Opium

Annemieke Bosman in gesprek met Thom Hoffman over zijn boek Indië, betovering en desillusie.

Thom Hoffman is acteur, fotograaf en bekroond documentairemaker. Hij was in 2009 en 2015 gasthoogleraar aan de universiteiten van Tilburg en Delft met als opdracht: de geschiedenis van Nederlands-Indië, aan de hand van tekst en beeld.

In 2019 verscheen zijn fotoboek over Nederlands-Indië, Een verborgen geschiedenis. De bijbehorende tentoonstelling 'Dossier Indië'was te zien in het Wereldmuseum in Rotterdam. Ook voor het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden maakte Hoffman meerdere fototentoonstellingen. Hiervoor fotografeerde hij onder meer het dagelijks leven op de vuilnisbelt van Jakarta, ‘Bantar Gebang’.  

In 2005 vertolkte Hoffman de titelrol Max Havelaar in een theaterversie van Multatuli’s revolutionaire roman. Als theateracteur was hij verder te zien in onder meer Moesson. Voor de miniserie In naam der koningin (1996), naar de roman De hongertocht (1911) van Madelon Székely-Lulofs, speelde Hoffman de rol van geoloog Frederik Moree, die in het oorlogsgebied Atjeh op zoek gaat naar nieuwe oliebronnen.

Indië, betovering en desillusie
Een persoonlijke zoektocht naar een verborgen geschiedenis
Hoffmans jarenlange zoektocht naar het werkelijke Indië, vanaf het begin van de VOC tot aan de onafhankelijkheid van Indonesië, vindt zijn eindpunt in dit boek

‘Boven mijn jongensbed hing een Sumatraanse tijger.’ Zo begint Thom Hoffmans fascinerende en beeldende reis door de tijd. Onder een imposante tijgerkop droomde hij als 13-jarige over het sepiagekleurde Nederlands-Indië, het land van zijn grootouders. Oma en opa overleden kort na elkaar. Hoe was hun leven in Indië geweest? Omdat Thom zijn lievelingsoma geen vragen meer kon stellen, ging hij op zoek naar antwoorden.

Geraakt door Couperus, Multatuli, Kousbroek, Kartini, Székely-Lulofs en andere schrijvers, en door films en documentaires, maakte Hoffman de afgelopen dertig jaar een persoonlijke reis. Hij begon met het verzamelen van boeken over Nederlands-Indië en hoe meer hij las, hoe duidelijker de contouren zich aftekenden van de kolonie onder Nederlands gezag, van de VOC tot aan de soevereiniteitsoverdracht in 1949. Een geschiedenis die ver uitstijgt boven familieverledens.

Indië als decor voor betovering, mysterie en schandaal, maar ook het strijdtoneel voor opvattingen over verandering. Het Indonesisch vrijheidsstreven leefde op. Hoe ging Nederland daarmee om? Boeiende persoonlijkheden als Jacob Haafner, baron Van Hoëvell, Kartini, Tan Malaka, Hatta en Soekarno completeren een caleidoscopisch en vaak aangrijpend beeld.

Andrea van Pol in gesprek met Maurits Chabot, historicus en journalist voor de Volkskrant.

Deze maand verschijnt Chabot's boek 'Over de kloof'. Daarin beschrijft Chabot bijzondere vriendschappen die hij over de hele wereld heeft gevonden. Mensen die elkaar als vijand leren kennen (of eigenlijk vijanden zouden moeten zijn), maar elkaar leren begrijpen en elkaar in vriendschap vinden. Denk: een Palestijns- en een Israëlisch meisje. Een neonnazi en een queer-man. Een Hutu en een Tutsi. Een bankovervaller en een politieagent. Want als zijn kunnen verzoenen, waarom zijn wij dan continu de extremen aan het opzoeken?

Van Maurits Chabot's hand verscheen in 2020 'Het papieren paleis', dat hij met Maurits Barendrecht schreef.

