Opium

Annemieke Bosman praat met conservator Ingeborg de Roode over de overzichtstentoonstelling met werk van ontwerper Kho Liang Ie, die nu te zien is in Stedelijk Museum Amsterdam. Zij stelde de expositie samen met Eng Bho Ko, de zoon Kho Liang Ie, ook hij is te gast.

Het Stedelijk presenteert het eerste grote museale overzicht van Kho Liang Ie, die met zijn ontwerpen voor meubels en interieurs van de jaren 50 tot mid jaren 70 van de vorige eeuw een centrale positie innam binnen de Nederlandse vormgeving. Met zijn poëtische benadering en bijzondere materiaalkeuze gaf hij een speelse touch aan het strakke modernisme. Ook omringde hij zich met een groot internationaal netwerk en introduceerde hij nieuwe ontwerpers in Nederland.

Als Kho Liang Ie in 1975 op 47-jarige leeftijd overlijdt, laat hij een indrukwekkend oeuvre na van onder andere meubels, interieurs en grafische vormgeving. Hij wordt geboren in 1927 in Magelang, Indonesië, het land waar de van oorsprong Chinese familie Kho al generaties woont. In 1949 verhuist hij naar Nederland en studeert interieurarchitectuur aan de voorloper van de Rietveld Academie. Als student heeft hij al succes: zijn ontwerp voor een drankenkastje wordt gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Goed Wonen en zijn afstudeeropdracht voor de inrichting van een jeugdherberg wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Na zijn studie werkt Kho als adviseur en tentoonstellingsmaker bij de stichting Goed Wonen en ontwerpt hij samen met Wim Crouwel tentoonstellingen, stands voor bedrijven en affiches. Kho ontwerpt ook al veel meubels in die periode. In 1957 wint hij (samen met Wim Crouwel) een belangrijke meubelprijsvraag in Cantù, Italië – waar zes metalen meubelstukken ook worden uitgevoerd en tentoongesteld.

Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist is het eerste grote overzicht van de ontwerper in meer dan vijftig jaar. In een ruimtelijk ontwerp van Strijkers Studio (Eline Strijkers) komen via meer dan 200 objecten en veel beeldmateriaal alle aspecten van het oeuvre van Kho Liang Ie aan bod, met ook de presentatie van een deel van het interieur van Schiphol, een stand voor Artifort en een reconstructie van een onderdeel van zijn tentoonstelling in het Stedelijk in 1971. Daarnaast is er aandacht voor zijn samenwerking met bekende ontwerpers en kunstenaars, zoals Pierre Paulin, Geoffrey Harcourt en Sheila Hicks. Ook zijn internationale netwerk en zijn mede daaruit voortvloeiende kunstcollectie komen aan bod, met werk van onder meer Ettore Sottsass en Niki de Saint Phalle.

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Claire Pijman.

In haar nieuwe documentaire Batik, Beats & Bumbu volgt regisseur Claire Pijman, zelf met Indonesische roots, een nieuwe generatie Indische Nederlanders die hun erfgoed opnieuw verkent. Waar eerdere generaties hun cultuur vaak naar de achtergrond schoven om een nieuw bestaan op te bouwen, gaat deze generatie juist actief op zoek naar hun achtergrond.
Pijman reist in deze film met vier kunstenaars en een band af naar Indonesië, waar zij vorm geven aan hun dubbele culturele identiteit door samen te werken met Indonesische makers. Met onder andere de band Nusantara Beat laat de film zien hoe uit deze kruisbestuiving nieuwe culturele bewegingen ontstaan. 

Claire Pijman maakte vorig jaar de documentaire Een vrouw als Monique met Monique van de Ven en Joes Brauers. De film werd bekroond met een Kristallen Film Award voor 10.000 bezoekers. In 2019 won Claire Pijman een Gouden Kalf voor Robby Müller: Living the Light. 

Brecht van Hulten praat met August Dirks kapitein van narrenschip Azart, en met regisseur Annike Kaljouw die samen met Masha Novikova een documentaire maakte over het schip: Azart, come make art. Vanaf volgende week is deze film in de bioscoop te zien.

