toen hij melk ging ophalen bij boeren in de buurt. Tegen de tijd dat Chorus werd geboren reed hij in een Mercedes en rookte hij dikke sigaren. Dit bijna Amerikaanse familieverhaal van armoe naar rijkdom speelt zich af tegen de wonderbaarlijke geschiedenis van de melkproductie in Nederland. Grootvader Leen Menken bracht met ‘Menken melk, lekkere melk’ de zuiveldrank aan de man en was de laatste particuliere melkproducent in Nederland. Maar tegen welke prijs?

Jutta Chorus daalt af in de jeugd van haar moeder, zoekt haar ooms en tantes op, ontdekt handgeschreven memoires van opa Leen en reconstrueert de opkomst en nadagen van het familiebedrijf.

Jutta Chorus is schrijver en journalist voor NRC Handelsblad. In 2003 won ze de Prijs voor Dagbladjournalistiek voor haar bijdragen over de korte politieke carrière van Pim Fortuyn. Ze beschrijft van dichtbij prominente maatschappelijke figuren, zoals het campagneboek In de ban van Fortuyn (met Menno de Galan) laat zien of het portret Beatrix. Dwars door alle weerstand heen.