Annemieke Bosman in gesprek met Frouke van Dijke, conservator Kunstmuseum Den Haag.
Frouke van Dijke stelde de tentoonstelling ''Anni & Josef Albers' samen. Met meer dan 200 werken - textiel, schilderijen, grafiek, foto's, meubels en tekeningen' presenteert Kunstmuseum Den Haag dit najaar de eerste tentoonstelling ooit over het leven en werk van het beroemde kunstenaarskoppel Anni en Josef Albers.

De tentoonstelling laat zien hoe Anni Albers uitgroeit tot een ware pionier van de moderne textielkunst en Josef Albers een artistieke ontwikkeling doormaakt die uitmondt in zijn wereldberoemde reeks 'Homage to the Square', een serie van ontelbaar veel kleurenstudies in een vierkant vlak. De impact die het paar met hun kunst én docentschap heeft gehad op de verdere ontwikkeling van de moderne kunst valt niet te overschatten.

Annemieke Bosman in gesprek met Margot Dijkgraaf, schrijfster en literatuurcritica.

Dijkgraaf is te gast om te praten over het werk van de Marokkaans-Franse successchrijfster Leila Slimani. 
Slimani brak in 2016 door met haar boek “Chanson douce”, in het Nederlands vertaald als “De perfecte oppas”. Slimani kreeg daarvoor de Prix Goncourt. In 2017 verscheen haar boek 'Sexe et mensonges', in het Nederlands vertaald als 'Seks en leugens', waarin zij de heersende dubbele seksuele moraal in de Marokkaanse gemeenschap aan de orde stelt.
Slimani werd door president Emmanuel Macron persoonlijk aangewezen als zijn assistente om de “francophonie”, de promotie van de Franse taal in het buitenland, voor haar rekening te nemen. 

Deze maand verschijnt Slimani's nieuwe boek 'Kijk ons dansen', waarin ze aan de hand van onvergetelijke personages een beeld van het leven en de politieke en sociale ontwikkelingen in Marokko schetst, in de periode 1968-1972.

Annemieke Bosman praat met regisseur Eline Arbo en actrice Nettie Blanken over de toneelvoorstelling De jaren. 

De jaren is de nieuwste voorstelling van regisseur Eline Arbo, naar de Europese bestseller van Annie Ernaux, winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur 2022. Met een all-female topcast bestaande uit Hannah Hoekstra, Nettie Blanken, Tamar van den Dop, Mariana Aparicio en June Yanez. 

In De jaren vertellen vijf actrices samen het leven van één vrouw, tegen de achtergrond van een in hoog tempo veranderende wereld. Ze groeit op tussen het puin van de Tweede Wereldoorlog, ontworstelt zich aan haar middenstandsmilieu en wordt schrijfster met een scherp politiek en sociaal bewustzijn. Aan de hand van foto’s, songs en nieuwsberichten vertelt ze over emancipatie, vrouw-zijn, seksualiteit, klassenverschillen en individuele kansen. In losse scènes worden muzikale, vrolijke en melancholische herinneringen opgeroepen. Door één leven te volgen, zien we de wereld veranderen. De hyperpersoonlijke geschiedenis van een Franse vrouw wordt zo een universele biografie van het naoorlogse West-Europa

Andrea van Pol in gesprek met Catrien Schreuder, hoofd Collectie en tentoonstellingen van het Stedelijk Museum Schiedam.

Daar is momenteel werk te zien van kunstenares Lotti van der Gaag in de tentoonstelling 'Festival der liefde.

Van der Gaag is vooral bekend geworden als beeldhouwer die rond 1950 nauw betrokken was bij de Cobra-beweging. Minder bekend is haar grote oeuvre kleurrijke schilderijen, dat zij na 1960 opbouwde. De tentoonstelling bevat tientallen werken, waaronder schilderijen, tekeningen en sculpturen. Veel van de werken komen uit de persoonlijke nalatenschap van Lotti van der Gaag en zijn nooit eerder aan het publiek getoond. 