Het Amsterdamse narrenschip Azart, The Ship of Fools, voer 33 jaar over de wereld als varend kunstwerk om vrolijkheid, theater en muziek te brengen. Levenskunstenaar kapitein August Dirks wilde de V.O.C.-route overdoen, maar dan wel op een andere manier: "Niet om te stelen en te kelen, maar om te spelen en te delen." Door tegenslag onderweg, zet het schip koers naar een laatste spectaculaire ligplaats. De film vertelt de kleurrijke en vrolijke geschiedenis van het schip Azart, met in de hoofdrol kapitein August die al die tijd op het avonturenschip woonde en werkte. Inmiddels is het schip gestrand -letterlijk- op een Zuid-Amerikaans strandje, waar het wonderlijke verhaal nog altijd verder gaat, onder leiding van een groep lokale kunstenaars. Het Amsterdamse Azartplein is genoemd naar deze zottenschuit.

Shula Tas praat met theatermaker Caro Derkx over haar boek Mijn onwaarschijnlijke vriendschap met Emma Watson.

De zevenentwintigjarige Caro lijkt het leven op orde te hebben, maar niks is minder waar. Haar dagen kleuren donker en ze komt haar bed nauwelijks uit. Onverwachts vindt ze steun in dagelijkse mails aan Emma Watson. Er is alleen één probleem: deze Emma blijft op afstand. Impulsief vertrekt Caro naar Oxford, waar Emma volgens social media studeert. Wat volgt is een reis langs imponerende bibliotheken, colleges en gesloten toegangspoorten, in de hoop Emma ‘toevallig’ tegen het lijf te lopen.

Caro Derkx (1995) is theatermaker en actrice. Ze studeerde af aan de Toneelacademie Maastricht met de bekroonde solo Me, Myself & Sir Roger Scruton en maakte daarna onder meer de voorstelling Emma Watson – The Play. Ze is te zien in verscheidene Nederlandse films en series waaronder Vleesdag: de eerste 18+-horror van eigen bodem. Daarnaast is ze co-host van de feministische podcast Wolf. Mijn onwaarschijnlijke vriendschap met Emma Watson is haar boekdebuut.

Annemieke Bosman praat met schrijver en journalist Flip van Doorn over zijn boek Zeeland.

Flip van Doorn stamt af van Zeeuwse regenten en van de kapitein van het slavenschip Zeelands Welvaren, maar ook van bewoners die al in de zestiende eeuw hun dorp moesten afstaan aan de golven van de Oosterschelde. Met een nieuwsgierige blik, de oren gespitst op verhalen over cultuur en geschiedenis, reist hij door het verleden en het heden van de Scheldedelta. Op Walcheren heeft hij een afspraak met een godin, in Zierikzee ontvangt hij een bericht van een verre voorouder, en op de Westerschelde kruist hij het zog van een spookschip. Zeeland is een monumentale reis door de Zeeuwse historie.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Adwin de Kluyver.
Na succesvol boeken voor volwassenen te hebben geschreven stort De Kluyver zich nu op de jeugdroman.

In zijn nieuwe boek Aouda en Passepartout vertelt Adwin de Kluyver het klassieke reisverhaal Reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne, maar dan anders. Het beroemde verhaal van de Engelse rijkaard Phileas Fogg in 1872 die een weddenschap afsluit; zal het hem lukken in tachtig dagen om de wereld te reizen? wordt door De Kluyver anders bekeken. De Kluyver vertelt het verhaal door de ogen van twee personages uit het oorspronkelijke boek: de opstandige Franse bediende Passepartout en de Indiase Aouda, de jonge weduwe die onderweg van de brandstapel wordt gered.

Adwin de Kluyver is schrijver, historicus, organisator van filmfestivals en poolreiziger. Hij deed historisch onderzoek naar expedities en ontdekkingsreizen.

Eerder schreef hij boeken voor volwassenen – over de Noordpool, de Zuidpool en over eilanden – die lovend werden ontvangen, genomineerd werden voor literaire prijzen en vertaald zijn in het buitenland. 

Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Guy Weizman en acteur Olaf Ait Tami.

Deze zomer staat in het Amsterdamse Bostheater de voorstelling Spinoza, de Mokum Musical.
De musical gaat over een broer en twee zussen - Bento, Rebecca en Miriam, die opgroeien in de Portugees-Joodse vluchtelingengemeenschap van Amsterdam in de 17e eeuw. Meegevoerd door ballingschap, liefde en verlies kiest ieder van hen een eigen pad.

Spinoza, de Mokum Musical is een productie van NITE en Club Guy & Roni, in samenwerking met HIIIT en het Muziek, met in de hoofdrollen Malou Gorter, Sarah Janneh, Joes Brauers en Olaf Ait Tami.

Brecht van Hulten in gesprek met theatermaker Gerold Guthman.

Guthman komt praten over de nieuwe voorstelling van theatergroep Vis à Vis, getiteld Carrousel.
Carrousel is de eerste grote Vis à Vis regie in handen van Gerold Guthman.  Als acteur is hij al 28 jaar één van de vaste gezichten van het gezelschap. Guthman koesterde al lange tijd de wens om een voorstelling te maken geïnspireerd op zijn eigen familie en de thema’s die tussen verschillende generaties spelen.

Tijdens zijn research ontdekte hij een onderbelicht stuk geschiedenis over hoe Surinaamse mensen op de Wereldtentoonstelling in 1883 als bezienswaardigheid werden tentoongesteld. In Carrousel verweeft hij een familieverhaal over erfopvolging met dit vrijwel vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis.

Theatergezelschap Vis à Vis speelt sinds 2007 openluchtvoorstellingen bij het Almeerderstrand. Luchtige comedy, verbluffend spektakel en vernuftige verhaallijnen leiden het publiek met een knipoog langs de afgrond van zware dilemma’s.

Shula Tas in gesprek met Daan Heerma van Voss.

Deze week verschijnt het boek 'Waarom ik Amerika afwijs' bij De Arbeiderspers. In dit scherpzinnige essay buigt Daan Heerma van Voss zich over het anti-amerikanisme van Menno ter Braak, die in 1927 al waarschuwde voor de Amerikaanse cultuur en de gevaren die 'het nieuwe land' vertegenwoordigde. Nu de Europese bezwaren tegen Amerika heviger zijn dan ooit stelt Daan Heerma van Voss Ter Braaks werk opnieuw aan ons voor. Hij analyseert haarscherp zijn eigen, in afkeer omgeslagen liefde voor het land en komt erachter dat zijn (of onze) bezwaren in feite dicht bij die van Ter Braak liggen. We waren nog zo gewaarschuwd!

In een van zijn spraakmakende essays – ‘Waarom ik “Amerika” afwijs’, uit 1927 – formuleerde Menno ter Braak (1902-1940) zijn bezwaren tegen de Amerikaanse cultuur, die in ons is gedrongen ‘als de tendentie tot wanorde en oppervlakkigheid […] tot rumoer en verkeer’, een cultuur die onherroepelijk zou leiden tot zelfverloochening van onze Europese identiteit.
Zijn waarschuwing ging verloren in de strijd. En over Amerika als onze bevrijder klonk tot lang na de oorlog niets dan goeds.

Daan Heerma van Voss schrijft romans, journalistieke en beschouwende boeken. Zijn werk is in verscheidene talen vertaald. Werk van hem werd bekroond met de (journalistieke prijs) De Tegel 2011, hij won de BNG Bank Literatuurprijs voor zijn roman Geen vaarwel vandaag. Zijn laatste roman is Schijnoffers (2025).

Annemieke Bosman in gesprek met Maarten Inghels.
Achttien is de nieuwe roman van Maarten Inghels waarin een auteur, Maarten Inghels, door het hof gesommeerd wordt om een portret te schrijven van Elisabeth, de kroonprinses van België, naar aanleiding van haar achttiende verjaardag.

Maar is de prinses wel wie ze lijkt? Al gauw vervormen de ontmoetingen met Elisabeth tot een spiegelpaleis dat vragen oproept over volwassenheid, verantwoordelijkheid, de kracht van verbeelding en de verhalen die we aan onze kinderen vertellen. Samen met de auteur en zijn dochtertje Zelda gaan we op queeste langs sprookjes, Valse Boudewijn, Sinterklaas, de ­poëzie en de jeugd.

 Maarten Inghels is dichter, schrijver en beeldend kunstenaar. Hij publiceerde diverse romans en dichtbundels die werden genomineerd voor de BNG Literatuurprijs, Herman de Coninckprijs en Vincent Van Meenenprijs. Van 2016 tot 2018 was hij Stadsdichter van Antwerpen.