Annemieke Bosman praat met regisseur Shariff Nasr over zijn film "El Houb" 

Als de Marokkaans-Nederlandse Karim door zijn vader is betrapt met een man, haast hij zich naar zijn ouderlijk huis om het gesprek aan te gaan. Maar hoe bespreek je de olifant in de kamer, binnen een gezin dat gevoelige onderwerpen per definitie uit de weg gaat? Zeker met een bemoeizuchtige buurman die altijd op het verkeerde moment rond het huis zoemt. De moeilijke dagen die volgen, roepen mooie en aangrijpende herinneringen op. Karim beseft dat hij zijn familie moet confronteren om eindelijk de oorverdovende stilte te doorbreken. Maar kan hij van zijn familie acceptatie verwachten, als hij nooit met zijn eigen gevoelens in het reine is gekomen? 'El houb' (de liefde) is het zowel aangrijpende als geestige regiedebuut van Shariff Nasr, met in de hoofdrol Fahd Larhzaoui en de prijswinnende acteurs Lubna Azabal (Incendies, Adam) en Slimane Dazi (Un prophète).'El Houb' is de eerste speelfilm die de gevoeligheid rond coming-out in de Nederlands-Marokkaanse gemeenschap bespreekbaar maakt, en beleefde zijn wereldpremière op het prestigieuze Frameline Film Festival in San Francisco.

Annemieke Bosman in gesprek met Frits Gierstberg, curator Nederlands Fotomuseum.

Gierstberg is te gast om te praten over de fototentoonstelling 'Johan van der Keuken - De kunst waarvan ik het meest houd'.

Sinds enkele jaren beheert het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam de nalatenschap van Johan van der Keuken (1938-2001). Van der Keuken was een Nederlandse cineast, fotograaf, en essayist die in binnen- en buitenland naam maakte met zijn foto's, fotoboeken en films die zich nadrukkelijk bewegen tussen visuele poëzie en documentaire.

Met een aantal generatiegenoten deelde Van der Keuken de vernieuwende geest van de vijftigers, de rebellerende groep jonge schrijvers en dichters uit het naamgevende decennium. Van der Keuken was ook reislustig, legde een grote politiek-maatschappelijke betrokkenheid aan de dag en interesseerde zich voor de gewone mens en het alledaagse leven.

Annemieke Bosman in gesprek met Lotte Dodion, dichter en performer.
De Vlaamse Lotte Dodion heeft zich gestort op de Haiku, een vorm van Japanse dichtkunst. Geschreven in drie regels. waarvan de eerste regel vijf, de tweede regel zeven de derde regel weer vijf lettergrepen telt. 

In ‘Studio Haiku’ gidst Lotte Dodion je stap voor stap door de wonderlijke mogelijkheden van de haiku. Traditioneel draait de haiku om de natuur. Maar haiku is zoveel meer dan oude regels en pure natuurbeelden. Het is een heerlijk speelveld om je gedachten, gevoelens, observaties én kwinkslagen te vangen. 

Lotte Dodion debuteerde in 2016 met de bundel 'Kanonnenvlees'. Dodion treedt veelvuldig op bij literaire festivals als, de Nacht van de Poëzie en Crossing Border Festival. Ook deed ze mee in de finale's van de Belgisch én Nederlandse Kampioenschap Poetry Slam.

Annemieke Bosman spreekt regisseur en documentairemaker Sander Burger over Totem de openingsfilm van Cinekid Festival 2022.

Totem gaat over de elfjarige Ama (Amani-Jean Philippe), dochter van twee uitgeprocedeerde Senegalese asielzoekers. Ama voelt zich helemaal Nederlands. Ze is een fanatieke zwemster en droomt ervan ooit net zo goed te worden als Ranomi Kromowidjojo, de beste Nederlandse zwemster aller tijden. Op een avond worden haar moeder en broertje gearresteerd. Ama weet uit handen van de politie te blijven en gaat op zoek naar haar vader die nachtdienst heeft. Ze wil absoluut niet naar Senegal worden uitgezet. Zo begint haar zwerftocht door Rotterdam. Tijdens haar zoektocht krijg ze onverwacht gezelschap van een gigantisch stekelvarken. Met behulp van de mysterieuze Kouyaté leert Ama meer over haar totemdier, dat ze Totem heeft genoemd en dat haar al die tijd iets duidelijk probeert te maken.